Madina Shodmonova Almatovna

Madina Shodmonova Almatovnaning bugungi yashash joyi Buxoro viloyatining G‘ijduvon tumanidagi Qaraxoni MFYdir. Biografik ma’lumotlarda uning tug‘ilgan sanasi yoki bolalik davriga oid alohida tafsilotlar berilmagan bo‘lsa-da, yashash hududi aniq ko‘rsatilgan. Shu bois uning hayot yo‘lini bayon etishda Qaraxoni MFY hozirgi faoliyati va ta’lim intilishlari bilan bog‘langan muhim manzil sifatida namoyon bo‘ladi.

Uning o‘zi haqidagi qisqa ta’rifda “izlanuvchan yosh” iborasining berilishi bejiz emas. U 2 yildan buyon mustaqil izlanib, o‘qib kelayotganini bildirgan. Mustaqil izlanish bu yerda faqat natijaga erishish vositasi emas, balki uning bilimga munosabatini belgilovchi usul sifatida ko‘rinadi. O‘quv jarayonida savol berish, ma’lumot izlash va o‘z ustida ishlashga tayangan yondashuv uning bugungi talabalik davriga zamin yaratgan bo‘lishi mumkin.

Nomzod uning hayotiga keskin ta’sir ko‘rsatgan alohida shaxs yoki voqea yo‘qligini qayd etgan. Bu javob uning yo‘lini bitta voqea yoki bir inson nomi bilan izohlash to‘g‘ri bo‘lmasligini anglatadi. Aksincha, mavjud ma’lumotlar uning shakllanishida muntazam o‘qish, mustaqil izlanish va kundalik harakat muhim o‘rin tutganini ko‘rsatadi. Uning keyingi qarashlarida ham aynan to‘xtamasdan harakat qilish g‘oyasi markazga chiqadi.

Yashash hududi, o‘qishga qiziqish va kurs o‘tish tajribasi bir-biridan ajralgan jihatlar emas. Qaraxoni MFYda yashayotgan talaba o‘z bilim yo‘lini universitetda davom ettirar ekan, bo‘sh vaqtida qizlar va o‘quvchilar bilan ishlashi ham uning faol hayot tarzini ko‘rsatadi. Bu holatda ta’lim olish va ta’lim berish yonma-yon kechadi. Shuningdek, tashkiliy ishlarda faolligi uning individual o‘qish doirasidan chiqib, umumiy vazifalarga ham e’tibor qaratishini bildiradi.

Maktab ta’limi Madina Shodmonova Almatovnaning biografiyasida aniq qayd etilgan muhim bosqichdir. U maktabni qizil diplom bilan bitirgan va oltin medal sohibasi bo‘lgan. Bu ikki natija uning maktab yillaridagi o‘qish jarayoniga jiddiy yondashganini tasdiqlovchi asosiy dalillardir. Ularni umumiy “muvaffaqiyatli o‘qigan” degan ibora bilan almashtirish o‘rinli bo‘lmaydi, chunki qizil diplom va oltin medal uning erishgan aniq ta’limiy natijalaridir.

Qizil diplom bilan bitirish o‘quv jarayonidagi davomiy mehnatni, oltin medal esa shu mehnatning e’tirof etilgan ko‘rsatkichini anglatadi. Nomzodning o‘zi 2 yildan buyon mustaqil izlanib, o‘qib kelishini aytgani bu natijalarni uning o‘rganishga bo‘lgan izchil munosabati bilan bog‘lash imkonini beradi. Biroq mavjud ma’lumotlarda medal qaysi yilda olingani yoki maktabning nomi berilmaganligi sababli, mazkur yutuqni aynan ko‘rsatilgan doirada talqin qilish muhimdir.

Maktabdagi bu bosqich uning oliy ta’limni tanlashiga ham tayyorgarlik bo‘lib xizmat qilgan. U hozir O‘zMUning 1-kurs talabasi. Universitetga kelgan yoshning avval qizil diplom va oltin medal bilan maktabni yakunlagani o‘qishdagi talabchanlik uning yangi bosqichida ham davom etayotganini ko‘rsatishi mumkin. Bunda asosiy e’tibor uning hali talabalik yo‘lining boshida ekani, biroq unga maktabdagi muayyan natijalar bilan kirib kelganidadir.

