Fayzullayeva Shahlo Asliddin qizi

Fayzullayeva Shahlo Asliddin qizi 2009-yil 10-oktabrda, ya’ni 10.10.2009 sanasida Navoiy viloyati Xatirchi tumanida tug‘ilgan. U bugun ham Navoiy viloyati Xatirchi tumanida yashaydi. Tug‘ilgan va yashayotgan hududining birligi uning ta’lim hamda shaxsiy izlanishlari ayni shu muhitda davom etayotganini ko‘rsatadi.

Shahlo 11-sinf o‘quvchisi sifatida umumiy o‘rta ta’limning muhim yakuniy bosqichida turibdi. Bu davr uning uchun kelajakdagi kasb va oliy ta’lim yo‘nalishini aniqlashtirish bilan birga, avval erishilgan bilimiy natijalarni mustahkamlash davridir. U tarix va ingliz tili fanlarini o‘rganadi hamda mazkur ikki fan doirasidagi tayyorgarligini kelajakdagi diplomatiya yo‘nalishi bilan bog‘laydi.

Shahloning o‘quvchilik davridagi faoliyati faqat dars mashg‘ulotlari bilan cheklanmaydi. U tarix olimpiadalarida ishtirok etgan, «Zakovat» intellektual o‘yinlarida qatnashgan, «Jadidlar izidan» tanlovida o‘zini sinagan. Bunday faoliyatlar uning tarixiy bilimlarni chuqurlashtirish, kengroq dunyoqarash hosil qilish va intellektual musobaqalar orqali tajriba orttirishga bo‘lgan e’tiborini aks ettiradi.

Shahlo tarix va ingliz tili fanlarini o‘rganadi. Bu tanlov uning kelajak rejalari bilan bevosita bog‘langan: u diplomatiya yo‘nalishiga kirishni maqsad qilgan. Diplomatiya sari intilishida tarix fani davlatlar, jamiyatlar va jarayonlarni anglashga oid qiziqishining, ingliz tili esa xalqaro muloqotga tayyorgarlik ko‘rish istagining muhim yo‘nalishlari sifatida namoyon bo‘ladi.

Uning fanlar bo‘yicha natijalari aniq ko‘rsatkichlarda ham ifodalangan. Shahlo tarix fanidan milliy sertifikatning A darajasiga ega. Ona tili fanidan B darajasini, ingliz tili bo‘yicha esa B1 darajasini olgan. Mazkur natijalar uning bir fan doirasidagina emas, tarix, ona tili va ingliz tili bo‘yicha ham o‘z bilimini baholash tizimlarida sinab ko‘rganini ko‘rsatadi.

Tarix bo‘yicha A darajadagi milliy sertifikat Shahloning ushbu fanga izchil munosabatining muhim natijalaridan biridir. Ona tili bo‘yicha B darajasi fikrni o‘zbek tilida ifodalashga oid bilimlari uchun, ingliz tilidagi B1 darajasi esa til o‘rganish yo‘lidagi tayyorgarligi uchun ahamiyatlidir. Bu uch yo‘nalishdagi natijalar diplomatiya sohasiga kirish niyatini birgina orzu emas, balki ta’limiy tayyorgarlik bilan qo‘llab-quvvatlashga urinayotganini anglatadi.

Shahlo tarixni faqat sertifikatga erishish vositasi sifatida emas, olimpiadalar va tanlovlar orqali yanada chuqur o‘rganadigan soha sifatida qabul qiladi. Ingliz tili bo‘yicha B1 darajasi esa uning kelgusida chet elga grant yutish rejasiga ham mos keladi. Hozirgi bosqichda u mazkur fanlar orqali oliy ta’limga tayyorgarlik ko‘rish bilan bir qatorda, xalqaro maydonga chiqish haqidagi maqsadlari uchun zarur bilim asoslarini shakllantirmoqda.

Shahloning ta’limiy faoliyatidagi eng muhim natijalardan biri tarix fani olimpiadasining tuman va viloyat bosqichlarida 1-o‘rin sovrindori bo‘lganidir. Bu yutuq uning tarixga qiziqishi amaliy musobaqa natijalari bilan tasdiqlanganini bildiradi. Tuman va viloyat bosqichlarida birinchi o‘rinni egallash unga o‘z bilimini turli bosqichlarda namoyish etish tajribasini bergan.

