Abdurashid Fattokhov Abdurakhmon Ogli

Abdurashid Fattokhov Abdurakhmon Ogli Toshkent shahrida yashaydi. Uning ta’lim yo‘li 2021–2023-yillarda Turin Academic Lyceum akademik litseyida tahsil olishdan iborat bo‘lgan. Bu davr uning keyingi texnologik yo‘nalishdagi izlanishlari uchun muhim bosqich sifatida ko‘rinadi: u dasturlashni mustaqil ravishda o‘rgangan va litseyda olgan bilimlarini amaliy loyihalar orqali rivojlantirgan.

Dasturlashni dastlab mustaqil o‘rganish Abdurashidning bilim olishda tashabbuskor yondashuvini anglatadi. U qiziqish bilan cheklanib qolmay, o‘zlashtirayotgan texnik ko‘nikmalarini amaliy ishlar orqali sinab borishga harakat qilgan. Keyinchalik aynan shu yondashuv uning sun’iy intellekt, dasturiy ta’minot va kiberxavfsizlik sohalarini birgalikda o‘rganishiga zamin yaratgan.

2023–2026-yillarda u Buyuk Britaniyadagi Brunel University London universitetida BSc (Hons) Computer Science (Artificial Intelligence) bakalavr yo‘nalishida tahsil olgan. Bu ta’lim yo‘nalishi kompyuter fanlari asoslarini sun’iy intellekt bilan bog‘lab o‘rganishga qaratilgan. Universitetdagi ta’lim davomida Abdurashid AI, dasturiy ta’minot ishlab chiqish va kiberxavfsizlik bo‘yicha bilim hamda tajribasini chuqurlashtirgan.

Buyuk Britaniyadagi ta’lim muhiti uning uchun faqat akademik tayyorgarlik maydoni bo‘lib qolmagan. U yangi muhitda mustaqil bo‘lish, o‘z ustida ishlash, xalqaro tajriba orttirish va turli loyihalarda o‘zini sinab ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘lgan. Bu tajriba uning kasbiy rejalari bilan jamoatchilik faoliyatini bir makonda olib borishiga ham yo‘l ochgan.

Abdurashid xalqaro muhitda O‘zbekistonni munosib namoyon etishni muhim deb biladi. Keyinchalik olgan bilim va tajribasini O‘zbekistondagi yoshlar hamda IT sohasi rivojiga yo‘naltirish istagi uning ta’lim tanlovi shaxsiy kasbiy o‘sish bilangina emas, kengroq maqsadlar bilan ham bog‘liqligini ko‘rsatadi.

Abdurashid faoliyatini dasturlash va IT sohasiga bo‘lgan qiziqishi orqali boshlagan. U dastlab dasturlashni mustaqil ravishda o‘rgangan. Mustaqil o‘rganish jarayoni keyinchalik litsey va universitetdagi tizimli ta’lim bilan to‘ldirilgan: Turin Academic Lyceumda olgan bilimlarini amaliy loyihalar orqali rivojlantirgan, Brunel University London’da esa yo‘nalishlar doirasini kengaytirgan.

U sun’iy intellekt (AI), dasturiy ta’minot ishlab chiqish (Software Engineering) va kiberxavfsizlik sohalarida faoliyat yuritadi. Ushbu uch yo‘nalish uning profilida bir-biridan ajralgan holda emas, balki amaliy texnologik yechim yaratishning o‘zaro bog‘liq qismlari sifatida namoyon bo‘ladi. AI tizimini yaratish, uni dasturiy mahsulotga aylantirish va xavfsizlik masalalarini e’tiborda tutish bunday keng ko‘lamli tayyorgarlikning mantiqiy asosini tashkil etadi.

Universitet ta’limi davomida u sun’iy intellekt, dasturiy ta’minot ishlab chiqish hamda kiberxavfsizlikdagi bilim va tajribasini yanada chuqurlashtirgan. Bugungi kunda Abdurashid o‘rgangan bilimlarini real loyihalarda qo‘llab, IT va AI sohasidagi professional faoliyatini rivojlantirmoqda. Uning yondashuvida nazariy bilimning qiymati u amaliy vazifaga tatbiq etilganda to‘liqroq namoyon bo‘lishi mumkin.

