Alamova E’zoza Azimboy qizi

Alamova E’zoza Azimboy qizining hayot yo‘li Buxoro viloyatining Vobkent tumani bilan chambarchas bog‘liq. U 2008-yil 4-fevralda aynan shu tumanda tug‘ilgan va hozirda ham shu hududda yashaydi. Tug‘ilgan joy hamda yashash manzilining birligi uning dastlabki ta’lim va shaxsiy tajribalari shu muhitda shakllanganini ko‘rsatadi. U o‘z faoliyatini keng imkoniyatlar tomon yo‘naltirar ekan, mahalliy hududdagi kurs markazlari va uy sharoitida dars tashkil etish tajribasini ham kasbiy yo‘lining muhim qismi sifatida tilga oladi.

E’zozaning qisqa biografik ta’rifida besh asosiy belgi ajralib turadi: tarjima yo‘nalishi talabasi, ingliz tili o‘rganuvchisi, yosh o‘qituvchi, kitobxon va loyiha tashabbuskori. Bu ta’rif oddiy kasbiy nomlardan iborat emas. Unda u hozir egallayotgan ta’lim yo‘nalishi, amalda olib borayotgan mashg‘ulotlari, bilim olishga munosabati va kelajak uchun tuzayotgan rejalar bir nuqtada uchrashadi. Ayniqsa, talabalik va dars berish jarayonining bir vaqtda kechishi uning nazariy bilim bilan amaliy tajribani bir-biridan ajratmaslikka intilishini bildiradi.

Uning hozirgi hayot bosqichi ta’limni chuqurlashtirish, til ko‘nikmalarini takomillashtirish va o‘z tajribasini tartibga solish davri sifatida namoyon bo‘ladi. Bunday davrda tanlangan yo‘nalish, erishilgan sertifikatlar, o‘qituvchilikka qilingan ilk qadamlar va muntazam o‘qish odati bir-birini kuchaytiradi. E’zozaning ta’rifida o‘zini faqat bir soha bilan chegaralamasligi ham e’tiborga molik: u til, ta’lim, kitob o‘qish va tashabbuskorlikni parallel rivojlantirishga harakat qilmoqda.

Vobkent tumanida yashayotgan talaba sifatida uning kelajakdagi rejalari ham ta’lim bilan bog‘liq konkret manzaraga ega. U yoshlar uchun o‘quv markazlari tashkil etishni niyat qilgan. Bu niyat bugungi yashash muhiti, avval boshlangan kurslar hamda chet tili bo‘yicha bilim ulashish istagi bilan bog‘langan. Shuning uchun uning biografiyasida tug‘ilgan va yashayotgan hudud shunchaki manzil emas, balki dastlabki faoliyati hamda kelajak tasavvurlariga ulanadigan asosdir.

E’zoza Buxoro davlat universiteti Xorijiy tillar fakultetining Tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishi 1-bosqich talabasi sifatida tahsil oladi. Ushbu ta’lim yo‘nalishi uning tilga, matn bilan ishlashga va mazmunni turli tillar o‘rtasida yetkazishga qiziqishi bilan mos keladi. U sohasini faqat kelajakdagi kasb sifatida emas, o‘rganish va o‘rgatish imkonini beradigan maydon sifatida ham ko‘radi. O‘zining fikricha, undan boshqalar chet tili va tarjimonlikni o‘rganishlari mumkin.

Universitetdagi 1-bosqich uning oliy ta’limdagi dastlabki davri bo‘lsa-da, bu bosqich avval shakllangan til o‘rganish odatlari va dars berish tajribasidan ajralmagan holda davom etmoqda. E’zoza IELTS B2 va Milliy sertifikatga egaligini ta’limga oid muhim natijalari qatorida qayd etadi. Bu sertifikatlar uning til bo‘yicha izlanishlari muayyan baholash jarayonlari bilan tasdiqlanganini ko‘rsatadi. U esa mazkur natijalarni yakuniy nuqta deb emas, kelajakda IELTS 9 sohibasi bo‘lish maqsadiga eltuvchi oraliq marralar sifatida qabul qilmoqda.

Tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida tahsil olish tilning faqat grammatik yoki so‘z boyligi jihatlarini emas, mazmun va ifoda o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglashni ham talab qiladi. Nomzod taqdim etgan ma’lumotlarda bu yo‘nalishning alohida fanlari yoki amaliy topshiriqlari ko‘rsatilmagan. Biroq uning ingliz tilidagi maqolalarni o‘qishi, film tomosha qilishi va yangi til o‘rganishga intilishi tanlagan mutaxassisligining amaliy tomonlariga qiziqish borligini anglatishi mumkin.

