Hakimova Maftuna Raxmat qizi

Maftuna Hakimovaning bolalik va o‘smirlik yillari Buxoro shahri bilan bog‘liq. U Buxoro shahridagi 2-sonli umumiy o‘rta maktabda o‘qib, uni 2017-yilda tamomlagan. Maktab davrining uning xarakteriga oid bir jihati keyingi hayotiy qarashlarida ham saqlanib qolgan: u past bahodan tushkunlikka berilib yurmasdan, mavzuni qayta o‘zlashtirib, bahosini 5 ga tuzatishga harakat qilganini aytadi. Bu holat natijani sabr va qayta mehnat orqali yaxshilash mumkinligi haqidagi qarashining dastlabki ko‘rinishi sifatida baholanishi mumkin.

Maktab kezlarida u o‘ziga-o‘zi: “men katta bo'lsam boshliq bo'laman”, der edi. O‘sha paytda bu niyat qanday kasb yoki tajriba orqali ro‘yobga chiqishini aniq tasavvur qilmagan. Biroq rahbarlikka qiziqish keyinchalik uning kasbiy kuzatuvlari, ustozlardan olgan taassurotlari va kelajak rejalari bilan tobora aniqroq mazmun kasb etdi.

Uning maktabi bilan tibbiyot instituti bir-biriga juda yaqin joylashgan edi. Maftuna Hakimova maktabdan uyga qaytarkan, doim institut oldidan o‘tardi. Bir kuni u ushbu dargoh qarshisida to‘xtab, o‘z imkoniyatlarini juda past baholagan holda: “men bu dargohga o'qish uyoqda tursin, ishga ham kira olmayman chunki bu yerga faqat genilar (o'ta aqlli insonlar) kira oladi”, degan. Oradan vaqt o‘tib, aynan shu muassasa uning mehnat faoliyati, ustozlar bilan muloqoti va boshqaruv haqidagi tasavvurlariga ta’sir ko‘rsatgan asosiy makonlardan biriga aylandi.

Maktabdan keyin u Buxoro shahar Bank va iqtisodiyot kollejida o‘qidi va uni 2020-yilda bitirdi. Kollej yillarida u fan olimpiadasida ikki marta 3-o‘rinni egallagan. Bu natijalar uning o‘quv jarayonidagi izlanishi va fanlarga jiddiy munosabatini ko‘rsatadi. Kollejdan so‘ng uning oldida kasb, oliy o‘quv yurtiga kirish va mustaqil mehnat faoliyatini boshlash bilan bog‘liq muhim tanlovlar paydo bo‘ldi.

Kollejni bitirgach, Maftuna Hakimova Buxoro davlat universitetining Filologiya fakultetida o‘qish niyatini qat’iy davom ettirdi. U ketma-ket 3 yil mazkur yo‘nalishga topshirgan, biroq dastlabki urinishlarda talaba bo‘la olmagan. Bu jarayonda vaqtni besamar o‘tkazmaslik uchun ish izlab, Buxoro davlat tibbiyot institutiga ishga kirgan. Shunday qilib, uning kasbiy yo‘li ta’lim maqsadidan voz kechish orqali emas, balki uni mehnat tajribasi bilan birga davom ettirish orqali shakllandi.

U ish bilan bir qatorda qayta tayyorgarlik ko‘rgan. Bu davrdagi tartibi aniq edi: ertalab soat 4:00 da turib tayyorlov kurslariga borar, kursdan chiqib soat 8:00 da ishga kelar edi. Bunday jadval uning o‘qishga kirish maqsadini kundalik tartib, vaqtni boshqarish va mas’uliyat orqali ro‘yobga chiqarishga uringanini ko‘rsatadi. U nafaqat sinovga tayyorlangan, balki bir vaqtning o‘zida ish joyidagi vazifalarini ham bajargan.

Nihoyat, 2023-yilda test sinovlaridan o‘tib, talaba bo‘lgan. U Buxoro davlat universitetining Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili (kechki) fakultetiga qabul qilindi va hozirda 4-kurs talabasi ekanini bildirgan. Kechki shakldagi o‘qish uning kunduzgi mehnat faoliyati bilan talabalikni bir maromda olib borishiga imkon yaratadi.

Bu yo‘l uning yoshlar uchun aytgan maslahatida ham bevosita aks etadi. U 3 marta o‘qishga kira olmagan bo‘lsa ham, maqsadidan qaytmaganini ta’kidlaydi. Atrofdagilar “bo‘ldi endi kirolmaysan”, degan bo‘lsa ham, u bunday gaplarga quloq solmagan. Uningcha, maqsad shaxsning o‘ziga tegishli, unga erishishdagi harakat ham avvalo o‘ziga bog‘liq. U avvalambor Xudoga ishonib, duo qilgan, so‘ng o‘ziga ishonib, qat’iyat bilan tayyorlangan. Bu tajriba uning uchun ishonchni so‘ndirmasdan olg‘a borish haqidagi hayotiy xulosaga aylangan.

