Madatova Dilnura Iskandar qizi

Madatova Dilnura Iskandar qizi 2007-yil 5-sentyabrda Qo‘shrabot tumanida tug‘ilgan. Uning yashash manzili Samarqand viloyati, Qo‘shrabot tumani, Navkat mahallasi sifatida ko‘rsatilgan. Tug‘ilgan va yashayotgan hududining bir tuman bilan bog‘liqligi uning hayot yo‘li mahalliy muhitda shakllanib kelayotganini anglatadi.

Dilnuraning tarjimai holida Navkat mahallasi shunchaki yashash manzili emas, balki uning ta’lim, sport va kelajak rejalari bilan bog‘langan makondir. U o‘z hayoti haqida so‘z yuritar ekan, kattalarga ham, kichiklarga ham hurmat bilan munosabatda bo‘lishni muhim deb hisoblaydi. Bunday qarash mahalla va oilaviy munosabatlardagi muomala madaniyatiga e’tiborini ko‘rsatadi.

U boshqalarga doimo «siz» deb murojaat qilish hamda sabrli bo‘lish kerakligini ta’kidlaydi. Bu fikr Dilnura uchun hurmat faqat yosh yoki mavqega qarab belgilanadigan qoida emasligini, u barcha insonlarga nisbatan qo‘llanishi lozim bo‘lgan tamoyil ekanini ko‘rsatadi. Uning kelajakdagi oilaviy tasavvurlarida ham shu yondashuv davom etadi: u bo‘lajak turmush o‘rtog‘i o‘ziga va kelajakdagi farzandlariga «siz» deb murojaat qilishini istaydi.

Bu qarashlar uning insoniy munosabatlarda muloyimlik, ehtirom va sabrni ustuvor qo‘yishini anglatadi. Dilnura uchun kelajak tasavvuri faqat kasb yoki sport natijalaridan iborat emas; u muomala uslubi va oiladagi hurmatni ham muhim qadriyat sifatida ko‘radi. Shu jihat uning shaxsiy maqsadlari bilan axloqiy prinsiplarini bir yo‘nalishga jamlaydi.

Dilnura Qo‘shrabot tumanidagi 46-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabini tamomlagan. Maktab davridan boshlab u o‘qish, sport musobaqalari va turli tadbirlarda faol ishtirok etib kelgan. Bu uch yo‘nalish uning maktab yillaridagi faolligi birgina dars jarayoni bilan cheklanmaganini ko‘rsatadi.

Uning o‘qish yoki faoliyat yo‘nalishi xorijiy til va adabiyoti, ya’ni ingliz tili bilan bog‘langan. Til va adabiyot yo‘nalishi tanlovi uning she’r yozish hamda boshqa shoirlarning she’rlarini o‘qishga bo‘lgan qiziqishi bilan ma’lum ma’noda uyg‘unlashadi. Biroq bu qiziqishlar asosida uning ijodiy ishlari yoki alohida adabiy natijalari haqida qo‘shimcha ma’lumot berilmaganligi sababli, ularni she’riyatga bo‘lgan shaxsiy mehr sifatida ko‘rish o‘rinlidir.

Xorijiy til va adabiyoti yo‘nalishi kelajakdagi o‘qituvchilik niyati bilan ham bog‘liq. Dilnura yaxshi o‘qituvchi bo‘lib, yoshlarning bilimli va barkamol bo‘lib voyaga yetishiga hissa qo‘shishni orzu qiladi. Bu orzu ta’limni faqat bilim berish jarayoni sifatida emas, yosh avlodning kamolotiga daxldor mas’uliyatli soha sifatida tasavvur qilishini ko‘rsatadi.

Uning ta’lim haqidagi qarashlarida bilim va tarbiya bir-biridan ajralmaydi. Yoshlarning bilimli bo‘lishi bilan bir qatorda barkamol ulg‘ayishiga hissa qo‘shish istagi uning o‘qituvchilikka kengroq vazifa sifatida qarashini bildiradi. Kelajakda bu niyat xorijiy til va adabiyoti yo‘nalishidagi izlanishlari bilan uyg‘unlashishi mumkin.