E’zoza uchun ta’limning mazmuni sertifikat olish bilangina belgilanmaydi. U bo‘sh vaqtida o‘z darajasini oshirish uchun mashqlar bajarishini aytadi. Bu yondashuv universitet mashg‘ulotlaridan tashqari mustaqil tayyorgarlikni ham muhim deb bilishini ko‘rsatadi. Tilni doimiy mashq, o‘qish, tinglash va turli manbalar orqali rivojlantirishga qaratilgan bu odat uning kelgusidagi katta maqsadlari uchun zarur poydevor bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

E’zozaning faoliyatidagi amaliy burilish 2 yil oldin yuz bergan: u kurs markazlarida va uyda kurslar tashkil etib, dars bera boshlagan. Bu tajriba uning o‘zini “yosh o‘qituvchi” sifatida ta’riflashi uchun asos bo‘ladi. Dars berishning kurs markazi va uy sharoitida yo‘lga qo‘yilgani faoliyatning turli tashkiliy muhitlarda boshlanganini ko‘rsatadi. Eng muhimi, u til o‘rganish jarayonini faqat shaxsiy natijaga qaratmay, uni boshqalarning o‘rganishiga xizmat qiladigan mashg‘ulot shakliga ham aylantirgan.

O‘qituvchilikni erta boshlash bilimni tushunarli shaklda yetkazish, mashg‘ulotni tashkil etish va o‘quvchi ehtiyojini his qilish kabi mas’uliyatlarni talab qiladi. Nomzod kurslarining dasturi, tinglovchilar soni yoki davomiyligi haqida ma’lumot bermagan. Shunga qaramay, “kurslar tashkil etib, dars bera boshlagan” degan aniq ma’lumot uning tashabbusni kutib turmasdan harakatga aylantirishga moyilligini ifodalaydi. Bu xususiyat uning liderlik haqidagi fikri bilan ham mantiqan uyg‘unlashadi.

Uning fikricha, boshqalar undan chet tili va tarjimonlikni o‘rganishlari mumkin. Bu qarash dars berish tajribasining mazmunini ochadi: E’zoza o‘z bilimini aynan til va ushbu mutaxassislikka yaqin ko‘nikmalar atrofida ulashishni tasavvur qiladi. O‘zi ham o‘rganuvchi bo‘lib qolayotgan talabaning boshqalarga dars berishi uzluksiz o‘sish tamoyilini anglatadi. Ya’ni u o‘qitishni tayyor bilimlar jamlanmasi sifatida emas, o‘zi ham izlanishda bo‘lgan holda yuritiladigan jarayon sifatida davom ettirmoqda.

Bu tajriba kelajakdagi o‘quv markazlarini tashkil etish rejasiga bevosita ulanadi. Kurs markazlarida va uyda o‘tkazilgan darslar uning ta’lim bilan bog‘liq tashabbuslar haqidagi qarashlariga dastlabki amaliy asos bergan bo‘lishi mumkin. E’zoza keyinchalik bizneslar ochish va yangi loyihalar yaratishni rejalashtiradi. Demak, uning o‘qituvchilikdagi ilk qadami uzoq muddatda ta’lim xizmatini rivojlantirish g‘oyasi bilan tutashadi.

E’zoza o‘zining muhim yutuqlari sifatida IELTS, National certificates, Oltin medal, Qizil attestat hamda BuxDu haftalik tanlovlarini qayd etgan. Bu ro‘yxatda ta’limdagi umumiy natijalar, til bo‘yicha baholashlar va universitet hayotidagi tanlovlar birlashgan. Oltin medal va Qizil attestat uning avvalgi ta’lim bosqichidagi muvaffaqiyatlarini bildirsa, BuxDu haftalik tanlovlari oliy ta’lim muhitida faol bo‘lishga intilishini ko‘rsatadi.

IELTS B2 hamda Milliy sertifikat E’zozaning o‘zi keltirgan aniq sertifikatlar qatoridadir. Yutuqlar haqidagi javobida u “IELTS, National certificates” nomlarini ham sanagan. Ushbu natijalar uning til bo‘yicha tayyorgarligi va o‘z bilimini sinovdan o‘tkazishga e’tibor berishini anglatadi. Ayniqsa, u bo‘sh vaqtida darajasini oshirish uchun mashqlar bajarishini hisobga olganda, sertifikatlar muntazam mehnat bilan bog‘langan bosqichlar sifatida ko‘rinadi.