Maktab davridan keyingi faoliyatida o‘quvchilarga kurs o‘tishi ham alohida ahamiyat kasb etadi. U ilgari o‘zi o‘quvchi sifatida egallagan bilim va ta’lim tajribasini endilikda boshqalarga yetkazish amaliyotiga ega. U qaysi fan yoki mavzular bo‘yicha kurs o‘tishi ko‘rsatilmagan, biroq “o‘quvchilarga kurs o‘tadi” degan fakt uning pedagogik muloqot va mas’uliyatni sinab ko‘rayotganidan dalolat beradi. Bu tajriba uning ta’limni faqat shaxsiy natija deb emas, balki ulashiladigan qadriyat deb bilishiga mos keladi.

Madina Shodmonova Almatovna O‘zMUning 1-kurs talabasi bo‘lib, kimyo muhandisligi yo‘nalishida tahsil oladi. Ushbu ma’lumot uning bugungi kasbiy-ta’limiy yo‘nalishini belgilaydi. Birinchi kurs — oliy ta’limning dastlabki, moslashuv va fundamental bilimlarni shakllantirish davri. Uning biografiyasida universitetdagi fanlar, loyihalar yoki amaliyotlar haqida qo‘shimcha ma’lumotlar berilmagan, shu sababli aynan mavjud fakt — kimyo muhandisligi bo‘yicha tahsil olayotgani — uning professional qiziqishining aniq ifodasidir.

Kimyo muhandisligi yo‘nalishini tanlagan talaba sifatida u ta’limining shu bosqichida yangi bilimlar maydoniga kirib kelgan. Bu yo‘nalish nomining o‘zi uning akademik qiziqishi kimyo bilan bog‘langan muhandislik ta’limiga qaratilganini ko‘rsatadi. Biroq nomzod laboratoriya ishlari, ilmiy izlanish mavzulari, tanlovlar yoki ishlab chiqarish tajribasi haqida ma’lumot bermagan. Shuning uchun uning faoliyatini mavjud holatda talabalik va mustaqil o‘qish jarayoni sifatida aniq tasvirlash lozim.

U 2 yildan buyon mustaqil izlanib, o‘qib kelmoqda. Bu muddat uning universitetdagi birinchi kurs mavqei bilan birga qaralganda, ta’limga qiziqishi oliy ta’lim boshlanishi bilan paydo bo‘lmaganini anglatadi. Mustaqil o‘rganish tajribasi unga darsdan tashqari bilim izlash, o‘zini nazorat qilish va davomiy mehnat qilish ko‘nikmalarini berayotgan bo‘lishi mumkin. Uning liderlik haqidagi fikrida ham izlanishning alohida tilga olinishi ushbu munosabat tasodifiy emasligini ko‘rsatadi.

O‘zMUdagi tahsil va uning bo‘sh vaqtdagi darslari o‘rtasida ham muayyan bog‘liqlik bor. Bir tomondan, u o‘zi tanlagan yo‘nalish bo‘yicha bilim olayotgan talaba; ikkinchi tomondan, qizlarga raqs bo‘yicha hamda o‘quvchilarga kurs o‘tuvchi yosh. Bunday uyg‘unlik uning vaqtini faqat bitta faoliyatga qaratmasdan, o‘qish, qiziqish va jamoa bilan ishlash o‘rtasida taqsimlayotganini anglatadi. Tashkiliy ishlardagi faolligi ham ayni shu ko‘p yo‘nalishli harakatning bir qismidir.

Nomzod bo‘sh vaqtida qizlarga raqs bo‘yicha kurs o‘tishini bildirgan. Bu mashg‘ulot uning qisqa biografik yorliqlaridan birida “Raqs kursi o‘qituvchisi” sifatida qayd etilgan. Mazkur tajriba uning qiziqishi shaxsiy mashq bilan cheklanmasligini, uni boshqalarga o‘rgatish shakliga ham olib chiqqanini ko‘rsatadi. Kurs o‘tish, ayniqsa qizlar bilan ishlash, mashg‘ulotni rejalash, tushuntirish va ishtirokchilar bilan muloqot qilishni talab etadi; biroq darslarning davomiyligi, dasturi yoki soni haqida qo‘shimcha fakt kiritilmagan.