Nomzodning o‘zi olimpiadada o‘rin olgani uning intilishiga turtki bo‘lganini qayd etadi. Bu voqea Shahlo uchun yakuniy nuqta emas, balki navbatdagi maqsadlar sari harakat qilishga undovchi tajriba bo‘lgan. U tarix fanidan respublika miqyosida o‘rin olishni ham maqsad qilgan. Demak, tuman va viloyatdagi yutuqlar uning rejalarida kattaroq bosqichlarga yo‘nalgan tayanch sifatida davom etmoqda.

Shahloning uzoqroq istiqboldagi tarixiy maqsadi — tarix fanidan xalqaro olimpiadaga O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida o‘tish. Bu reja uning e’tiborini faqat mahalliy yoki hududiy natijalar bilan cheklamasligini ko‘rsatadi. Bunda xalqaro olimpiadaga tayyorgarlik, avvalo, hozirgi bilimlarni yanada tizimlashtirish, musobaqa tajribasini kengaytirish va yuqori natijaga intilish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Olimpiada tajribasi Shahloning o‘z kuchiga ishonchi va mehnatga munosabatida ham aks etadi. U «ilojsiz ishning o‘zi yo‘q» degan fikrga amal qiladi. Ushbu qarash uning olimpiadadagi natijadan so‘ng yanada yuqori maqsadlar belgilagani bilan uyg‘un: u mavjud imkoniyatlarni keyingi intilishlar uchun sababga aylantirishga harakat qiladi.

Shahlo faoliyatini 9-sinfdan «Zakovat»dagi ishtiroki orqali boshlagan. «Zakovat» intellektual o‘yinlarida qatnashish uning ta’lim jarayonidagi faol tomonlaridan biridir. U mazkur o‘yinlarda faqat ishtirokchi sifatida emas, bo‘sh vaqtida «Zakovat» uchun savollar tuzadigan o‘quvchi sifatida ham ko‘rinadi.

Savol tuzish jarayoni turli manbalardan bilim izlash, ma’lumotni tanlash va uni boshqalarning fikrlashini rag‘batlantiradigan shaklda ifodalashni talab qiladi. Shahlo kitob o‘qish bilan savol tuzishni birga olib boradi. Bu mashg‘ulotlar uning o‘qigan materialiga faol munosabatda bo‘lishi, ma’lumotni eslab qolish bilangina cheklanmay, uni intellektual o‘yin formatiga moslashtirishga urinishini ko‘rsatadi.

«Zakovat»dagi tajriba uning tarixga oid qiziqishini boshqa sohalardagi savollar va umumiy bilim bilan to‘ldirishi mumkin. Intellektual o‘yinlar tezkor mushohada, mantiqiy bog‘lanishlarni ko‘ra olish va jamoa bilan fikrlashni talab etadi. Shahlo bu faoliyatga 9-sinfdan qo‘shilgani uning yuqori sinflarga kelib intellektual izlanishlarini davom ettirayotganidan dalolat beradi.

U «Jadidlar izidan» tanlovi ishtirokchisi hamdir. Bu ishtirok uning tarixiy va ma’rifiy mavzularga oid qiziqishlari bilan mazmunan bog‘lanadi. Jadidlar merosiga bag‘ishlangan tanlovdagi qatnashuv hamda tarix olimpiadalaridagi natijalar Shahlo tarixni turli ta’limiy va tanlov maydonlarida o‘rganishga intilayotganini ko‘rsatadi.

Shahlo “Tarix support teacher” sifatida qayd etilgan. Ushbu yo‘nalish uning tarix bo‘yicha egallayotgan bilimlarini boshqalar bilan ulashish yoki ularga ko‘mak berish istagi bilan bog‘liq ekanini ko‘rsatadi. U o‘zidagi eng qadrlaydigan jihatlardan biri sifatida boshqalarga yordam berishga tayyorligini ta’kidlaydi.

Uning ta’kidlashicha, kimdir maslahatga, bilimga yoki oddiygina qo‘llab-quvvatlashga muhtoj bo‘lsa, qo‘lidan kelgancha yordam berishga harakat qiladi. Bu qarash Shahloning erishilgan bilimni faqat shaxsiy natija sifatida ko‘rmasligini anglatadi. Tarixga oid tayyorgarligi va “Tarix support teacher” sifatidagi qaydi ushbu yordam berishga tayyorlik bilan bir yo‘nalishda namoyon bo‘ladi.