BuxDu haftalik tanlovlari E’zozaning yutuqlar ro‘yxatiga universitet nomini kiritadigan muhim unsurdir. U tanlovlarning yo‘nalishi, sanasi yoki o‘rni haqida qo‘shimcha ma’lumot bermagan bo‘lsa-da, ularni shaxsiy muvaffaqiyatlari qatorida tilga olgani mazkur jarayonlar uning talabalik tajribasida sezilarli ahamiyat kasb etganini ko‘rsatadi. Tanlovlar odatda tayyorgarlik, vaqtni rejalash va faol ishtirokni talab qilishi bilan uning mehnatga munosabatini ifodalovchi faktlar sirasiga kiradi.

E’zoza yutuqlarini kelajakdagi rejalaridan ajratib ko‘rmaydi. U uchun hozirgi sertifikat va ta’limdagi natijalar yanada yuqori maqsad — IELTS 9 sohibasi bo‘lish niyatining fonida turadi. Bunday maqsad uning erishgan darajasini saqlab qolishdan ko‘ra, uni rivojlantirishga intilishini anglatadi. Shuningdek, Oltin medal, Qizil attestat va universitet tanlovlari haqidagi qaydlar uning o‘quv faoliyatidagi natijalarni qadrlashini, lekin yangi marralar uchun izlanishni davom ettirishini ko‘rsatadi.

E’zozaning shakllanishida ustozasi Amonova Dilshoda ta’sir ko‘rsatgan shaxs sifatida alohida tilga olinadi. Ustozning ismini aniq qayd etishi E’zoza uchun o‘z yo‘lida ta’lim beruvchi va yo‘l-yo‘riq ko‘rsatuvchi insonlarning o‘rni muhim ekanini anglatadi. Nomzod bu ta’sirning qaysi davrda yoki qaysi aniq voqea orqali namoyon bo‘lganini batafsil bayon qilmagan. Biroq uni muhim biografik omil sifatida ko‘rsatgani mazkur munosabatning uning qaror va intilishlariga ta’siri bo‘lganini bildiradi.

Uning hayotiy shiori quyidagicha: “Kelajakni kutma — uni bugungi qarorlaring bilan yarat.” Bu jumlada mas’uliyat, harakat va vaqtni qadrlash g‘oyasi mujassam. E’zoza shiorni faqat shaxsiy hayotiy prinsip sifatida emas, o‘z tengdoshlariga beradigan motivatsion fikr sifatida ham keltiradi. Ya’ni uning nazarida istiqbol mavhum kutish orqali emas, har kuni qabul qilinadigan qarorlar va amalga oshiriladigan ishlar orqali shakllanadi.

Liderlik haqidagi qarashi ham ayni prinsipga yaqin. Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — vaqtni bekorga sarflamaslik va yangi narsalarni boshlash uchun ertani kutmaslikdir. Bu qarash uning o‘qituvchilikni 2 yil oldin boshlagani, o‘z ustida mustaqil ishlashi va katta maqsadlar qo‘yishi bilan uyg‘unlashadi. E’zoza liderlikni faqat boshqalarni boshqarish emas, avvalo shaxsning o‘z vaqtiga, rejasiga va tashabbusiga mas’ul bo‘lishi bilan bog‘laydi.

Uning hayotiy pozitsiyasida “boshlash” tushunchasi muhim o‘rin tutadi. Kurslar tashkil etish, mashqlar orqali darajani oshirish, yangi til o‘rganishga intilish, bizneslar va o‘quv markazlari haqida reja qilish — bularning barchasi harakatga yo‘naltirilgan qarash bilan birlashadi. Mavjud ma’lumotlardan kelib chiqib, E’zoza o‘z oldiga maqsad qo‘yish bilan birga unga yaqinlashtiradigan kundalik mashg‘ulotlarni ham qadrlashi ko‘rinadi.

E’zoza bo‘sh vaqtini ham o‘z kasbiy va shaxsiy rivojlanishi bilan bog‘laydi. U IELTS darajasini oshirish uchun mashqlar bajaradi. Bu mashqlar uning sertifikat natijasidan keyin ham tayyorgarlikni davom ettirayotganini ko‘rsatadi. U yuqori natijaga erishish niyatida bo‘lgani uchun til ustidagi kundalik ish uning rejasida muhim o‘rin tutadi. Mashq qilishni tanlashi bilimni nazariy bilishdan tashqari doimiy mustahkamlash zarurligini anglashini bildiradi.

