Sayfullayev Lazizbek Baxromovich

Sayfullayev Lazizbek Baxromovich 01.02.2009-yilda Jizzax viloyati Do‘stlik tumanida tug‘ilgan. Uning dastlabki o‘quv muhiti ham shu hudud bilan bog‘liq: 1-sinfni Do‘stlik tumanidagi 6-maktabda to‘liq o‘qigan. Bu davr uning formal ta’lim yo‘lidagi ilk va to‘liq bosqich bo‘lib, keyingi ko‘chishlar sababli shakllangan turli muhitlarga moslashish tajribasidan oldingi davrni ifodalaydi.

2017-yilda, 2-sinfning noyabr oyida u Toshkentga ko‘chib kelgan. Shu davrda Yangiyo‘l shahridagi 30-maktabda tahsil olgan. O‘quv muassasasi va yashash joyining almashishi o‘quvchi hayotida yangi ijtimoiy hamda o‘quv muhitiga kirishni anglatgan bo‘lsa, uning keyingi jamoaviy faoliyatga qiziqishi bunday o‘zgarishlarga moslasha olish ko‘nikmasi bilan ham uyg‘unlashishi mumkin.

U 3-sinfning yarmidan boshlab 292-maktabda o‘qishni davom ettirgan va hozirda shu muassasaning 11-sinf o‘quvchisi. Hozirgi yashash manzili Toshkent shahri Yangihayot tumanidir. Uning ta’lim yo‘lida Jizzax viloyatidagi 6-maktab, Yangiyo‘ldagi 30-maktab va 292-maktab ketma-ketligi mavjud bo‘lib, bu uch manzil uning bolalik va o‘smirlik yillaridagi muhim bosqichlarni belgilaydi.

Bugungi kundagi 11-sinf bosqichi unda oliy ta’lim tanlovi, fanlarga chuqurroq tayyorgarlik va tashkiliy mas’uliyatning bir vaqtga to‘g‘ri kelgan davridir. U huquq, ingliz tili va majburiy fanlarni o‘rganib, sertifikat olish uchun tayyorgarlik ko‘rmoqda. Bu yo‘nalishlar keyingi kasbiy niyatlari bilan bevosita bog‘liq: huquqqa qiziqish, diplomatiya hamda davlat boshqaruviga doir maqsadlar uning hozirgi fan tanlovida ham namoyon bo‘ladi.

Uning jamoatchilik va tashkiliy ishlarga kirib kelishi 5-sinfga borib taqaladi. U faoliyatini Yoshlar ittifoqining “Imkon” yo‘nalishi sardori sifatida boshlagan. Aynan tashkiliy ishlarga paydo bo‘lgan qiziqish uni ushbu yo‘nalishda doimiy faoliyat yuritishga undagan. Sardorlikning ilk tajribasi uning keyinchalik koordinatsiya, nizomlar tuzish va tadbirlarni uyushtirish bilan bog‘liq vazifalariga zamin bo‘lgan.

U Tuman bolalar tashkilotida bosh sardor sifatida ishlagan. Hozirda esa maktab koordinatori sifatida faoliyat yuritadi hamda “Eng faol yosh” nominatsiyasi talabgoridir. Bu uch holat — sardorlik, koordinatsiya va nominatsiyaga da’vogarlik — uning faoliyatini faqat bir martalik tadbirlar emas, balki davomli tashkiliy mas’uliyat bilan bog‘laydi.

Yangihayot tumanida u surunkasiga ikki yil Bolalar tashkiloti bosh sardori bo‘lgan. Ushbu vazifada tuman miqyosidagi kibersport o‘yinlari, sport musobaqalari, xayriya-ehson faoliyatlari va zakovatlarning tashkiliy ishlari bilan shug‘ullangan. Bunday tadbirlar turli qiziqishdagi ishtirokchilarni bir maydonga jamlaydi; ulardagi tashkiliy ishtirok esa rejalashtirish, jamoa bilan ishlash va vazifalarni muvofiqlashtirishni talab qiladi.