Dilnura maktab davridan yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan musobaqalarda muntazam qatnashgan. Uning ma’lumotlarida bu ishtirok besh muhim tashabbus doirasida qayd etilgan. Muntazamlik sportdagi qiziqishni tasodifiy qatnashuvdan farqlab turadi: u musobaqa tajribasini ketma-ket natijalar orqali to‘plagan.

Yengil atletika musobaqalarida u bir marta 3-o‘rinni egallagan. Shundan keyin ikki marta 2-o‘rinni qo‘lga kiritgani uning natijalari davomiy ekanini ko‘rsatadi. So‘nggi musobaqada 1-o‘ringa erishgani esa sport yo‘lidagi hozircha qayd etilgan eng yuqori natijadir.

3-o‘rin, ikki karra 2-o‘rin va so‘nggi musobaqadagi 1-o‘rin Dilnuraning sport faoliyatida bosqichma-bosqich rivojlanish kuzatilishini ko‘rsatadi. Bu natijalarni uning hayotiy shiori bilan ham bog‘lash mumkin: «Bir qilgan ikki qilar, ikki qilgan odat qilar». Shior takroriy harakatning odatga aylanishini anglatadi, musobaqalardagi qatnashuv esa mazkur fikrning amaliy ifodasi bo‘lishi mumkin.

Dilnura kelajakda yengil atletika bo‘yicha O‘zbekistonni dunyoga tanitishni va O‘zbekiston madhiyasini butun dunyo bo‘ylab taratishni maqsad qilgan. Bu niyat sportni shaxsiy yutuq bilangina cheklamasligini bildiradi. U uchun yengil atletikadagi muvaffaqiyat yurt nomi va madhiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan katta mas’uliyatni ham anglatadi.

Bo‘sh vaqtida yugurishni yaxshi ko‘rishi uning sportga kundalik hayotdagi qiziqishini ham tasdiqlaydi. Musobaqa natijalari va yugurishga bo‘lgan muhabbat bir-birini to‘ldiradi: biri aniq sport ko‘rsatkichlari bilan, ikkinchisi esa tanlangan mashg‘ulotga ichki mayl bilan ifodalanadi. U sport bilan shug‘ullanishni kelgusida ham davom ettirishni xohlaydi.

Dilnura faoliyatini 2024-yilda boshlagan. Ushbu boshlanish uning hayot yo‘lida ta’lim va sportdan tashqari amaliy faoliyat tajribasi ham shakllanayotganini ko‘rsatadi. U PPXda ishlagan va bir yillik tajribaga egaligini bildirgan.

PPXdagi bu tajriba Dilnuraning o‘zini faqat o‘quv va sport muhitida emas, mehnat faoliyatida ham sinab ko‘rganini anglatadi. U kelgusida PPXda butunlay, ya’ni to‘liq ishlashni xohlaydi. Bu istak uning mazkur yo‘nalishdagi tajribasini davom ettirish hamda unga jiddiyroq yondashish niyatini ko‘rsatadi.

Bir yillik PPX tajribasi bilan birga u doimo o‘zini rivojlantirishga intilishini aytadi. O‘z ustida ishlash haqidagi bu qarash uning faoliyatiga qat’iy yakunlangan holat sifatida emas, balki davom etadigan o‘sish jarayoni sifatida munosabatda bo‘lishini bildiradi. Sport, til-adabiyot yo‘nalishi va PPXga oid rejalar shu izlanishning turli yo‘llaridir.

Dilnuraning hozirgi rejalari bir necha qiziqishni muvozanatda ushlab turishga qaratilgan: u sport bilan shug‘ullanishni davom ettirmoqchi, PPXda to‘liq ishlashni xohlaydi va kelajakda o‘qituvchi bo‘lishni orzu qiladi. Bu yo‘nalishlarning har biri alohida mehnat va mas’uliyat talab qiladi. Uning hayotiy shiori aynan muntazam harakat va odatning ahamiyatiga tayanishi bilan bunday rejalariga ma’naviy tayanch bo‘lib turadi.