U ingliz tilidagi maqolalarni o‘qiydi va kinolar ko‘radi. Bunday mashg‘ulotlar tilni turli kontekstlarda qabul qilish imkonini beradi: maqola mutolaasi yozma uslub hamda mavzular doirasini kengaytirsa, film tomosha qilish so‘zlashuv va madaniy ifodalarni kuzatishga yordam berishi mumkin. E’zoza bu mashg‘ulotlarni bo‘sh vaqtining tabiiy qismi sifatida sanaydi. Demak, uning til o‘rganishga qiziqishi dars yoki imtihon bilan chegaralanmaydi.

Yangi til o‘rganishga intilishi ham uning qiziqishlari doirasi kengligini ko‘rsatadi. Nomzod qaysi tilni o‘rganayotgani haqida ma’lumot bermagan, lekin yangi tilni egallashga qiziqishi tarjima nazariyasi va amaliyoti sohasidagi ta’limi bilan uyg‘un. Bir tilni chuqurroq o‘rganish bilan birga boshqa til tizimlariga ham qiziqish bildirish uning kelajakda ko‘p yo‘nalishli bilim bazasini shakllantirishiga xizmat qilishi mumkin.

Bu odatlarning barchasi E’zozaning vaqtni qadrlash haqidagi fikri bilan bog‘liq. U bo‘sh vaqtni faqat dam olish emas, o‘rganish, kuzatish va yangi bilim olish uchun ham imkoniyat deb biladi. Maqola, film, mashq va yangi til bilan ishlash turli faoliyatlar bo‘lsa-da, ular uning kommunikativ bilimlarini kengaytirish istagiga xizmat qiladi. Shu sababli, bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil etish uning hayotiy prinsipining kundalik ko‘rinishidir.

E’zoza 50 tadan ziyod kitobni o‘qib tugatgan. Bu ko‘rsatkich uning o‘qishga bo‘lgan qiziqishi uzoq muddatli odat ekanini bildiradi. U o‘zini kitobxon deb ta’riflashining sababi ham shunda: mutolaa uning bo‘sh vaqtdagi tasodifiy mashg‘uloti emas, balki o‘z ustida ishlash va dunyoqarashni boyitish usullaridan biri hisoblanadi. O‘qilgan kitoblar sonining 50 tadan ziyod ekani uning mazkur qiziqishga izchil e’tibor berganini ko‘rsatadi.

U sarguzasht va ilmiy kitoblarni o‘qishni yoqtiradi. Sarguzasht asarlar voqelik, qahramonlar harakati va kutilmagan yechimlar bilan qiziqtirishi mumkin; ilmiy adabiyot esa savollarga dalil va tushuntirish izlash odatini qo‘llab-quvvatlaydi. E’zozaning aynan ikki turdagi kitobga qiziqishi tasavvur hamda bilishga intilishning yonma-yon borishini anglatadi. Bu xilma-xillik uning o‘qish doirasi bitta janr bilan cheklanmasligini ko‘rsatadi.

Ilmiy kitoblar ichida inson sog‘ligi va tanasiga oid asarlar uning uchun ayniqsa qiziqarli. Bu qiziqish til va tarjima bilan bog‘liq asosiy ta’limidan tashqari ilmiy mazmundagi mavzularga ham e’tibor qaratishini bildiradi. U mazkur kitoblar bo‘yicha alohida tadqiqot, maqola yoki loyiha qilgani haqida ma’lumot taqdim etmagan. Ammo inson salomatligi va organizm haqidagi bilimlarga qiziqishi uning o‘quvchi sifatidagi mavzu doirasini kengaytiradi.

Mutolaa odati E’zozaning maqola o‘qishi bilan ham bir tizimni hosil qiladi. Kitob va maqola turli hajm hamda uslubdagi manbalar bo‘lsa-da, ikkalasi ham o‘qib tushunish, mazmunni tahlil qilish va so‘z boyligini kengaytirishga xizmat qilishi mumkin. Ayniqsa, til yo‘nalishida o‘qiyotgan talaba uchun muntazam mutolaa tarjima qilishda zarur bo‘ladigan mazmun sezgirligini rivojlantiruvchi muhim omil bo‘lishi mumkin. E’zozaning qiziqishlari ana shu o‘zaro bog‘liqlikda ko‘rinadi.