U bosh sardorlik davrida “Mendan keyin ukamga” shiori ostida bog‘chalarga o‘yinchoqlar ulashish aksiyalarida ham qatnashgan. Bu tashabbus sport yoki intellektual bellashuvlardan farqli ravishda xayriya-ehson yo‘nalishiga mansub bo‘lib, uning faoliyatida ijtimoiy ko‘mak masalasi ham borligini ko‘rsatadi. Turli formatdagi ishlarni — o‘yinlar, musobaqalar, zakovatlar va xayriya aksiyalarini — bir tajribada birlashtirgani uning jamoatchilik ishlariga kengroq yondashuvini anglatadi.

U bir qancha o‘quvchilarni milliy sertifikat uchun tayyorlagan va ular bilan ijobiy natijalarga erishgan. Bu holat uning o‘zi sertifikatlar uchun tayyorgarlik ko‘rishi bilan birga, bilimini boshqalarga yetkazishga ham urinayotganini ko‘rsatadi. Kelajakda dars berish istagi mavjudligi hisobga olinsa, o‘quvchilarni tayyorlash tajribasi uning pedagogik qiziqishlarining amaliy ko‘rinishlaridan biridir.

Faoliyati davomida u yaqin do‘sti bilan rasmiy “Activist” guruhiga asos solgan. Ushbu birlashmaning faoliyatini muvofiqlashtirish uchun majburiy nizom qabul qilingan va guruh rasmiy ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Nizom hamda rasmiy ro‘yxatdan o‘tish masalasi tashabbusni norasmiy hamkorlik doirasidan belgilangan qoidalar asosida yuritiladigan tuzilma tomon olib chiqqanini bildiradi.

Guruhning asosiy maqsadi maktab bolalari orasida teng raqobatni shakllantirish, ularning tashkiliy ishlardagi bilimi, qat’iyati va salohiyatini oshirishdan iborat. Bu maqsad uning liderlik haqidagi qarashlari bilan uyg‘un: u qat’iyatni muhim sifat deb hisoblaydi, tashabbus esa ishtirokchilarning aynan shu fazilatini mustahkamlashni ko‘zlaydi. Teng raqobat g‘oyasi esa faol qatnashish imkoniyati keng bo‘lishi kerakligi haqidagi yondashuvni ifodalaydi.

U maktab uchun umummajburiy ahamiyatga ega bo‘lgan nizomlarni tuzish bilan ham mashg‘ul bo‘ladi. Bunday vazifaga qiziqishi uning huquqiy tartib, mas’uliyat va umumiy qoidalar haqidagi qarashlari bilan bog‘liq. U topshiriq berilgan paytda yoki muayyan nizom ustida ishlash talab etilganda mazkur jarayonga e’tibor qaratadi. Nizomlarning amaliy mohiyati jamoa hayotida bir xil mezon va tushunarli tartibni ta’minlashdan iborat bo‘lgani uchun bu mashg‘ulot uning adolatga oid prinsipiga ham yaqin turadi.

U “Ko‘rganimiz yetarlimi” shiori ostidagi ijtimoiy loyiha asoschisidir. Loyiha ijtimoiy tarmoqlardagi ayrim saviyasiz hamda yoshlar ongiga salbiy ta’sir qiluvchi kontentlar ustidan mulohazali dastur sifatida ta’riflangan. Mazkur tashabbus uning ijtimoiy tarmoqlardagi axborotga faqat iste’molchi sifatida emas, balki uning mazmuni va yoshlar ongiga ta’siri haqida o‘ylaydigan ishtirokchi sifatida qarashini ko‘rsatadi.

U shaxsiy hayotiga oid masalalarda yopiq inson ekanini, biroq siyosiy qarashlarini ochiq tutishini bildiradi. Shuningdek, ochiq siyosat yuritishi o‘z ishida shaffoflik va ochiqlik prinsipini yanada rivojlantirishiga ishonadi. Bu qarash uning nizomlar bilan ishlashi, teng raqobatni ko‘zlagan jamoaviy tashabbusi va salbiy kontent masalasini ko‘targan loyihasi bilan bir umumiy nuqtada — mas’uliyatli jamoaviy muhit yaratish istagida — birlashadi.

U bir qancha fanlardan milliy sertifikatlarga ega. Xususan, ona tili fanidan milliy sertifikatni qo‘lga kiritgan. Sertifikatlarning mavjudligi uning turli fanlar bo‘yicha o‘z bilimini baholash tizimlarida sinab ko‘rganini anglatadi; ona tili bo‘yicha natija esa uning adabiyotga va tilga qiziqishi kuchaygan davri bilan mazmunan tutashadi.

