Hikmatova Sevinch Qayim qizi

Sevinch 31.12.2006-yilda Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. Uning hozirgi yashash manzili ham shu hudud bilan bog‘liq: u Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani, Kallon MFY, Boboxo‘ja ko‘chasida yashaydi. Tug‘ilgan va yashayotgan makonining birligi uning hayot yo‘li haqidagi ma’lumotlarda mahalliy muhit bilan uzviy bog‘liqlikni ko‘rsatadi.

Tarjimai holida oilaning ma’naviy tayanchi alohida o‘rin egallaydi. U ota-onasining ishonchi o‘zining shu darajaga yetishishida katta turtki bo‘lganini qayd etadi. Bu ishonch uning o‘qishdagi intilishi, jamoatga foydali bo‘lish istagi va o‘zini sinab ko‘rishga tayyorligiga ruhiy madad bergan omillardan biri sifatida namoyon bo‘ladi.

Sevinch uchun yaqinlarining ishonchi tayyor natija emas, balki mas’uliyat hamdir. Uning fikr va rejalari shaxsiy muvaffaqiyatni oila tomonidan berilgan ishonchga munosib javob bilan bog‘lashini anglatadi. Shu sababli u bilim olishni, ko‘nikmalarini boyitishni va atrofdagilarga foyda keltirish imkonini bir-biridan ajratmaydi.

Hikmatova Sevinch Qayim qizi hozirda Guliston davlat pedagogika institutining Aniq va tabiiy fanlar fakulteti 2-bosqich talabasi. U institutda matematika yo‘nalishida tahsil oladi. Bu tanlov uning qisqa biografik tavsifidagi “Matematika talabasi” degan ifodaning asosini tashkil etadi va bugungi asosiy akademik yo‘lini belgilaydi.

Uning fanlarga bo‘lgan tayyorgarligi faqat bir yo‘nalish bilan cheklanmaydi. Sevinch matematika, fizika va ona tili fanlaridan Milliy sertifikat sohibasi. Uch fan bo‘yicha olingan sertifikatlar undagi mantiqiy-mushohadaviy tayyorgarlik, tabiiy-ilmiy qiziqish va ona tiliga e’tibor birgalikda shakllanganini ko‘rsatadi. Bu yutuqlar haqida berilgan ma’lumotlarda sertifikatlar o‘quv jarayonidagi muhim natija sifatida tilga olinadi.

Guliston davlat pedagogika institutidagi 2-bosqich ta’limi Sevinch uchun mutaxassislik asoslarini chuqurlashtirish davridir. U kelajakda o‘z sohasining yetuk mutaxassisi bo‘lishni maqsad qilgani uchun bugungi tahsilni uzoq muddatli niyatlarining zarur bosqichi deb biladi. Uning hayotiy prinsipida bilim va ko‘nikmaga kiritilgan sarmoya eng katta sarmoya deb atalishi ham o‘qishga munosabatini aniq ifodalaydi.

“Matematika talabasi | Milliy sertifikat sohibasi | Ijtimoiy loyiha ishtirokchisi | Maqola muallifi | Yosh lider” tarzidagi qisqa bio uning ta’limiy va amaliy qirralarini jamlaydi. Bu tavsifdagi Milliy sertifikat sohibasi degan ta’rif matematika, fizika va ona tili bo‘yicha erishilgan natijalarga, matematika talabasi degan ifoda esa institutdagi ayni o‘qish yo‘nalishiga tayanadi. Qolgan jihatlar esa uning auditoriyadan tashqaridagi qiziqish va tashabbuslari bilan bog‘liq.

Sevinch o‘z faoliyatini, asosan, maktab davrida ijtimoiy loyihalarda qatnashishdan boshlagan. Bu boshlanish uning hozirgi qarashlarida muhim o‘rin tutadigan jamoaviylik va atrofdagilar manfaatiga e’tibor bilan bevosita bog‘liq. U dastlabki tashabbuslarini aynan maktab yillarida, tengdoshlar muhitida sinab ko‘rgan.

Atrofidagi yoshlarga foyda keltirish va yetakchilik qobiliyatlarini rivojlantirish istagi uning ushbu yo‘lni boshlashiga asosiy turtki bo‘lgan. Bu o‘rinda u o‘zini faqat shaxsiy yutuq uchun harakat qiluvchi inson sifatida tasvirlamaydi. Aksincha, uning intilishi o‘z kuchini jamoa bilan hamkorlikda ishlatish, boshqalarni eshitish va umumiy maqsad sari birlashtirish bilan chambarchasdir.

Maktabdagi loyiha ishtiroki keyinchalik shakllangan liderlik qarashlari uchun amaliy zamin bo‘lishi mumkin. Sevinch jamoada ishlashni shunchaki bajarilishi kerak bo‘lgan vazifa deb emas, ichki intilish deb biladi. Boshqalarni tinglash va ularning fikriga o‘rin berish umumiy natijaga erishishda muhim, degan qarash uning faoliyat haqidagi tasavvurida seziladi.

