Munisa Abdullayeva Farhodjon qizi

Munisa Abdullayeva Farhodjon qizi 2004-yil 12-dekabrda Qoroqolpogʻiston Respublikasida tug‘ilgan. Tug‘ilgan hududi uning tarjimai holidagi boshlang‘ich nuqta bo‘lsa, bugungi yashash manzili — Toshkent shahri — uning ta’lim va kasbiy izlanishlari davom etayotgan makondir. Bu ikki hudud uning hayot yo‘lida ketma-ket kelgan muhim manzillar sifatida namoyon bo‘ladi: biri ildizlari bilan, ikkinchisi esa hozirgi intilishlari bilan bog‘liq.

Uning shakllanishiga eng katta ta’sir ko‘rsatgan insonlar ota-onasi bo‘lgan. U ota-onasining mehnatsevarligi, qo‘llab-quvvatlashi va unga bo‘lgan ishonchini o‘zining o‘qishga, o‘z ustida ishlashga hamda kelajakda yaxshi mutaxassis bo‘lishga intilishida muhim tayanch deb biladi. Bu e’tirof oilaviy muhitning uning qarorlariga qanchalik ta’sir qilganini ko‘rsatadi: ishonch va mehnat qadriyati uning shaxsiy mezonlariga aylangan.

U o‘zini bir xil qiziqish doirasida qolib ketishni istamaydigan inson deb hisoblaydi. Tez zerikishi mumkinligi bilan birga, biror masala unga chinakam qiziq tuyulsa, uni oxirigacha o‘rganishga harakat qiladi. Bugun ilmiy mavzuni o‘rganib, ertaga mutlaqo boshqa yo‘nalishga e’tibor qaratishi uning izlanuvchan tabiatini bildiradi. Uning nazarida hayotning qiziqarli jihati insonning o‘zini faqat bitta yo‘nalish bilan cheklamasligi va har kuni yangilik kashf etishidadir.

Bu qarashlar uni o‘zini hali to‘liq kashf qilmagan deb baholashiga olib keladi. Bunday pozitsiya tayyor xulosalardan ko‘ra tajriba, kuzatish va o‘rganishga ustuvorlik berishini anglatadi. Kasbiy tayyorgarlik bilan bir qatorda kitob, psixologiyaga oid mavzular, ijodiy mashg‘ulotlar va jismoniy faollikka qiziqishi ham uning kundalik hayotida turli manbalardan bilim va taassurot olishga intilishini ko‘rsatadi.

U bakalavr bosqichida Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universitetida tahsil oladi. U mazkur universitet talabasi sifatida Logopediya yo‘nalishini tanlagan. Ushbu tanlov uning bo‘lajak kasbi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, u o‘qish davomida nazariy bilimlarni egallash bilan birga ularni amaliy tajriba orqali mustahkamlashga harakat qilmoqda.

Uning ta’rificha, universitetdagi darslar va amaliyot jarayonlari tanlangan sohani chuqurroq anglashiga yordam berdi. Aynan shu jarayon uning kasbiga qiziqishini oshirgan muhim burilish sifatida qayd etiladi. O‘qish davomida mavzularni faqat o‘zlashtirish bilan cheklanmasdan, amaliyotda bolalar bilan muloqot qilish tajribasini orttirishi uning kasbiy shakllanishida muhim o‘rin egallamoqda.

Faoliyatining dastlabki bosqichida u bolalar bilan ishlash, ularning nutqini kuzatish va diagnostika qilish hamda korreksion mashg‘ulotlarni o‘rganishga e’tibor qaratdi. Bu yo‘nalishlarning har biri bo‘lajak mutaxassis uchun zarur bo‘lgan kuzatuvchanlik, tushunish va izchil yondashuvni talab etadi. U ayni paytda mazkur jarayonlarni o‘rganish bosqichida ekanini amaliy faoliyati bilan bog‘laydi.

Hozirda u tajribali logoped-mutaxassisga shogird sifatida biriktirilgan va amaliy faoliyatini davom ettirmoqda. Bu holat unga tajribali mutaxassis ishini kuzatish, amaliy mashg‘ulotlarning mazmunini o‘rganish hamda nazariy tayyorgarlikni real ish jarayoni bilan bog‘lash imkonini beradi. Uning kasbiy yo‘li hali boshlang‘ich bosqichda bo‘lsa-da, unda o‘rganishga tayyorlik va tanlagan yo‘nalishini chuqurlashtirish istagi aniq ko‘rinadi.

Universitetda tahsil olish jarayonida orttirilgan amaliy tajriba uning tayyorgarligining markaziy qismidir. Bolalar bilan ishlash, nutqini kuzatish, diagnostika qilish va korreksion mashg‘ulotlarni o‘rganish u uchun kasb mazmunini amalda anglash vositasi bo‘lib xizmat qilmoqda. U nazariy bilim bilan amaliy kuzatuv bir-birini to‘ldirishini o‘z tajribasi orqali his qilmoqda.