U xalqaro maqola tanlovlarida faxrli o‘rinlarni egallagan. Maqola tanlovlaridagi bunday natijalar fikrni yozma ravishda bayon qilish, mavzu ustida ishlash va dalillangan qarashni ifodalashga qiziqishi borligini ko‘rsatadi. Bu tajriba uning davlat siyosatiga oid ochiq qarashlari hamda kelajakdagi ta’limiy niyatlari uchun foydali poydevor bo‘lishi mumkin.

Kompyuterni bilish darajasi bo‘yicha a’lo baholarga yopilgan qizil diplom olgani ham uning yutuqlari qatoriga kiradi. Ushbu diplom fan sertifikatlari va maqola tanlovlaridan farqli ravishda raqamli ko‘nikmalarini tasdiqlaydi. Uning faoliyati tadbirlarni uyushtirish, test va metodikalar tayyorlash, axborot makonidagi kontentlar haqida loyiha ishlab chiqish bilan ham bog‘langanini hisobga olganda, kompyuter savodxonligi amaliy ahamiyat kasb etadi.

U hozir ham huquq, ingliz tili va majburiy fanlar bo‘yicha sertifikat olishga tayyorlanmoqda. Bu jarayon avval qo‘lga kiritilgan natijalar bilan cheklanib qolmaslik, yangi maqsadlar uchun izlanishni davom ettirishini bildiradi. Ayniqsa, ingliz tilini o‘rganishi xalqaro yo‘nalishga ega oliy ta’lim rejalari bilan, huquqni o‘rganishi esa keyinchalik dars berish va yuridik sohada chuqurlashish istagi bilan bog‘lanadi.

U boshqalar undan aynan nimanidir o‘rganishi kerak, degan qat’iy da’voni ilgari surmaydi. Uning fikricha, inson undagi ijobiy hislatlarni ko‘rsa, o‘sha fazilatlarni o‘rganishi mumkin. U har bir inson xato qilishi mumkinligini, faqat yomon tomonini emas, yaxshi tomonini ham ko‘ra bilish donolarga xos fazilat ekanini ta’kidlaydi. Bu yondashuv yutuqlarga munosabatida ham kamtarlik va o‘zaro o‘rganish uchun ochiqlik borligini ko‘rsatadi.

U uchun eng katta ilhom manbai ota-onasidir. Ularning bergan e’tibori va ishonchi uni yangi marralarga undashi qayd etilgan. Oila tomonidan berilgan ishonch uning o‘qish, jamoat ishlari va uzoq muddatli maqsadlari uchun ruhiy tayanch sifatida namoyon bo‘ladi.

Tarixiy shaxs Amir Temur ham uning qarashlariga ta’sir qilgan shaxslardan biridir. Primqul Qodirovning “Temur siymosi” asarini o‘qigach, u tarixga chuqur qiziqa boshlagan hamda qat’iyatli bo‘lishni o‘rgangan. Asar ta’siri tarixni shunchaki o‘tmish voqealari sifatida emas, balki xarakter va qarorlar haqida mulohaza yuritish manbai sifatida qabul qilishiga turtki berganini ko‘rsatadi.

Zamonaviy ilhom beruvchi shaxs sifatida Otabek Mahkamov, ya’ni Mr.Otabek.tvni tilga oladi. Undan doimiy izlanish va o‘z ustida ishlash zarurligini anglab yetgan. Bu fikr uning sertifikatlar uchun izchil tayyorgarligi, loyihalar ishlab chiqishi va kelajakdagi murakkab ta’lim rejalari bilan mos tushadi.

Uning eng qiziqadigan va muhlislik qiladigan shaxsi Zahiriddin Muhammad Boburdir. Davlat siyosati va she’riyatga qiziqishi bois ushbu alloma unga ilhom bag‘ishlaydi. Bobur shaxsida davlat boshqaruvi, tarix va adabiy merosning uyg‘unligi borligi uning qiziqishlariga yaqin keladi; ayniqsa u siyosat va she’riyatni birday qiziqish doirasiga kiritadi.