U o‘quvchilarga ham kurs o‘tadi. Raqs bo‘yicha mashg‘ulotlar va o‘quvchilar bilan darslar uning faoliyatidagi ikki alohida ko‘rinishdir: biri bo‘sh vaqtdagi ijodiy mashg‘ulot, ikkinchisi esa o‘rgatish jarayoniga bevosita daxldor tajriba. O‘quvchilarga qaysi yo‘nalishda dars berishi aytilmagan bo‘lsa-da, ularning ta’limiga e’tibor qaratishi nomzodning “boshqalar undan ilm, ta’lim va tarbiyani o‘rganishlari mumkin” degan fikri bilan mazmunan uyg‘unlashadi.

Bu yerda “ilm, ta’lim va tarbiya” bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalar sifatida tilga olinadi. Madinaning fikricha, boshqalar undan aynan shu uch yo‘nalishni o‘rganishlari mumkin. U bu qarashni nazariy bayon bilangina cheklamaydi: mustaqil o‘qishi, o‘quvchilarga kurs o‘tishi va qizlar uchun raqs mashg‘ulotlarini olib borishi uning hayotida o‘rganish va o‘rgatish bir-biriga yaqin ekanini ko‘rsatadi. Tarbiya haqidagi qarashi esa faqat bilim hajmi emas, muomala va mas’uliyatning ham muhimligini anglatishi mumkin.

Kurs o‘tish tajribasi uning tashkiliy ishlarda faol ekani bilan ham bog‘lanadi. Tashkiliy faoliyatning aniq loyihalari yoki tadbirlari sanab o‘tilmagan, ammo uning faol ekanligi ma’lum. Bu holat kurslarda ishtirokchilar bilan ishlash, vaqtni muvofiqlashtirish va umumiy jarayonga e’tibor berish kabi jihatlarga mos keladi. Shunday qilib, uning bo‘sh vaqtdagi mashg‘ulotlari faqat dam olish shakli emas, balki boshqalarga foydali bo‘lish va amaliy mas’uliyatni his qilish imkoniyati hamdir.

Madina Shodmonova Almatovnaning liderlik haqidagi qarashi aniq va ixcham ifodalangan: uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — to‘xtamay harakat qilish va izlanish. Bu fikr uning shaxsiy faoliyat yo‘li haqida berilgan ma’lumotlar bilan hamohangdir. U o‘qishda mustaqil izlanishni davom ettirmoqda, kurslar o‘tmoqda va tashkiliy ishlarda faollik ko‘rsatmoqda. Demak, uning liderlik tasavvuri mavqe yoki unvondan ko‘ra, amaliy sa’y-harakat hamda doimiy o‘rganishga yaqin turadi.

“To‘xtamay harakat qilish” iborasi uning yutuqlarga qarashini tushunishga yordam beradi. Maktabni qizil diplom bilan bitirgani va oltin medal sohibasi bo‘lgani yakuniy natijalar sifatida muhim. Ammo uning o‘zi e’tiborni faqat shu natijalarga emas, ularga olib boradigan jarayon — harakat va izlanishga qaratadi. Bu yondashuv o‘quv muvaffaqiyati, kurs o‘tish va universitetdagi yangi bosqichni yagona davomiylikda ko‘rish imkonini beradi.

Uning hayotiy shiori: “Orzudan — maqsadga, maqsaddan — natijaga!” Ushbu iqtibos orzu, maqsad va natija o‘rtasidagi ketma-ketlikni belgilaydi. Unda orzu boshlang‘ich niyat, maqsad uni aniq yo‘nalishga soluvchi qadam, natija esa amalga oshirilgan mehnatning hosilasi sifatida anglashiladi. Shiorning mazmuni uning kelajak rejasida ham ko‘rinadi: u o‘qishni tamomlab, chetga chiqishni rejalashtirgan.