U bir yo‘nalish bilan cheklanib qolmasdan, dasturlash, sun’iy intellekt, kiberxavfsizlik va liderlik kabi turli sohalarda o‘zini sinab ko‘rgan. Bu tanlov uning yangi vazifalarga moslashish va turli bilimlarni birlashtirishga intilishini ko‘rsatadi. Ayniqsa, texnologik loyihalar bilan talabalar jamoasini boshqarish tajribasining parallel kechishi texnik hamda tashkiliy ko‘nikmalarini bir vaqtda rivojlantirishga xizmat qilgan.

Abdurashid uchun doimiy o‘rganish kasbiy odat sifatida muhim. Bo‘sh vaqtida ham dasturlash, sun’iy intellekt va kiberxavfsizlik bo‘yicha yangi bilimlarni o‘rganishga vaqt ajratishi uning bu sohalarni faqat o‘qish yoki ish doirasidagi majburiyat sifatida emas, uzoq muddatli qiziqish sifatida ko‘rishini anglatadi.

Abdurashid sun’iy intellekt, kiberxavfsizlik va dasturiy ta’minot ishlab chiqish bo‘yicha bir nechta amaliy loyihalarni yaratgan. Uning ishlari orasida Full-Stack veb-platformalar, AI tizimlari, Telegram botlar va ta’lim boshqaruv tizimlari bor. Loyihalar turining kengligi turli foydalanuvchi ehtiyojlari va texnologik vazifalar bilan ishlashga qiziqishini ko‘rsatadi.

Full-Stack veb-platformalar yaratish tajribasi dasturiy mahsulotning turli qismlari bilan ishlashga yo‘naltirilgan amaliyotni ifodalaydi. Telegram botlar va ta’lim boshqaruv tizimlari esa texnologiyani aniq foydalanish holatlariga tatbiq etish yo‘nalishini aks ettiradi. U mazkur loyihalar orqali o‘rganilgan bilimlarni tayyor nazariy material sifatida saqlab qolmasdan, funksional yechimlarga aylantirishga intilgan.

Sun’iy intellekt bo‘yicha u Explainable AI yuzasidan ilmiy-tadqiqot loyihasini ishlab chiqqan. Explainable AI mavzusiga murojaat qilishi AI tizimlarining natijalarini tushuntirish masalasiga e’tibor qaratganini bildiradi. Bu yo‘nalish sun’iy intellektdan foydalanishda texnik natija bilan birga uning anglashiluvchanligi ham ahamiyatli ekanini ko‘rsatadigan tadqiqot sohasi sifatida uning qiziqishlari doirasiga kirgan.

Kiberxavfsizlik Abdurashidning texnologik profilidagi alohida yo‘nalishdir. U bu soha bo‘yicha sertifikatlarga ega hamda hackathonlar va amaliy musobaqalarda qatnashgan. Sertifikatlar va musobaqalardagi ishtirok uning xavfsizlikka oid bilimlarini muntazam boyitish, ularni amaliy vaziyatlarda tekshirish istagini ko‘rsatadi.

Uning kundalik qiziqishlaridan biri turli g‘oyalarni amaliy loyihalarga aylantirishdir. Bu yondashuv “Menga berilgan imkoniyatni natijaga aylantirish.” shiori bilan uyg‘unlashadi: yangi g‘oya, o‘rganilgan texnologiya yoki jamoaviy tashabbus yakunida aniq natijaga ega bo‘lishi Abdurashidning ish uslubida muhim mezon bo‘lib ko‘rinadi.

Abdurashid ICPC (International Collegiate Programming Contest) dasturlash bo‘yicha xalqaro musobaqasida ishtirok etgan. ICPCdagi qatnashuv dasturlash bo‘yicha masalalarni yechish, mantiqiy fikrlash va musobaqa muhitida o‘zini sinab ko‘rishga qaratilgan tajribasining bir qismidir. Bu ishtirok uning dasturlashga oid qiziqishi nazariy o‘rganish bilan cheklanmaganini bildiradi.