“Yulduzli tunlar” asarini o‘qishi uning Boburga qiziqishini yanada oshirgan, aynan shu asar sababli adabiyotga e’tibori kuchaygan. Kitobga qiziqish ona tilidan milliy sertifikat olish istagiga ham turtki bo‘lgan va u bu sertifikatni qo‘lga kiritgan. Shunday qilib, badiiy asar unda faqat o‘quv taassurotini emas, balki aniq o‘quv maqsadini ham shakllantirgan.

Bo‘sh vaqtlarida u kitob o‘qishni yoqtiradi. Darsga borish va qaytish paytida avtobusda bo‘sh vaqt topilsa ham o‘qishga murojaat qiladi, uyda bo‘sh paytlarida ham shu mashg‘ulotni davom ettiradi. U “Mutolaa” ilovasi orqali ko‘plab kitoblarni o‘qiydi. Vaqtning qisqa bo‘laklaridan ham foydalanishga odatlangani kitobxonlik uning kundalik hayotidagi barqaror odat ekanini anglatadi.

Uning qiziqishlari davlat siyosati va she’riyatni ham qamrab oladi. Bu ikki yo‘nalish bir qarashda turlicha ko‘rinsa-da, uning shaxsiy intilishlarida ular yonma-yon mavjud: biri boshqaruv va jamiyat haqidagi fikrlarni, ikkinchisi til hamda badiiy dunyoqarashni boyitadi. Ona tili bo‘yicha sertifikat va tarixiy-badiiy asarlarga qiziqishi bu bog‘liqlikning amaliy ifodasidir.

U kelajakda huquq fanidan dars berishni maqsad qilgan. Universitetda 4 yil o‘qib yurgan paytida darslardan keyin mazkur fandan dars berishga qiziqadi. Bu niyatni faqat uzoq kelajak rejasi sifatida qoldirmay, hozirdanoq o‘quvchilari uchun testlar va qiziqarli metodikalar tayyorlaydi.

Test hamda metodikalar tayyorlash uning bilimni qabul qilish bilan birga uni qanday tushuntirish mumkinligi haqida ham o‘ylashini ko‘rsatadi. Bunda o‘quvchilarning sertifikatga tayyorlanishiga ko‘maklashgan avvalgi tajribasi ham muhim. Uning pedagogik qiziqishi huquq sohasiga bog‘langan bo‘lsa-da, u avvalo o‘quvchilarning materialni o‘zlashtirishiga yordam beradigan vositalar ustida ishlash orqali namoyon bo‘ladi.

Kitobxonlik, tilga qiziqish, metodika yaratish va siyosiy mavzularga e’tibor uning dunyoqarashida bilimning turli shakllari tutashishini ko‘rsatadi. U faqat darslik doirasidagi ma’lumot bilan kifoyalanmay, badiiy asarlardan ilhom oladi, raqamli ilova orqali o‘qiydi va kelajakdagi darslar uchun amaliy materiallar tayyorlaydi.

Uning hayotiy prinsipi: “Adolatli qaror — barqaror taraqqiyot asosi, barqaror taraqqiyot — xalq farovonligi garovi, xalq farovonligi — mustahkam davlat poydevori.” Ushbu fikr qarorning sifati, taraqqiyotning barqarorligi va xalq farovonligini bir-biriga bog‘laydi. Unda davlatga oid qarashlar shaxsiy manfaatdan ko‘ra kengroq ijtimoiy natija bilan o‘lchanishi kerakligi ifodalanadi.

Uning fikricha, lider doimo qat’iyatli inson bo‘lishi kerak va liderlik uchun eng muhim fazilat qat’iyatdir. Bu qarash uning tashkiliy yo‘lidagi 5-sinf sardorligi, ikki yillik bosh sardorlik, rasmiy guruh tuzish hamda loyihalarni yo‘lga qo‘yish kabi tajribalari bilan bog‘lanadi. U bu boradagi fikrini “Olg‘a qadam bosishdan qo‘rqmaslik kerak,” deb ifodalaydi.

Qat’iyat uning talqinida shunchaki keskinlik yoki bir qarorga yopishib olish emas, balki harakat qilishdan cho‘chimaslik bilan bog‘lanadi. U tengdoshlari orasida teng raqobatni shakllantirishni maqsad qilgan tashabbusda ham, ijtimoiy tarmoqlardagi salbiy kontentni muhokama qilishga qaratilgan loyihada ham muammoga befarq bo‘lmaslikni tanlagan.