Nomzod o‘z hayotida alohida ta’sir qilgan shaxs yoki voqea yo‘qligini aytgan bo‘lsa ham, uning prinsiplarida o‘z-o‘zini rag‘batlantirish aniq seziladi. Shior va liderlik haqidagi fikr tashqi omildan ko‘ra, insonning o‘z harakati va izlanishiga urg‘u beradi. Bu qarash hali ta’lim yo‘lining boshida turgan talaba uchun muhim yo‘nalish bo‘lib xizmat qilishi mumkin: natijaga intilish avvalo o‘qishni davom ettirish, bilim izlash va to‘xtab qolmaslik bilan bog‘langan.

Madina Shodmonova Almatovna yoshlar uchun quyidagi maslahatni bildiradi: “Faqat o‘qishsin, izlanishsin. Eng muhimi, harakatdan to‘xtashmasin, chunki oxirgi yakun juda go‘zal bo‘ladi.” Bu murojaatda uchta asosiy yo‘nalish bor: o‘qish, izlanish va harakatni davom ettirish. Ularning barchasi nomzodning o‘z tajribasida ham uchraydi — u 2 yildan buyon mustaqil o‘qib keladi, universitetda tahsil oladi va boshqalarga kurs o‘tadi.

Maslahatdagi “oxirgi yakun juda go‘zal bo‘ladi” degan jumla natijaga ishonchni ifodalaydi. Biroq uning mazmuni shunchaki kutish emas: mazkur natija o‘qish, izlanish va to‘xtamasdan harakat qilish orqali yuzaga kelishi ta’kidlanadi. Bu fikr uning hayotiy shiori bilan bir chiziqda turadi. Orzuni maqsadga, maqsadni esa natijaga aylantirish uchun izchil sa’y-harakat zarurligi uning qarashlarida yaqqol namoyon bo‘ladi.

Uning kelajakdagi rejasi — o‘qishni tamomlab, chetga chiqish. Ushbu reja aniq aytilgan bo‘lsa-da, qaysi davlat, qaysi ta’lim yoki ish yo‘nalishi nazarda tutilgani ko‘rsatilmagan. Shu sababli kelajak haqidagi tasvirni mavjud doiradan kengaytirmaslik kerak. Muhimi, rejaning birinchi qismi — o‘qishni tamomlash. Bu uning bugungi kimyo muhandisligi bo‘yicha oliy ta’limi va kelgusi niyatini bir-biriga bog‘laydi.

Bugungi kunda u O‘zMUning birinchi kursida o‘qiyotgan, maktabdagi qizil diplom va oltin medal bilan qayd etilgan natijalarga ega, kurslar o‘tadigan hamda tashkiliy ishlarda faol yoshdir. Uning kelajakka qarashi amaldagi holatidan uzilmagan: o‘qishni yakunlash niyati davom etayotgan ta’lim jarayoniga tayanadi. Mustaqil izlanish odati, boshqalarga bilim va mashg‘ulot ulashish tajribasi hamda harakatni qadrlashi bu rejaga real mazmun beradi.

Madina Shodmonova Almatovnaning bugungi yo‘li Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani, Qaraxoni MFYdagi hayoti, O‘zMUning 1-kursidagi ta’limi va turli amaliy mashg‘ulotlari bilan tavsiflanadi. U maktabni qizil diplom bilan bitirib, oltin medal sohibasi bo‘lgan; hozir kimyo muhandisligi yo‘nalishida tahsil oladi, 2 yildan buyon mustaqil izlanib, o‘qib kelmoqda. Qizlarga raqs bo‘yicha hamda o‘quvchilarga kurs o‘tishi, tashkiliy ishlardagi faolligi uning bilimni o‘zlashtirish bilan birga, uni boshqalar bilan baham ko‘rishga ham intilishini ko‘rsatadi.

Uning “Orzudan — maqsadga, maqsaddan — natijaga!” shiori va liderlikni to‘xtamasdan harakat qilish hamda izlanish bilan bog‘lashi hayotiy yo‘nalishini ifodalaydi. O‘qishni tamomlab, chetga chiqish rejasiga tomon borar ekan, uning uchun eng yaqin vazifa universitetdagi ta’limini davom ettirishdir. Mavjud tajribasi va bildirgan qarashlari bu yo‘lda o‘qish, izlanish, tarbiya hamda harakatni ustuvor qadriyat sifatida saqlashini ko‘rsatadi.