U Brunel University London Hackathonda 1-o‘rinni egallagan. Ushbu natija Abdurashidning hackathon formatidagi amaliy masalalarda qatnashib, jamoaviy yoki loyiha asosidagi texnologik jarayonlarda natijaga erisha olganini ko‘rsatadi. Hackathon g‘olibligi uning qisqa muddatda yechim ishlab chiqish, g‘oyani texnologik natijaga aylantirishga qaratilgan harakatlari bilan hamohang.

Universitetdagi faoliyati doirasida u “Best New Commercial Society” mukofotiga erishgan. Bu e’tirof Uzbek Society bilan bog‘liq tashkiliy ishlari va yangi talabalar hamjamiyatini rivojlantirishdagi faoliyatini qayd etadi. Texnologik sohadan tashqari, universitet hayotida tijoriy yoki tashkiliy yo‘nalishdagi jamiyat faoliyatini yo‘lga qo‘yish Abdurashidning qiziqishlari ko‘p qirrali ekanini namoyon qiladi.

Shuningdek, u “Best Trip of the Year” universitet mukofotiga sazovor bo‘lgan. Ushbu mukofot universitet va talabalar jamoalari doirasida o‘tkazilgan tadbirlar hamda tashabbuslardagi ishtiroki bilan bog‘liq e’tiroflari qatoriga kiradi. U turli tadbirlar, loyihalar va tashabbuslarni tashkil etishda faol qatnashgan.

Mazkur natijalar Abdurashid uchun e’tirofning o‘zi emas, balki yanada kengroq tajriba to‘plash jarayonining tarkibiy qismi sifatida ko‘rinadi. U hackathonlar, amaliy musobaqalar va universitet tashabbuslari orqali texnik, tashkiliy hamda jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini bir vaqtning o‘zida sinagan.

Brunel University London’da Abdurashid Uzbek Society asoschisi (Founder) va raisi (Chair) sifatida talabalar hamjamiyatini tashkil etgan va rivojlantirgan. Bu tashabbus uning universitet hayotidagi eng muhim jamoatchilik faoliyatlaridan biridir. Jamiyatni tashkil etish xalqaro ta’lim muhitida o‘zbek talabalarining hamjamiyatini shakllantirish hamda turli tashabbuslar uchun maydon yaratishga qaratilgan faoliyat sifatida namoyon bo‘ladi.

Abdurashid universitet va talabalar jamoalari doirasida turli tadbirlar, loyihalar hamda tashabbuslarni tashkil etishda faol qatnashgan. Uning Uzbek Society’dagi roli faqat nomdagi rahbarlik emas, balki jamiyatni rivojlantirish mas’uliyatini ham o‘z ichiga olgan. “Best New Commercial Society” va “Best Trip of the Year” mukofotlari shu jamoatchilik faoliyati doirasidagi e’tiroflar sifatida alohida ahamiyat kasb etadi.

Uning liderlik haqidagi qarashi mas’uliyat tamoyiliga asoslanadi. Abdurashidning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishdir. U liderni faqat boshqalarga vazifa beradigan inson sifatida emas, balki birinchi bo‘lib tashabbus ko‘rsatadigan, qiyin vaziyatlarda qaror qabul qiladigan va jamoasining natijasi uchun javobgarlikni his qiladigan inson sifatida ko‘radi.

Uzbek Society’ni tashkil etish va universitetdagi turli loyihalarda qatnashish davomida u liderlikning aynan shu jihatini o‘rgangan. Uning nazarida haqiqiy lider boshqalardan ko‘proq narsani talab qiladigan emas, avvalo o‘zidan ko‘proq narsani talab qiladigan insondir. Bu qarash uning texnologik loyihalarga bo‘lgan munosabatida ham seziladi: tashabbusni boshlash bilan birga uni yakuniy natijaga olib borish muhim.

Abdurashid uchun O‘zbekistonni xalqaro muhitda munosib namoyon etish ham muhim. Uzbek Society’dagi faoliyati bu istakning tashkiliy ifodasi bo‘lib, o‘zi ta’lim olayotgan muhitda milliy hamjamiyat bilan bog‘lanish va uni rivojlantirishga harakat qilganini ko‘rsatadi.