Uning qisqa bioidagi “Ijtimoiy loyiha ishtirokchisi” va “Yosh lider” ta’riflari aniq nomlari keltirilmagan tashabbuslarda maktab davridan qatnashgani hamda yetakchilik qobiliyatlarini rivojlantirish istagi bilan izohlanadi. Bu nomlar uning yakunlangan maqomi emas, balki faol yo‘nalishlari va o‘z ustida ishlashga bo‘lgan munosabatini ifodalaydi.

Sevinchning hayotiy prinsipida imkoniyatni kutish emas, undan unumli foydalanish g‘oyasi markaziy o‘rinda turadi. U buni quyidagicha ifodalaydi: “Sharoitning yaxshilanishini kutish emas, balki mavjud bo‘lgan sharoitda eng yaxshi natijani yaratish kerak. Eng katta sarmoya — bu o‘z bilim va ko‘nikmalaringga kiritilgan sarmoyadir.” Bu fikr uning o‘qish, sertifikatlar olish va loyihalardagi ishtiroki o‘rtasidagi mantiqiy bog‘lanishni anglatadi.

U hayotda ham, ishda ham halollik va o‘zaro ishonchni eng qadrlaydigan qadriyatlar qatoriga kiritadi. Bu pozitsiya jamoa bilan ishlashga munosabatida ham ko‘rinadi: ishonch birgalikdagi maqsad sari harakat qilish uchun zarur tayanch deb tushuniladi. Halollikni ustun qo‘yishi uning munosabatlarida ochiqlik va mas’uliyatga intilishini ko‘rsatadi.

Muammoli vaziyatlarda Sevinch sababchini qidirishdan ko‘ra yechimga e’tibor qaratishni afzal ko‘radi. Bunday yondashuv masalani cho‘zish o‘rniga natijaga xizmat qiladigan amaliy fikrlashni ifodalaydi. U qiyinchiliklar oldida taslim bo‘lmaslik, har qanday vaziyatdan o‘sish imkoniyatini topish kerakligini ta’kidlaydi.

Xatoga munosabat ham uning qarashlarida alohida mazmunga ega: u xatolarni muvaffaqiyatsizlik emas, balki qimmatli tajriba deb biladi. Bu fikr o‘z ustida ishlashni uzluksiz jarayon sifatida qabul qilishini anglatadi. Sevinch maqsad sari intilishda atrofdagilarni ilhomlantirishga hamda ularning ichki kuchini uyg‘otishga harakat qilishini aytadi.

Sevinchning talqinida chinakam liderlikning asosi inson qadrini anglash va fidoiylikdir. U liderlikni mansab yoki unvon bilan cheklamaydi; uning nazarida bu boshqalarning hayotini yaxshilash uchun mas’uliyatni yurakdan his qilishdir. Bunday yondashuv maktab davridayoq atrofidagi yoshlarga foyda keltirish istagi bilan boshlangan yo‘liga mos keladi.

U haqiqiy lider odamlarni shunchaki boshqaradigan inson emasligini ta’kidlaydi. Uning fikricha, bunday inson boshqalarning ichidagi kuchni uyg‘otadi, ular yiqilgan paytda tayanch bo‘ladi va muvaffaqiyatni jamoasi bilan baham ko‘radi. Bu qarashda lider va jamoa o‘rtasidagi aloqa bir tomonlama buyruq emas, balki qo‘llab-quvvatlash, ishonch va umumiy natijaga sheriklik sifatida tasavvur qilinadi.

Jamoada ishlash, boshqalarni tinglash va odamlarni umumiy maqsad sari birlashtirish uning ichki intilishidir. Shuning uchun uning liderlik haqidagi qarashlari shaxsiy nufuzni oshirishdan ko‘ra, hamkorlik uchun muhit yaratishga yaqinroq turadi. Inson qadriga e’tibor va fidoiylikni birinchi o‘ringa qo‘yishi uning ushbu tushunchaga mas’uliyat nuqtai nazaridan qarashini bildiradi.

Sevinch boshqalarga o‘rnak bo‘lish mumkin bo‘lgan jihatlar qatorida qiyinchiliklarga berilmaslikni, vaziyatdan rivojlanish imkonini topishni ham sanaydi. U faqat o‘zi uchun harakat qilish emas, atrofdagilarning ichki kuchini uyg‘otishga ham intilishi bilan o‘zining liderlik haqidagi fikrini kundalik munosabatlar darajasida ifodalaydi.

O‘qish va loyihalardan tashqari, Sevinch bo‘sh vaqtini bir necha mashg‘ulot bilan mazmunli o‘tkazadi. U sport bilan shug‘ullanadi, do‘stlari bilan vaqt o‘tkazadi, kitob o‘qiydi va maqola yozadi. Bu mashg‘ulotlar uning kun tartibida jismoniy faollik, muloqot, mutolaa va yozma ijod birga mavjud ekanini ko‘rsatadi.