Dilnuraning hayotiy shiori: «Bir qilgan ikki qilar, ikki qilgan odat qilar». Ushbu iborada inson bir ishni qayta-qayta bajarishi orqali uni odatga aylantirishi haqidagi fikr ifodalangan. Unga tegishli sportdagi muntazam qatnashuv, yugurishga mehr va o‘zini rivojlantirish istagi bu shior uning qarashlarida muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi.

Uning fikricha, lider avvalo odobli, mas’uliyatli va boshqalarga hurmat bilan munosabatda bo‘ladigan inson bo‘lishi kerak. Bu ta’rifda liderlik lavozim, mavqe yoki buyruq berish imkoniyati bilan emas, avvalo shaxsiy fazilatlar bilan belgilanadi. Odob va mas’uliyatni birinchi o‘ringa qo‘yishi Dilnuraning yetakchilik haqidagi qarashlari axloqiy mezonlarga asoslanishini anglatadi.

Hurmat uning dunyoqarashida keng ma’noga ega. U kattalarni ham, kichiklarni ham hurmat qilish, ularga doimo «siz» deb murojaat qilish va sabrli bo‘lishni boshqalar undan o‘rganishi mumkin bo‘lgan jihatlar qatorida ko‘rsatadi. Bu yondashuv yoshga yoki mavqega qarab munosabatni o‘zgartirishdan ko‘ra, har bir insonning qadrini e’tirof etishga urg‘u beradi.

Dilnura o‘z qarashlarini “Menimcha” degan fikri orqali ifodalab, ushbu odatlarni boshqalarga ham tavsiya qiladi. U bu tamoyillarni o‘zining kelajakdagi oilaviy hayoti tasavvuriga ham tatbiq etadi. Bo‘lajak turmush o‘rtog‘i o‘ziga va kelajakdagi farzandlariga «siz» deb murojaat qilishini istashi unda hurmatli muomala kundalik oilaviy muloqotning ham muhim qismi ekanini ko‘rsatadi.

Dilnuraning bo‘sh vaqtdagi qiziqishlari yugurish, she’r yozish va boshqa shoirlarning she’rlarini o‘qishdan iborat. Bu mashg‘ulotlar unda jismoniy faollik va ijodiy qiziqish yonma-yon borishini ko‘rsatadi. Yugurish yengil atletika bilan bog‘liq bo‘lsa, she’r yozish va o‘qish uning so‘z san’atiga bo‘lgan e’tiborini bildiradi.

Boshqa shoirlarning she’rlarini o‘qishga qiziqishi adabiyot bilan faol muloqot qilish istagini anglatadi. Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) yo‘nalishi ham ayni qiziqish bilan ma’lum darajada hamohang: adabiyotga murojaat qilish va til yo‘nalishiga e’tibor uning ta’limiy hamda shaxsiy qiziqishlari kesishadigan nuqtani hosil qiladi.

She’r yozish Dilnuraning o‘z fikr va hislarini ijodiy shaklda ifodalashga moyilligini ko‘rsatishi mumkin. Biroq uning she’rlari mavzusi, nashrlari yoki tanlovlardagi ishtiroki haqida ma’lumot berilmagan. Shuning uchun uning ijodiy qiziqishini aniq natijalardan ko‘ra, bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etishga xizmat qiladigan shaxsiy mashg‘ulot sifatida baholash o‘rinlidir.

Sport va she’riyatning bir hayot yo‘lida birlashishi Dilnuraning qiziqishlari rang-barang ekanini anglatadi. Bir tomonda yengil atletikadagi o‘rinlar va yugurish, boshqa tomonda she’r yozish hamda mutolaa bor. Bu mashg‘ulotlar uning kelajakdagi o‘qituvchilik orzusiga ham hayotiy tajriba, ham ijodiy qarashlar nuqtai nazaridan hissa qo‘shishi mumkin.