Abdurashidning hayotiga katta ta’sir ko‘rsatgan insonlardan biri — otasi. Otasining unga bo‘lgan ishonchi hamda ta’lim olishi uchun yaratgan imkoniyatlari uning hayotidagi muhim burilishlardan biri bo‘lgan. Ayniqsa, Buyuk Britaniyada, Brunel University London’da tahsil olish imkoniyatiga ega bo‘lishida otasining qo‘llab-quvvatlashi katta ahamiyatga ega bo‘lgan.

Bu qo‘llab-quvvatlash unga sifatli ta’lim olish bilan bir qatorda yangi muhitda mustaqil bo‘lish, o‘z ustida ishlash, xalqaro tajriba orttirish va turli loyihalarda o‘zini sinab ko‘rish imkonini bergan. Abdurashid erishayotgan natijalarini faqat shaxsiy mehnati bilan emas, unga ishongan va imkoniyat yaratgan insonlarning qo‘llab-quvvatlashi bilan ham bog‘laydi.

Otasining ishonchini oqlash va berilgan imkoniyatlardan unumli foydalanish uning uchun katta motivatsiya hisoblanadi. Bu munosabat uning hayotiy shiorida aniq ifodalangan: “Menga berilgan imkoniyatni natijaga aylantirish.” Ushbu jumla ta’lim olish, loyihani boshlash, musobaqada qatnashish yoki hamjamiyat tashkil etish kabi turli holatlarda unga yo‘nalish beradigan prinsipdir.

U uchun eng muhim tamoyil berilgan imkoniyatlarni qadrlash va ulardan maksimal darajada foydalanishdir. O‘qish, yangi bilim olish yoki yangi loyiha boshlashidan qat’i nazar, Abdurashid o‘zini rivojlantirishga va boshlagan ishini natijaga olib kelishga harakat qiladi. Uning fikricha, insonning imkoniyati qanchalik katta ekanidan ko‘ra, unga berilgan imkoniyatdan qanday foydalangani muhimroq.

Bu qarash xatolardan tajriba olishga munosabatida ham ko‘rinadi. U har bir yangi imkoniyatni o‘z rivoji uchun ishlatishga, xatolaridan tajriba olishga intiladi. Shunday yondashuv uning texnologik qiziqishlari, musobaqalardagi ishtiroki va liderlik tajribasini umumiy bir prinsip — o‘sishni amaliy harakat bilan ta’minlash — atrofida birlashtiradi.

Bo‘sh vaqtida Abdurashid texnologiya va yangi loyihalar bilan shug‘ullanishni yoqtiradi. Dasturlash, sun’iy intellekt va kiberxavfsizlik bo‘yicha yangi bilimlarni o‘rganishga vaqt ajratadi. Turli g‘oyalarni amaliy loyihalarga aylantirish ham uning doimiy qiziqishlari qatoriga kiradi.

Texnologiyadan tashqari, u sport bilan shug‘ullanish, sayohat qilish, yangi joylar va madaniyatlarni o‘rganish hamda do‘stlari bilan vaqt o‘tkazishni yoqtiradi. Yangi muhitlar va madaniyatlarni ko‘rishga bo‘lgan qiziqish uning Buyuk Britaniyadagi ta’lim tajribasi, talabalar tadbirlari va jamoaviy loyihalarda faol qatnashishi bilan tabiiy ravishda uyg‘unlashadi.

U boshqalarning undan imkoniyatlardan foydalanish, doimiy o‘rganish va boshlagan ishini oxirigacha yetkazishni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu fikr uning o‘zi bosib o‘tgan yo‘l bilan bog‘liq: dasturlashni mustaqil o‘rganish, uni amaliy loyihalar bilan mustahkamlash, so‘ngra universitet muhitida AI, dasturiy ta’minot, kiberxavfsizlik va liderlik yo‘nalishlarida o‘zini sinash.

Abdurashid katta maqsad qo‘yishdan qo‘rqmaslikni muhim deb biladi. Uning fikricha, sharoit yoki boshlang‘ich imkoniyatlar cheklangan bo‘lishi mumkin, biroq insonning o‘z ustida ishlashi va qat’iyati kelajagini o‘zgartirishi mumkin. Bu qarash yoshlar uchun bildirgan maslahatlarida ham davom etadi.