Shahlo haqiqiy muvaffaqiyatni faqat o‘zi yutuqqa erishishi bilan o‘lchamaydi. Uning fikricha, haqiqiy muvaffaqiyat — faqat o‘zi yutuqqa erishishi emas, balki boshqalarning ham yutug‘iga sababchi bo‘lishdir. Bu fikr uning o‘qish va intellektual faoliyatga jamoaviy hamda insoniy mas’uliyat nuqtai nazaridan qarashini ifodalaydi.

U boshqalarga har bir imkoniyatni natijaga aylantirish va o‘ziga ishonishni o‘rgata oladi, deb hisoblaydi. Mazkur yondashuvda maslahat, bilim ulashish va ruhiy qo‘llab-quvvatlash bir-biridan ajralmaydi. Shahloning kelajakdagi diplomatiya hamda volontyorlik rejalari ham uning hamkorlik, muloqot va boshqalarga foyda keltirishga qaratilgan qadriyatlari bilan mos tushadi.

Shahloning hayotiy prinsipi: «Taqdir ham harakatga qarab o‘zgaradi». Bu prinsip uning kelajak shaxsning o‘z mehnati, qat’iyati va intilishi orqali o‘zgarishi mumkin, degan ishonchini ifodalaydi. U inson o‘z kelajagini tayyor holatda kutib turmay, unga o‘z harakati bilan ta’sir ko‘rsata oladi, deb biladi.

Bu qarash uning yoshlarga qaratgan motivatsion fikrida ham aniq ifodalangan: «Imkoniyat kutmang, uni o‘zingiz yarating.» Ushbu gap Shahloning faoliyatida ko‘rinadigan amaliy jihatlar — 9-sinfdan «Zakovat»ga kirishi, olimpiadalarda qatnashishi, sertifikatlarga ega bo‘lishi va o‘ziga yangi maqsadlar qo‘yishi bilan uyg‘unlashadi. U imkoniyatni faqat tashqi sharoit sifatida emas, mehnat va tashabbus bilan yuzaga keladigan natija deb tushunadi.

Liderlik haqida so‘z yuritganda, Shahlo mas’uliyat va qat’iyatni eng muhim fazilatlar deb hisoblaydi. Mas’uliyat uning boshqalarga yordam berish, bilim va maslahat kerak bo‘lganlarga ko‘maklashishga tayyorligi bilan bog‘liq. Qat’iyat esa tarix olimpiadasida hududiy bosqichlarda birinchi o‘rinni qo‘lga kiritgach, respublika va xalqaro miqyosdagi marralarni belgilaganida namoyon bo‘ladi.

Shahloning liderlikka oid qarashi lavozim yoki mavqedan ko‘ra, shaxsiy xulq va boshqalarga munosabatga yaqin turadi. U yutuqni faqat o‘ziga tegishli natija deb qabul qilmaydi. Shuning uchun uning mas’uliyat va qat’iyat haqidagi qarashlari kelgusida o‘qish, jamoaviy ish, volontyorlik va diplomatik yo‘nalishdagi rejalari uchun muhim ichki mezon bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Bo‘sh vaqtida Shahlo kitob o‘qiydi. Kitobxonlik uning «Zakovat» uchun savollar tuzish mashg‘uloti bilan birga tilga olinadi. Bu ikki faoliyat bir-birini to‘ldiradi: mutolaa yangi ma’lumot va g‘oyalar manbai bo‘lsa, savol tuzish o‘qilgan hamda o‘rganilgan bilimlarni saralash va qayta ishlash imkonini beradi.

Tarixni o‘rganayotgan o‘quvchi uchun kitob o‘qish, xususan, faktlar va qarashlar doirasini kengaytirishga xizmat qilishi mumkin. Shahloning tarix olimpiadalari, «Jadidlar izidan» tanlovi va «Zakovat»dagi ishtiroki bilan bir qatorda kitob o‘qishni davom ettirishi uning intellektual mashg‘ulotlari o‘zaro bog‘langanini ko‘rsatadi. U bilimni faqat majburiy ta’lim dasturi doirasida emas, o‘z bo‘sh vaqtining mazmunli qismi sifatida ham qabul qiladi.

«Zakovat» uchun savol tuzish uning qiziqishlari orasidagi faol ijodiy elementdir. Savol tuzuvchi sifatida u mavzuni o‘zi uchun o‘rganibgina qolmay, boshqa ishtirokchilar qanday fikrlashi mumkinligini ham hisobga oladi. Bu esa mantiqiy fikrlash, mazmunni aniq ifodalash va qiziqarli ma’lumotni topish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirishga xizmat qilishi mumkin.