Boshqa yoshlarga bergan maslahati ham shu ruhda: “O‘zingizga ishonchingizni yo‘qotmang! Tavakkaldan qo‘rqmang — jasoratli qadamlar eng buyuk g‘alabalarga eltadi. Qat’iyatli yurak uchun imkonsiz narsa yo‘q. Har bir sinov — yangi imkoniyat, har bir imkoniyat — yuksalish sari qadam. Yuksaling, chunki kelajak faqat mard va mehnatkashlarga tegishli!” Bu murojaatda o‘ziga ishonch, tavakkal, mehnat va sinovlarni imkoniyat sifatida ko‘ra olish fikri markaziy o‘rin tutadi.

Uning yoshlar haqidagi yondashuvi faqat ruhlantiruvchi so‘zlar bilan cheklanmaydi: sertifikatga tayyorlagan o‘quvchilari, jamoaviy tadbirlar, o‘yinchoq ulashish aksiyalari va tashkiliy bilimni oshirishni ko‘zlagan guruh faoliyati bu fikrlarning amaliy tomonini ham ko‘rsatadi. Shuning uchun uning liderlik tasavvurida qat’iyat individual fazilat bo‘lish bilan birga, boshqalarning o‘sishi uchun sharoit yaratishga xizmat qiladigan sifatdir.

U kelajakda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida o‘qishni rejalashtiradi. Bu reja uning ingliz tilini o‘rganishi, davlat siyosatiga qiziqishi va xalqaro mavzularga ochiq bo‘lish ehtiyoji bilan uyg‘unlashadi. U bakalavr bosqichidan keyin magistratura va doktorantura darajalarida Yuridik universitetida tahsil olishni mo‘ljallagan.

U o‘z maqsadlarini oliy maqsad va maxsus maqsadga bo‘lishini, ularni ayni sabablari ushalgandan keyin ommaga ochiqlashni rejalashtirgan. Shu bilan birga, Vazirlar Mahkamasida Bosh vazir sifatida ishlashni asosiy maqsadlaridan biri deb biladi. Bu niyat uning adolatli qaror, xalq farovonligi va mustahkam davlat haqidagi hayotiy prinsipiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanadi.

U oliy ta’limni davlat boshqaruvi rejasidan ajratib qo‘ymaydi. Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti hamda Yuridik universitetidagi rejalari iqtisodiyot, diplomatiya va yuridik bilimlarni ketma-ket o‘zlashtirish istagini bildiradi. Huquqdan dars berish maqsadi esa boshqaruv sohasiga qiziqish bilan bir qatorda bilimni ulashish istagi ham borligini ko‘rsatadi.

Uning hozirgi faoliyatida mazkur maqsadlarga olib boradigan ayrim amaliy yo‘nalishlar ko‘rinadi: nizomlar tuzishga qiziqishi huquqiy tartib bilan, sertifikatga tayyorgarligi akademik mas’uliyat bilan, boshqalarni tayyorlashi esa dars berish niyati bilan bog‘langan. Katta lavozim haqidagi maqsad hali o‘quvchilik bosqichidagi reja bo‘lsa-da, u buni bilim olish, qat’iyat va xalq farovonligi haqidagi qarashlari bilan asoslaydi.

Bugun Sayfullayev Lazizbek Baxromovich o‘quv jarayoni, tashkiliy tajriba, kitobxonlik va sertifikatlar uchun tayyorgarlikni bir yo‘nalishda olib bormoqda. Uning rejalari Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida tahsil olish, keyinchalik Yuridik universitetida magistratura hamda doktorantura bosqichlarini davom ettirish, dars berish va davlat boshqaruvi yo‘lida ishlashni qamrab oladi. Bu niyatlar uning adolat, shaffoflik, qat’iyat va bilimga tayangan qarashlari bilan bog‘langan. U allaqachon tengdoshlari uchun tashkiliy imkoniyatlar yaratish, o‘quvchilarga sertifikat yo‘lida ko‘maklashish va ijtimoiy mazmundagi tashabbuslarni ilgari surish orqali o‘zini sinab kelmoqda. Kelgusida ushbu tajribani puxta bilim, mas’uliyatli qaror va xalq manfaatiga xizmat qilish istagi bilan boyitishi uning tanlagan yo‘lidagi muhim vazifa bo‘lib qoladi.