Uning boshqa yoshlarga asosiy maslahati — o‘ziga ishonishdan va imkoniyat izlashdan to‘xtamaslik. Uning fikricha, hamma narsani birdaniga bilish shart emas; eng muhimi — boshlash, xatolardan qo‘rqmaslik va har kuni oz bo‘lsa ham rivojlanish. U yoshlarga berilgan imkoniyatni qadrlash, o‘ziga investitsiya qilish va bir kun kelib o‘zi uchun orzu qilgan insoniga aylanishni tavsiya qiladi.

Abdurashidning kelajakdagi asosiy maqsadi — sun’iy intellekt, dasturiy ta’minot va kiberxavfsizlik sohalarida kuchli mutaxassis bo‘lish hamda yaratgan texnologiyalari orqali real muammolarga yechim berish. Uning bugungacha yaratgan Full-Stack veb-platformalari, AI tizimlari, Telegram botlari va ta’lim boshqaruv tizimlari mazkur maqsadning amaliy yo‘nalishini belgilab beradi.

U xalqaro tajribasini davom ettirib, yirik texnologik loyihalarda ishlashni istaydi. Shu bilan birga, kelajakda o‘z mahsulotlari va startaplarini yaratish niyati bor. Bu maqsad uni tayyor texnologik jarayonlarda ishtirok etish bilan birga, mustaqil mahsulot yaratish va yangi g‘oyalarni sinashga ham yo‘naltiradi.

O‘zbekistonda IT va sun’iy intellekt rivojiga hissa qo‘shish uning muhim maqsadlaridan biridir. U yoshlar uchun imkoniyatlar yaratish va o‘z tajribasini ulashishni rejalashtiradi. Uzbek Society’ni tashkil etishdagi tashkiliy tajribasi ham kelajakda hamjamiyatlar, yoshlar va texnologik imkoniyatlar bilan bog‘liq tashabbuslarga e’tibor berish istagiga mos keladi.

Uzoq muddatda Abdurashid xalqaro darajada tan olinadigan texnologik kompaniya yoki mahsulot yaratishni xohlaydi. Bu niyat uning texnologiyani real muammolarga yechim beruvchi vosita sifatida ko‘rishi bilan bog‘liq. AI, dasturiy ta’minot va kiberxavfsizlikni birlashtirgan bilimlari kelajakdagi mahsulotlarida turli texnik jihatlarni hisobga olishiga xizmat qilishi mumkin.

Abdurashid o‘zbek yoshlariga katta maqsadlar qo‘yish mumkinligini amalda ko‘rsatishni xohlaydi. Uning Toshkentdagi hayotidan Turin Academic Lyceum, Brunel University London, hackathonlar, ilmiy-tadqiqot loyihasi va talabalar hamjamiyati boshqaruvigacha bo‘lgan tajribasi bu istakning tayanchidir. Kelgusida uning yo‘li o‘rganilgan bilimlarni mahsulot, loyiha va yoshlar uchun yangi imkoniyatlarga aylantirish maqsadi bilan davom etadi.

Abdurashid Fattokhovning bugungi yo‘li mustaqil o‘rganishdan boshlangan dasturlash qiziqishi, Turin Academic Lyceum va Brunel University London’dagi ta’lim, amaliy texnologik loyihalar, ICPCdagi ishtirok, Brunel University London Hackathondagi 1-o‘rin hamda Uzbek Society’dagi liderlik tajribasini birlashtiradi. U AI, dasturiy ta’minot va kiberxavfsizlikni alohida yo‘nalishlar sifatida emas, real muammolarga javob beradigan texnologiyalar yaratish uchun zarur bo‘lgan bilimlar majmuasi sifatida rivojlantirmoqda.

Uning oldidagi maqsadlar ham aniq: xalqaro tajribani davom ettirish, yirik texnologik loyihalarda ishlash, mahsulot va startaplar yaratish, O‘zbekistondagi IT hamda sun’iy intellekt rivojiga hissa qo‘shish. Berilgan imkoniyatni natijaga aylantirish haqidagi prinsipi Abdurashidning keyingi qadamlari uchun mezon bo‘lib qoladi. Bu prinsip bilim olish, mas’uliyatni zimmasiga olish va tajribani boshqalar uchun imkoniyatga aylantirishga qaratilgan realistik, izchil yo‘lni belgilaydi.