Maftuna Hakimova 2020-yildan buyon Buxoro davlat tibbiyot institutida ishlab kelmoqda. U mehnat faoliyatini 2020–2021-yillarda Tibbiy biologiya kafedrasida laborant lavozimidan boshlagan. Ushbu davr uning muassasadagi dastlabki amaliy tajribasi bo‘lib, mehnat tartibi va akademik muhit bilan yaqindan tanishishiga zamin yaratdi.

2021–2023-yillarda u Tibbiy profilaktika, Tibbiy biologiya va Xalq tabobati fakulteti dekanatida ish yurituvchi kotiba sifatida faoliyat yuritdi. Dekanatdagi ish tashkiliy jarayonlar, hujjatlar bilan ishlash va muassasa hayotidagi turli vazifalarni kuzatish imkonini berdi. Bu lavozimda u talaba, pedagog, shifokor va rahbarning mas’uliyatlari o‘zaro tutashadigan muhitni yaqindan ko‘rdi.

2023-yildan hozirga qadar u institutning Bolalar xirurgiyasi va neyroxirurgiyasi kafedrasida kabinet mudirasi bo‘lib ishlamoqda. Bu lavozim uning oliy ta’lim sohasidagi faoliyatini davom ettirayotganini, shuningdek, ish jarayonidagi tashkiliy mas’uliyatini oshirganini anglatadi. Qisqa bioidagi “oliy ta’lim xodimi” va “kabinet mudirasi” belgilari aynan shu kasbiy yo‘nalishni ifodalaydi.

U 19 yoshida mazkur institutga ishga kirgan. Shu davrda professor-o‘qituvchilar, falsafa doktorlari (PhD), dotsentlar va oliy fan doktorlari (DSc) bilan yaqindan ishlagan hamda ularning maslahatlari va ko‘maklaridan foydalangan. U dastlab tanlagan filologik soha bilan tibbiyot muhiti orasida masofa borligini o‘ylagan. Keyin esa bu muhitdagi ko‘plab mutaxassislar pedagog ekanini, ular tibbiyot fanlaridan dars berib, talabalarning kasbiy shakllanishiga xizmat qilishini anglagan. Bu kuzatuv undagi pedagog bo‘lish istagini yanada mustahkamlagan.

Maftuna Hakimova uchun institutdagi ish faqat lavozimlar almashinuvi emas, balki o‘zidan tajribali mutaxassislarning faoliyatini kuzatish imkoniyati ham bo‘ldi. U ayniqsa Tibbiy profilaktika, Tibbiy biologiya va Xalq tabobati fakulteti dekani, professor, akusher-ginekolog Xamdamova Muhayyoxon To‘xtasinovnadan ilhomlanganini aytadi. Uning e’tiborini ushbu rahbarning bir necha vazifani birday olib borishi tortgan.

Maftuna Hakimova kuzatuviga ko‘ra, Xamdamova Muhayyoxon To‘xtasinovna dekan sifatida talabalar muammolari bilan shug‘ullangan, shifokor sifatida bemorlarni qabul qilgan, shogirdlariga vaqt ajratgan va ilmiy ishlar bilan ham band bo‘lgan. Dekanat ishlari, tadbirlar hamda ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishlar ham e’tibordan chetda qolmagan. U bir ish kunida talabalar, kasallar va shogirdlarni qabul qilishga vaqt topishini alohida qayd etadi.

Aynan shu kuzatuv Maftuna Hakimovaning haqiqiy boshliq haqidagi tasavvurini shakllantirgan. U rahbarlikni faqat lavozim sifatida emas, mas’uliyatni bo‘lishish, insonlarning ehtiyojini eshitish, kasbiy vazifani unutmaslik va o‘z ustida ishlash bilan bog‘liq holat sifatida tushunadi. Uning kelajakda rahbar bo‘lish niyati ham mana shu amaliy namunadan ta’sirlangan bo‘lishi mumkin.

U tibbiyot institutiga tasodifan ishga kirib qolmaganini keyinchalik boshqacha anglagan: pedagog va boshliq bo‘lish niyatidagi inson sifatida ilmli mutaxassislar orasida ishlash unga o‘rganish imkonini bergan. Uning qarashicha, bu muhit o‘z ustida ishlash, o‘qish va katta natijalarga intilish uchun tayyorgarlik vazifasini o‘tagan. Shuning uchun ham u pedagoglik va rahbarlikni bir-biridan ajralgan emas, bilim, tajriba va insonlarga munosabat bilan bog‘langan yo‘nalishlar deb ko‘radi.