U muhim yutuqlari qatorida universitetning Logopediya yo‘nalishida tahsil olayotgani hamda o‘qish davomida nazariy va amaliy bilimlarini rivojlantirayotganini kiritadi. Bunda yutuq faqat yakuniy natija emas, balki muntazam o‘rganish, ustozdan tajriba olish va kasbiy ko‘nikmalarni shakllantirish jarayoni sifatida talqin qilinadi. Tajribali mutaxassisga shogird qilib biriktirilgani ham uning amaliy izlanishlari davom etayotganini tasdiqlaydi.

U uy hamshiraligi bo‘yicha o‘quv kursini muvaffaqiyatli tamomlagan. Ushbu kurs uning olgan qo‘shimcha tayyorgarliklaridan biridir. Kursni yakunlagani uning asosiy mutaxassisligidan tashqari inson salomatligi va parvarishi bilan bog‘liq bilimlarni ham o‘rganishga qiziqishi borligini ko‘rsatadi, biroq bu tayyorgarlik uning hozirgi asosiy o‘qish yo‘nalishini almashtirmaydi.

Shuningdek, u turli tadbirlardagi faol ishtiroki uchun bir nechta tashakkurnoma bilan taqdirlangan. Tashakkurnomalar uning bu tadbirlarda befarq kuzatuvchi emas, faol qatnashchi bo‘lganini bildiradi. Nomlari va sanalari ko‘rsatilmagan ushbu e’tiroflarni u o‘zining muhim yutuqlari qatorida tilga oladi. Bunday tajribalar uning jamoaviy jarayonlarda ishtirok etish, vazifaga mas’uliyat bilan qarash va faollik ko‘rsatishiga xizmat qilishi mumkin.

Uning asosiy hayotiy prinsipi — har kuni kechagidan yaxshiroq bo‘lishga intilish. Bu tamoyil uning ta’limga, yangi bilimga va shaxsiy rivojlanishga munosabatida ko‘rinadi. Unga ko‘ra, inson o‘z ustida ishlashdan va yangi narsalarni o‘rganishdan hech qachon to‘xtamasligi kerak. Bu fikr o‘qishdagi izlanishlari hamda turli qiziqishlariga birdek daxldor.

Qiyinchiliklarga munosabatida ham shu prinsip davom etadi. U qiyinchiliklarni taslim bo‘lish uchun emas, balki yanada kuchliroq bo‘lish uchun berilgan imkoniyat deb qabul qiladi. Bunday yondashuv unga xato yoki murakkab vaziyatni yakuniy to‘siq sifatida emas, tajriba manbai sifatida ko‘rishga yordam beradi. U har qanday holatda tajriba orttirish, xatolardan saboq olish va o‘z ustida ishlashga harakat qilishini aytadi.

Liderlik haqidagi qarashida mas’uliyat eng muhim fazilat sifatida ajratiladi. Uning fikricha, haqiqiy lider boshqalarga buyruq berishdan ko‘ra ularga namuna bo‘lishi lozim. Shuningdek, lider jamoani tinglashi, to‘g‘ri qaror qabul qilishi va qiyin vaziyatlarda ham mas’uliyatni o‘z zimmasiga ola bilishi kerak. Bu ta’rif uning liderlikni mavqe emas, amaliy javobgarlik va jamoaga hurmat sifatida tushunishini ko‘rsatadi.

Uning qarashlarida o‘ziga ishonch ham muhim o‘rin tutadi. U inson o‘ziga ishonsa va harakat qilishdan to‘xtamasa, asta-sekin maqsadlariga erisha olishiga ishonadi. Bu fikr katta natijaga bir zumda erishishdan ko‘ra uzluksiz mehnatni qadrlashini anglatadi. Uning yoshlar uchun bildirgan murojaati ham aynan shaxsiy yo‘lni topish, o‘zini boshqalar bilan qiyoslashdan tiyilish va kundalik o‘sishga intilish g‘oyasiga asoslangan.

Bo‘sh vaqtida u kitob o‘qishni va yangi bilimlarni o‘rganishni yoqtiradi. Ayniqsa, logopediya hamda psixologiyaga oid mavzular unga qiziq. Bu qiziqishlar tanlangan mutaxassisligi bilan uyg‘un: nutq va insonning ichki kechinmalari bilan bog‘liq mavzularni o‘rganishga intilishi uning kasbiy dunyoqarashini kengaytirishga xizmat qilishi mumkin.

Kitobxonlik uning bilimga munosabatidagi muntazamlikni ifodalaydi. U biror mavzuga jiddiy qiziqib qolganida, uni oxirigacha o‘rganishga intiladi. Shu sababli o‘qish uning uchun shunchaki bo‘sh vaqt mashg‘uloti emas, balki yangi savollar berish, turli qarashlarni anglash va o‘z qiziqishlarini sinab ko‘rish imkonidir. Turli ilmiy mavzularga qiziqishi ham bu jarayonni davom ettiradi.