Dilnuraning kelajakdagi asosiy kasbiy orzusi yaxshi o‘qituvchi bo‘lishdir. U bu orzuni yoshlarning bilimli va barkamol bo‘lib voyaga yetishiga hissa qo‘shish istagi bilan birga ifodalaydi. Demak, uning tasavvuridagi o‘qituvchilik faqat dars berish emas, balki yoshlarning shakllanish jarayoniga mas’uliyat bilan yondashishni ham anglatadi.

Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) yo‘nalishi ushbu maqsadning ta’limiy asosini tashkil etadi. Maktab ta’limini tamomlagan Dilnura kelajak rejasida aynan o‘qituvchilikni tanlar ekan, o‘z bilim va qiziqishlarini yoshlar bilan bo‘lishishga intiladi. Uning liderlik haqidagi odob, mas’uliyat va hurmatga asoslangan qarashlari ham o‘qituvchilik niyatiga mazmunan mos keladi.

Sport sohasidagi niyati ham katta: u yengil atletika bo‘yicha O‘zbekistonni dunyoga tanitish va O‘zbekiston madhiyasini butun dunyo bo‘ylab taratishni maqsad qilgan. Musobaqalardagi bir marta 3-o‘rin, ikki marta 2-o‘rin hamda so‘nggi musobaqadagi 1-o‘rin bu niyatning hozirgacha erishilgan aniq sport tajribasi bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. U sport bilan shug‘ullanishni davom ettirishni xohlaydi.

Ta’lim, sport va PPXdagi faoliyatga oid rejalari Dilnuraning oldida turli imkoniyatlar borligini anglatadi. U o‘zini rivojlantirishga intilishini ochiq aytadi; bu intilish uning rejalarini muntazam mehnat orqali ro‘yobga chiqarishga bo‘lgan munosabatini ifodalaydi. Uning shiori ham aynan harakatni odatga aylantirish g‘oyasiga qurilgan.

Bugun Dilnura uchun eng muhim yo‘nalishlar — bilim olish va ulashish istagi, sportdagi qatnashuvni davom ettirish, hurmatli muomala tamoyiliga sodiqlik hamda amaliy tajribani kengaytirishdir. Kelajakda yaxshi o‘qituvchi bo‘lish va sport orqali O‘zbekiston nomini ulug‘lash maqsadlari uning yo‘lini belgilab turadi. Bu maqsadlar izchil o‘qish, muntazam mashg‘ulot va o‘ziga qo‘ygan talabni davom ettirishni talab qiladi.

Dilnura Madatovaning bugungi yo‘li bir-birini to‘ldiradigan uch yo‘nalishda ko‘rinadi: xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) yo‘nalishidagi intilish, yengil atletikadagi muntazam harakat hamda PPXdagi bir yillik tajriba. U 2024-yildan faoliyat boshlaganini qayd etadi va o‘zini rivojlantirishni doimiy vazifa deb biladi. Bu qarash uning sportdagi natijalari, o‘qituvchilik orzusi va jamiyatdagi muomala madaniyatiga munosabatida birlashadi.

U kelajakda yaxshi o‘qituvchi sifatida yoshlarning bilimli va barkamol bo‘lib voyaga yetishiga hissa qo‘shishni orzu qiladi. Shu bilan birga, yengil atletika orqali O‘zbekistonni dunyoga tanitish hamda O‘zbekiston madhiyasini butun dunyo bo‘ylab taratish maqsadi uning sportga bergan kengroq ma’nosini anglatadi. Bu ikki maqsad — ta’lim va sport — unda shaxsiy muvaffaqiyatdan tashqari, boshqalarga foyda keltirish istagi bilan bog‘langan.

Madatova Dilnura Iskandar qizi uchun “Bir qilgan ikki qilar, ikki qilgan odat qilar” degan shior odat, izchillik va mehnatning ahamiyatini ifodalaydi. Yugurish, she’r yozish, she’r o‘qish, sport bilan shug‘ullanish hamda PPXda to‘liq ishlash istagi uning oldidagi yo‘lning turli qirralarini belgilaydi. U hurmat, sabr va mas’uliyatni kundalik munosabatlardan boshlab qaror toptirish zarur, deb biladi; aynan shu prinsiplar uning kelajakdagi kasbiy va insoniy niyatlarini bog‘lab turadi.