Sport uning faol turmush tarziga qiziqishini bildiradi. Do‘stlari bilan vaqt o‘tkazishi esa insoniy muloqot va yaqin munosabatlarga o‘rin berishini anglatadi. U o‘zaro ishonchni katta qadriyat deb bilgani sababli, do‘stlik va jamoaviy muloqot uning qarashlarida tabiiy ahamiyat kasb etadi.

Kitob o‘qish hamda maqola yozish uning fikr bilan ishlashga qiziqishini ko‘rsatadigan alohida yo‘nalishlardir. Qisqa bioidagi “Maqola muallifi” ta’rifi aynan u bo‘sh vaqtida maqola yozishi haqidagi ma’lumotga tayanadi. Mavjud ma’lumotlarda uning maqolalari mavzusi, nashr joyi yoki soni keltirilmagan, biroq yozish uning muntazam qiziqishlaridan biri sifatida qayd etilgan.

Bu qiziqishlar Sevinchning shaxsiy rivojlanishga bir yoqlama qaramasligini anglatadi. U fanlarni o‘rganish bilan birga jismoniy faollik, kitobxonlik, muloqot va yozma ifodani ham hayotining tarkibiy qismlari deb biladi. Bunday uyg‘unlik uning o‘z bilim va ko‘nikmalariga sarmoya kiritish haqidagi prinsipiga mosdir.

Sevinchning eng katta maqsadi shunchaki muvaffaqiyatga erishish emas, balki ortidan jamiyatga naf keltiradigan munosib iz qoldirishdir. Bu niyat uning barcha rejalari uchun asosiy mezon bo‘lib ko‘rinadi. U kelajakda o‘z sohasining yetuk mutaxassisi bo‘lishni, yurtimiz rivojiga va insonlar hayotini yaxshilashga hissa qo‘shishni istaydi.

Uning oliy orzusi har bir kunini ilm olishga hamda insonlarga foyda keltiradigan yirik loyihalarni amalga oshirishga bag‘ishlashdan iborat. Bu maqsad pedagogika institutidagi tahsili, Milliy sertifikatlar bilan tasdiqlangan tayyorgarligi va avvaldan shakllangan tashabbuskorlik istagini bitta yo‘nalishda birlashtiradi. U bilimni o‘zi uchun to‘plangan resurs sifatida emas, amaliy foyda berishi mumkin bo‘lgan imkoniyat sifatida tasavvur qiladi.

Boshqa yoshlar uchun bergan maslahati ham aynan o‘z ustida ishlash va harakatni kechiktirmaslikka qaratilgan: “Eng buyuk investitsiya — bu o‘z bilimingiz va shaxsingizga qilingan investitsiyadir. Hech qachon boshqalarning sizga qo‘ygan cheklovlariga ishonmang. Sizning imkoniyatlaringiz faqat o‘z tasavvuringiz va tinimsiz mehnatingiz bilan o‘lchanadi. Bugun boshlang, chunki kelajak hozir yaratilmoqda.”

Ushbu murojaatda Sevinchning shaxsiy tajribadan kelib chiqqan ustuvorliklari jamlangan: bilim, tinimsiz mehnat, tasavvur va bugundan harakat boshlash. U xatoni tajriba deb qabul qilish, qiyinchilikdan o‘sish imkonini topish va atrofdagilarni ilhomlantirishga intilish orqali bu fikrlarning amaliy mazmunini ham ifodalaydi.

Hikmatova Sevinch Qayim qizining bugungi yo‘li bilim olish, amaliy tashabbuslarda qatnashish, fikrini yozma shaklda ifodalash va jamoa bilan ishlashga intilishdan tarkib topmoqda. 31.12.2006-yilda Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan talaba uchun Guliston davlat pedagogika institutidagi o‘qish, Milliy sertifikatlar va maktab davridan shakllangan tashabbuskorlik bir-biridan ajralmagan yo‘nalishlardir. U o‘z imkoniyatlarini faqat shaxsiy natija bilan o‘lchamasdan, undan insonlar hayoti va yurt rivojiga foyda yetkazish mezoni bilan bog‘lashni istaydi.

Uning maqsadlari katta, biroq ularni amalga oshirish haqidagi qarashlari kundalik mehnat, bilim va ko‘nikmaga sarmoya kiritish, muammolarga yechim izlash kabi aniq yondashuvlarga tayanadi. Kelgusida o‘z sohasining yetuk mutaxassisi bo‘lish hamda insonlarga foyda keltiradigan yirik loyihalarni ro‘yobga chiqarish niyati uning bugungi o‘qishi va jamoaviy tajribalariga mazmun beradi. Halollik, o‘zaro ishonch va inson qadrini anglashni ustun qo‘ygan holda, u o‘z oldiga qo‘ygan munosib iz qoldirish maqsadi sari izchil harakat qilishni ko‘zlamoqda.