Uning mashg‘ulotlari kitob va kasbiy mavzular bilangina cheklanmaydi. U musiqa tinglashni, rasm chizishni, yoga bilan shug‘ullanishni va filmlar tomosha qilishni yoqtiradi. Musiqa va filmlar unga turli taassurotlar manbai bo‘lsa, rasm chizish ijodiy qiziqishini namoyon etadi. Yoga esa uning qisqa biografik tavsifida alohida qayd etilgan ixloslardan biri bo‘lib, kundalik hayotidagi faol mashg‘ulotlar qatoridan joy olgan.

U o‘z qiziqishlarining xilma-xilligini kamchilik emas, o‘zini izlash jarayoni sifatida qabul qiladi. Faqat bitta yo‘nalish bilan cheklanmaslik haqidagi fikri uning o‘rganishga ochiqligini ifodalaydi. Bu yondashuv bo‘lajak logoped sifatidagi tayyorgarligida ham foydali bo‘lishi mumkin: insonlar bilan ishlashga oid sohada turli bilim manbalariga qiziqish, kuzatuvchanlik va yangilikka ochiqlik muhim ahamiyat kasb etadi.

U kelajakda ko‘proq sayohat qilishni, yangi joylarni ko‘rishni va turli insonlar bilan tanishishni orzu qiladi. Bu maqsad uning dunyoqarashini kengaytirish, yangicha tajribalarni ko‘rish va turli muhitlar bilan tanishishga bo‘lgan qiziqishini aks ettiradi. Sayohat uning rejasida faqat manzillarni ko‘rish emas, insonlar bilan uchrashish va hayotni turli rakurslardan anglash istagi bilan birga keladi.

Kasbiy maqsadi esa tanlagan sohasini chuqurroq o‘rganib, o‘z ishini yaxshi biladigan mutaxassis bo‘lishdir. Hozirgi o‘qishi, bolalar bilan bog‘liq amaliyot tajribasi va tajribali logopedga shogird sifatida biriktirilgani ana shu maqsad sari tashlangan bosqichlardir. U kelajakdagi professional o‘rnini puxta bilim, amaliy tajriba va izchil o‘z ustida ishlash bilan bog‘laydi.

Yangi tillarni o‘rganish, o‘zini rivojlantirish va hayotda o‘z o‘rnini topish ham uning katta orzulari sirasiga kiradi. Eng muhimi, u o‘zi xohlagan hayotni qurib, qilayotgan ishidan zavq olib yashashni istaydi. Bu istak uning muvaffaqiyat haqidagi tasavvurida faqat tashqi natija emas, balki tanlangan ishidan ma’no va qoniqish topish ham muhimligini ko‘rsatadi.

U boshqalarga yangi narsalarga qiziqishni, o‘rganishdan qo‘rqmaslikni, vaziyatlardan tajriba orttirishni hamda xatolardan saboq olishni ulashishi mumkin, deb hisoblaydi. Yoshlar uchun uning aniq murojaati: “O‘zingizni boshqalar bilan solishtirmang — o‘z yo‘lingizni topishga va har kuni kechagidan yaxshiroq bo‘lishga harakat qiling.” Ushbu fikr uning shaxsiy prinsipini umumiy tavsiyaga aylantiradi: o‘sishning mezoni boshqalarning yo‘li emas, insonning kechagi holatiga nisbatan qilgan harakatidir.

Bugun Munisa Abdullayeva Farhodjon qizi Toshkent shahrida bakalavr talabasi sifatida tanlagan yo‘nalishining nazariy va amaliy tomonlarini o‘rganmoqda. Bolalar nutqini kuzatish, diagnostika qilish va korreksion mashg‘ulotlar mazmunini anglashga qaratilgan tajribasi, tajribali logoped-mutaxassisga shogird sifatida biriktirilgani hamda qo‘shimcha uy hamshiraligi kursini tamomlagani uning o‘rganishga jiddiy yondashishini ko‘rsatadi.

Uning oldida o‘z ishini yaxshi biladigan mutaxassis bo‘lish, yangi tillarni o‘rganish, sayohat qilish, turli insonlar bilan tanishish va o‘zi xohlagan hayotni qurish maqsadlari turibdi. Kundalik o‘sishga intilish, qiyinchilikdan tajriba olish va o‘z yo‘lini boshqalarning yo‘li bilan qiyoslamaslik haqidagi qarashlari bu maqsadlar sari realist va izchil harakat qilishiga asos bo‘lib xizmat qiladi. Kasbiy izlanish, kitobxonlik, psixologiyaga qiziqish va turli mashg‘ulotlarga ochiqlik uning keyingi rivojlanish yo‘lini mazmunli davom ettirish imkonini beradi.