Shahlo uchun kitobxonlik va intellektual o‘yinlar kelajakdagi rejalardan alohida mashg‘ulotlar emas. Ular tarix fanidagi bilimlarni mustahkamlash, til va nutq bilan ishlash, umumiy dunyoqarashni kengaytirish hamda diplomatiya yo‘nalishiga tayyorlanishning tabiiy tarkibiy qismlariga aylanmoqda. Uning bu odatlari o‘quvchilik davrini faqat sinf bilan cheklab qo‘ymasdan, mustaqil izlanish bilan to‘ldiradi.

Shahloning asosiy kasbiy niyati — diplomatiya yo‘nalishiga kirish. Bu maqsad uning tarix va ingliz tili fanlariga e’tibor qaratishi bilan chambarchas bog‘liq. Tarix bo‘yicha olimpiada natijalari va A darajadagi milliy sertifikat, ingliz tilidagi B1 daraja uning ushbu yo‘nalish sari ta’limiy tayyorgarlikni yo‘lga qo‘yayotganini ko‘rsatadi.

U kelajakda chet elga grant yutishni rejalashtiradi. Grant asosida ta’lim olish istagi Shahloning bilim doirasini xalqaro tajriba bilan boyitish niyatini anglatadi. Bu reja hozirgi 11-sinf bosqichidagi mehnatni yanada maqsadli davom ettirishni talab etadigan istiqbolli vazifa bo‘lib, u ingliz tili o‘rganishi va diplomatiyaga bo‘lgan qiziqishi bilan bog‘langan.

Volontyorlikka qo‘shilish ham uning aniq kelajak rejalari qatoridan o‘rin olgan. Bu niyat Shahloning boshqalarga maslahat, bilim yoki qo‘llab-quvvatlash berishga tayyorligi haqidagi qarashlari bilan mos keladi. Volontyorlik orqali u jamiyat uchun foydali bo‘lish g‘oyasini amaliy faoliyatga aylantirishni ko‘zlaydi.

Tarix olimpiadasida respublika miqyosida o‘rin olish va xalqaro olimpiadada O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida qatnashish rejalari uning diplomatiya yo‘nalishidan mustaqil emas, balki uni to‘ldiruvchi ta’limiy marralardir. Shahlo bugun olimpiada sovrindori, «Zakovat» ishtirokchisi va kitobxon sifatida o‘z ustida ishlamoqda. Kelajakda esa u bu tajribalarni diplomatiya ta’limi, grant imkoniyati, volontyorlik hamda tarix bo‘yicha yuqori natijalarga yo‘naltirishni maqsad qilgan.

Fayzullayeva Shahlo Asliddin qizining bugungi yo‘li Xatirchi tumanidagi 11-sinf o‘quvchisining aniq natijalar va puxta niyatlar bilan yo‘g‘rilgan izlanishidir. Tarix fani olimpiadasining tuman va viloyat bosqichlaridagi 1-o‘rinlari, tarix bo‘yicha A darajadagi milliy sertifikati, ona tili bo‘yicha B darajasi, ingliz tili bo‘yicha B1 darajasi, «Zakovat» va «Jadidlar izidan»dagi ishtiroki uning bilimga turli yo‘llar orqali yondashayotganini ko‘rsatadi.

Uning qarashlarida shaxsiy muvaffaqiyat boshqalarga foyda keltirish istagidan ajralmaydi. “Tarix support teacher” sifatidagi yo‘nalishi, maslahat va bilimga muhtoj insonlarga ko‘mak berishga tayyorligi hamda boshqalarning yutug‘iga sababchi bo‘lish haqidagi fikri bu yondashuvni ochib beradi. Mas’uliyat va qat’iyatni liderlikning asosiy fazilatlari deb bilishi uning tanlagan maqsadlariga munosabatini belgilaydi.

Diplomatiya yo‘nalishiga kirish, chet elga grant yutish, volontyorlikka qo‘shilish, respublika va xalqaro tarix olimpiadalarida yuqori natijalarga erishish — Shahloning kelajak uchun belgilagan aniq marralaridir. U «Taqdir ham harakatga qarab o‘zgaradi» degan prinsipiga tayanib, bu marralar sari kitobxonlik, fanlarni o‘rganish, intellektual o‘yinlar va tinimsiz tayyorgarlik orqali harakat qilmoqda. Uning bugungi sa’y-harakatlari maqsadni aniq belgilash, imkoniyatni yaratish va boshqalarga ham tayanch bo‘lishni birlashtirgan istiqbolli yo‘lni ifodalaydi.