Maftuna Hakimovaning rivojlanish yo‘lida faqat asosiy mutaxassislik yoki xizmat vazifalari bilan cheklanmaydigan qiziqishlar ham mavjud. Kollej davrida erishilgan ikki marta 3-o‘rin bilan birga, 2022-yilda u onlayn kitobxonlik guruhiga qo‘shilgan. U yerda 3 oy o‘qib, sertifikat olgan. Bu tajriba uning kitobxonlikka qiziqishi tizimli mashg‘ulot ko‘rinishida ham davom etganini ko‘rsatadi.

2023-yilda u “Bir million o‘zbek dasturchisi” onlayn platformasining Frond-End dasturlash trekida tahsil olgan. Filologiya yo‘nalishi va institutdagi tashkiliy ishlar bilan bir qatorda dasturlash bo‘yicha onlayn kursda qatnashgani uning turli bilim sohalarini o‘rganishga qiziqishini anglatadi. U o‘z prinsipi doirasida sohaning qirralari va yo‘nalishlarini anglash, o‘qilgan bilimni tatbiq etish zarurligini ta’kidlaydi.

Universitetga qabul qilingach, uning bir qancha maqolalari jurnallarda chop etilgan. U xalqaro va milliy konferensiyalarda ham maqolalari bilan qatnashgan. Jurnal va konferensiyalar nomi keltirilmagan bo‘lsa-da, mazkur ishtiroklar uning talabalik davrini faqat darslar bilan cheklamay, yozma ilmiy faoliyatga ham e’tibor qaratganini bildiradi. “Maqola muallifi” degan qisqa ta’rif aynan shu ishlarga asoslanadi.

Bo‘sh vaqtida u ba’zan kitob o‘qiydi, ba’zan musiqa tinglaydi, ba’zan do‘stlari bilan suhbatlashadi. Shuningdek, ilmiy ishlari bilan shug‘ullanadi va maqola yozadi. Bu mashg‘ulotlar uning kundalik hayotida dam olish, muloqot va izlanish bir-biridan uzilmaganini ko‘rsatadi. Kitobxonlik uning alohida bioyorlig‘iga aylangani ham bejiz emas: u mazkur qiziqishni sertifikatli onlayn o‘qish, maqola yozish va filologik tahsil bilan to‘ldiradi.

Uning hayotiy prinsipi o‘rganish va amaliyotning birligiga asoslanadi: “Biz o‘z sohamizning zo‘ri bo‘lmoqchi ekanmiz, uning hamma qirralari va hamma yo‘nalishlarini o‘rganishimiz hamda tatbiq qilishimiz kerak. Buning uchun to‘xtamay o‘qish, o‘qish bilan birga esa, albatta, amaliyot ham qilishimiz kerak.” Bu fikr uning ish bilan birga qayta tayyorlangani, kechki shaklda o‘qiyotgani, dasturlash trekida qatnashgani va ilmiy yozuv bilan shug‘ullanayotganida namoyon bo‘ladi.

Uning shiori ham ushbu qarashni davom ettiradi: “O‘qish bilan birga uni amaliyotda sinab ko‘rish va hayotga tatbiq qilish kerak. Toki biz kutgan natija bo‘lmas ekan, to‘xtash kerak emas.” Bu yondashuvda nazariya yakuniy manzil emas, kundalik faoliyatda tekshirilishi lozim bo‘lgan bilim manbai sifatida ko‘rinadi. U o‘z mehnat yo‘li davomida amaliy vazifalar orqali tajriba orttirib, ta’limni ham shu tajriba bilan bog‘lab kelmoqda.

Liderlik masalasida Maftuna Hakimova eng avvalo adolat, o‘zaro hurmat va boshqalarning fikrini inobatga olishni muhim deb hisoblaydi. Uning fikricha, qiziqish bildirish va nutq madaniyatiga ega bo‘lish guruhda sog‘lom hamda erkin suhbat muhitini ta’minlaydi. Talabchanlik ham kerak, biroq u me’yorida bo‘lsa foydali. Ushbu mezonlar u kuzatgan rahbarlik namunasi bilan hamohangdir.

U boshqalar undan qanday vaziyat bo‘lishidan qat’i nazar ichki xotirjamlikni saqlashni, ishga jiddiy yondashishni, sabrli bo‘lishni, tartib va intizomni o‘rganishlari mumkinligini aytadi. O‘zini xushchaqchaq inson deb bilishi ham ayni ichki holat bilan bog‘liq: u murakkab vaziyatlarda xotirjamlik va tabassum bilan javob berishga intiladi. Bu xususiyat uning nazarida faqat shaxsiy kayfiyat emas, balki ishdagi muomala va vazifaga yondashuvning ham bir qismidir.