E’zozaning kelajakdagi rejalari bir necha aniq yo‘nalishdan iborat. U IELTS 9 sohibasi bo‘lishni istaydi. Bu maqsad hozirda ega bo‘lgan IELTS B2 natijasi, bajarib kelayotgan mashqlari, maqola va filmlar orqali til muhitida bo‘lish odati bilan bog‘langan. Yuqori natijaga intilish uning til bo‘yicha tayyorgarligini muntazam davom ettirish niyatini ko‘rsatadi. Bu reja shaxsiy o‘sishning o‘lchab bo‘ladigan mezoniga ega ekani bilan ham ajralib turadi.

U bizneslar ochishni ham rejalashtiradi. Ushbu niyat uning ta’lim, tashabbus va amaliy faoliyatni o‘zaro bog‘lash istagini anglatadi. Nomzod bizneslarning aniq turi yoki ko‘lami haqida ma’lumot bermagan, ammo o‘quv markazlari tashkil etish rejasini ham bildirgani biznes g‘oyalarining ta’lim yo‘nalishi bilan aloqador bo‘lish ehtimolini ko‘rsatadi. Kurs markazlari va uyda dars berish tajribasi bu boradagi ilk amaliy kuzatuvlarga asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Yangi loyihalar yaratish va yoshlar uchun o‘quv markazlari tashkil etish uning rejalarining jamoaga qaratilgan tomonidir. U dars berish faoliyatini allaqachon boshlagan bo‘lsa, kelajakda bu tajribani kengroq tashkiliy shaklga olib chiqishni ko‘zlaydi. O‘quv markazi g‘oyasi chet tilini o‘rganishga qiziqqanlar uchun ta’lim maydoni yaratish istagi bilan uyg‘un. Shu tariqa E’zozaning shaxsiy kasbiy maqsadlari bilim ulashish niyati bilan birlashadi.

Uning tengdoshlariga aytadigan fikri ham ana shu rejalar ruhini aks ettiradi: “Kelajakni kutma — uni bugungi qarorlaring bilan yarat.” E’zoza uchun bu so‘zlar faqat nasihat emas, balki bugungi o‘qish, mashq qilish, kurs tashkil etish, mutolaa qilish va yangi g‘oyalar ustida o‘ylashga undovchi tamoyildir. U hozirgi qadamlarini til sohasida yuqori natijaga erishish, biznes va ta’lim tashabbuslarini shakllantirish bilan bog‘lamoqda. Bu yo‘l uning mavjud tajribasini rivojlantirib, rejalashtirgan o‘quv markazlari sari izchil borishga imkon berishi mumkin.

Alamova E’zoza Azimboy qizi bugun Buxoro davlat universitetida tarjima nazariyasi va amaliyoti bo‘yicha ta’lim olayotgan, til o‘rganish hamda dars berish tajribasini bir yo‘nalishda rivojlantirayotgan talabadir. Uning yo‘lida 2 yil avval boshlangan kurs mashg‘ulotlari, IELTS B2 va Milliy sertifikat, Oltin medal, Qizil attestat hamda BuxDu haftalik tanlovlaridagi ishtirok va natijalar muhim o‘rin egallaydi. U bu tajribalarni yakunlangan marralar sifatida emas, balki yanada keng maqsadlar — IELTS 9 sohibasi bo‘lish, bizneslar ochish, yangi tashabbuslar yaratish va yoshlar uchun o‘quv markazlari tashkil etish sari tayanch sifatida ko‘radi.

Uning kundalik intilishlarida til ustida ishlash, maqolalar mutolaasi, film tomosha qilish, yangi til o‘rganish va kitob o‘qish bir-birini to‘ldiradi. Ayniqsa, vaqtni boy bermaslik, boshlash uchun ertani kutmaslik haqidagi qarashi uning ta’limi, o‘qituvchilik faoliyati va kelajak rejalari o‘rtasidagi ichki bog‘liqlikni ko‘rsatadi. “Kelajakni kutma — uni bugungi qarorlaring bilan yarat.” degan shior E’zozaning o‘z ustida ishlashga qaratilgan hozirgi yo‘li bilan hamohangdir.

Oldinda uning maqsadlari katta, biroq ular aniq yo‘nalishlarga bo‘lingan: til ko‘nikmalarini yuqori darajaga olib chiqish, amaliy ish tajribasini kengaytirish, ta’lim bilan bog‘liq biznes va tashabbuslarni yo‘lga qo‘yish, o‘quv markazlari orqali yoshlarga imkoniyat yaratish. Shu ma’noda, E’zozaning bugungi izlanishlari nafaqat shaxsiy natijaga, balki o‘zi o‘rgangan bilimlarni ulashish niyatiga ham tayanadi.