Maftuna Hakimova xato masalasida uni yashirish yoki undan qo‘rqish emas, tan olish va tuzatish yo‘lini muhim deb biladi. Maktab paytida 2 baho olsa, yig‘lab yurish o‘rniga mavzuni qayta o‘zlashtirib, natijani 5 ga tuzatishga uringan. U shu tajribani natijaga erishish uchun sabr kerakligi haqidagi tushunchasi bilan bog‘laydi.

Ish jarayonida ham ba’zan e’tiborsizlik oqibatida xato qilishi mumkinligini tan oladi. Bunday vaziyatda u kechirim so‘rab, xatoni tuzatishga va keyinchalik uni takrorlamaslikka intiladi. Bu yondashuv o‘z harakatiga javobgarlik bilan qarashini ko‘rsatadi. U yaxshi ishlashi va vazifasini oxirigacha mukammal bajarishga intilishi sabab boshliqlari unga ishonch bildirganini qayd etadi.

Uning intizom haqidagi qarashlari amaliy hayotida ham ko‘rinadi. Tayyorlov kursiga ertalab juda erta borib, keyin ishga kelgan davri, xizmat va o‘qishni birga olib borgani, bo‘sh vaqtining bir qismini ilmiy ishlarga ajratishi buning misolidir. U tartibni cheklov emas, bir necha maqsadni bir paytda olib borish uchun zarur asos deb tushunadi.

Yoshlar bilan bo‘lishgan tavsiyasida u atrofdagilarning gap-so‘ziga qarab ish tutmaslikni uqtiradi. Uningcha, inson o‘z maqsadiga ishonsa, duo qilib va qat’iyat bilan harakat qilsa, imkoniyat paydo bo‘ladi. Ushbu fikr umumiy nasihat sifatida emas, uch bora qabul qilinmaganidan keyin ham tayyorgarlikni davom ettirib, oxir-oqibat talaba bo‘lgan shaxsiy tajribasiga tayanadi. Uning yo‘lida qat’iyat natijaga zudlik bilan erishish emas, maqsaddan qaytmaslik mazmunini anglatadi.

Maftuna Hakimovaning kasbiy rejalari bir necha yo‘nalishni qamrab oladi. U kelajakda malakali pedagog bo‘lishni, magistraturaga o‘qishga kirishni, til o‘rganishni va vaqti kelib rahbar bo‘lishni rejalashtiradi. Bu maqsadlar uning hozirgi filologik tahsili, institutdagi ish tajribasi va boshqaruv haqidagi qarashlaridan kelib chiqadi.

Pedagog bo‘lish istagi uning faoliyatidagi muhim ichki bog‘lanishlardan biridir. U tibbiyot muassasasida ishlash davomida pedagoglarning talabalar bilan ishlashini ko‘rgan, rahbar va ustoz vazifasining uyg‘unlashishini kuzatgan. Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishida o‘qishi esa pedagogik maqsadiga bevosita akademik asos yaratadi.

Magistratura va til o‘rganish rejalari uning to‘xtamay o‘rganish haqidagi prinsipiga mos keladi. Shu bilan birga, u rahbarlikni adolat, hurmat, fikrni tinglash, nutq madaniyati va me’yoridagi talabchanlik asosida tasavvur qiladi. Demak, u intilayotgan rahbarlik vazifasi faqat lavozim emas, balki insonlar bilan ishlash va mas’uliyatni to‘g‘ri olib borish mezonlari bilan belgilanadi.

Bugun u Buxoro shahrining Eski shahar hududida yashab, o‘zi tug‘ilib o‘sgan shaharda ishlaydi va o‘qiydi. Uning yo‘li maktab yonidan o‘tib, kirish imkonsizdek tuyulgan dargohda mehnat qilishdan tortib, ketma-ket urinishlar ortidan o‘zbek tili yo‘nalishida talaba bo‘lishgacha davom etdi. Bu jarayon uning keyingi maqsadlari uchun tayyor xulosa emas, balki bilim, amaliyot, sabr va tartib bilan davom etadigan yo‘lning hozirgi bosqichidir.

Maftuna Hakimovaning bugungi yo‘li ish tajribasi, izchil o‘qish, filologik izlanish va boshqaruvga doir kuzatuvlarni birlashtiradi. U Buxoro davlat tibbiyot institutidagi vazifasini davom ettirar ekan, malakali pedagog bo‘lish, magistraturada tahsil olish, til o‘rganish hamda vaqti kelib rahbarlik mas’uliyatini olishni rejalashtiradi. Uning uch bor muvaffaqiyatsiz urinishdan keyin ham oliy ta’limga kirish maqsadidan voz kechmagani kelgusidagi rejalari uchun amaliy tayanch bo‘lib turadi. Intizom, sabr, ichki xotirjamlik va xatoni tan olib tuzatishga tayyorlikni muhim deb biladigan bu yondashuv uning pedagogika hamda boshqaruv yo‘nalishidagi niyatlarini real mehnat tajribasi bilan bog‘laydi.