Nabijonova Kumushxon Jo‘raqo‘zi qizi

Kumushxon 2005-yil 16-may kuni Farg‘ona viloyatining Bag‘dod tumanidagi Kenagas qishlog‘ida dunyoga kelgan. Uning bolalik va dastlabki shakllanish muhiti shu hudud bilan bog‘liq. Hozir ham Kenagas qishlog‘i, Afrosiyob ko‘chasi, 12-uyda istiqomat qiladi. Tug‘ilgan maskani va hozirgi yashash joyining bir hududda ekanligi uning hayot yo‘li oilaviy hamda mahalliy muhit bilan uzviy davom etayotganini ko‘rsatadi.

Biografik ma’lumotlarida bolalikdagi muayyan voqealar batafsil bayon qilinmagan bo‘lsa-da, maktab yoshidan ikki muhim qiziqish — huquq sohasi va she’r yozish unga hamroh bo‘lgani aniq qayd etilgan. Bu ikki yo‘nalishning bir davrda paydo bo‘lishi uning dunyoqarashi faqat kasb tanlash bilan emas, so‘z va fikr orqali o‘zini ifodalash bilan ham shakllanganini anglatishi mumkin. U keyinchalik aynan shu qiziqishlarni talabalik yillarida ham tark etmagan.

Kumushxonning hayotida eng ko‘p ta’sir ko‘rsatgan shaxs onasi bo‘lgani uning o‘zi tomonidan alohida ta’kidlangan. Bu e’tirof uning qarorlarida yaqin insonning ruhiy va ma’naviy madadi muhim ekanini anglatadi. Onaga bo‘lgan bu ehtirom uning yoshlarga yo‘llagan tavsiyasida ham davom etadi: u faqat o‘zi uchun harakat qilish bilan birga ota-ona orzusini amalga oshirish kerak, deb hisoblaydi.

O‘zini «shoir, qiziqchi, kamtar va aqlli inson» sifatida ta’riflashi ham uning shaxsiy qiyofasini ochadi. Ushbu ta’rifdagi ijodkorlik, hazil-mutoyibaga moyillik, kamtarlik va aqlni qadrlash bir-birini to‘ldiruvchi jihatlar sifatida namoyon bo‘ladi. U o‘z haqidagi bu xususiyatlarni tayyor maqom emas, balki kundalik munosabatlar va izlanishlarda namoyon bo‘ladigan sifatlar sifatida tushunadi, deb xulosa qilish mumkin.

Kumushxon 43-umumiy o‘rta ta’lim maktabida tahsil olgan. Aynan maktab yillari uning bo‘lajak kasbiy yo‘nalishga qiziqishi shakllangan davr bo‘ldi: u bu sohaga katta qiziqish bildirgan va shu tomonda harakat qilib kelganini qayd etadi. Qiziqishning erta paydo bo‘lgani tanlovning tasodifiy emas, balki vaqt davomida mustahkamlangan niyat ekanini ko‘rsatadi.

Maktab davri uning ijodiy qiziqishlari uchun ham boshlang‘ich nuqta bo‘lgan. U she’r yozishga ham maktab yoshidan qiziqqan. Bu holat Kumushxon uchun so‘z bilan ishlash, fikr va tuyg‘ularni yozma shaklda ifodalash ahamiyatli ekanini anglatadi. U hozir ham she’rlar yozishini bildiradi. Ijod uning kasbiy o‘qishidan ajralgan alohida mashg‘ulot emas, balki shaxsiy qiziqishlari tarkibidagi davomli yo‘nalishdir.

Maktabdan keyingi ta’lim yo‘lida u Qarshi xalqaro universitetining bakalavr bosqichiga qabul qilindi. Hozirda u «Milliy g‘oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi» yo‘nalishining bitiruvchi kurs talabasi. Mazkur yo‘nalishning nomi milliy g‘oya va ma’naviyat asoslari bilan huquq ta’limini birlashtiradi. Shu bois uning o‘qishi huquqiy bilimlarga qiziqishi bilan bir qatorda ma’naviy-ma’rifiy masalalarga ham akademik nuqtai nazardan e’tibor qaratishini bildiradi.

Bitiruvchi kurs bosqichi Kumushxonning o‘qish yo‘lidagi mas’uliyatli palladir. U talaba sifatida o‘zini tanlagan sohaga yo‘nalgan inson deb biladi hamda ilmiy yutuqlarga ega ekanini bildirgan. Ularning aniq nomi, sanasi yoki mavzulari ko‘rsatilmagan bo‘lsa-da, bu e’tirof uning o‘qish jarayonida ilmiy natijalarga intilishini anglatadi. Universitetdagi faol ishtiroki ham ayni intilishning amaliy ko‘rinishlaridan biridir.

Qarshi xalqaro universitetida o‘qish Kumushxon uchun bilimlarni tartibga solish va kasbiy niyatini mustahkamlash bosqichidir. U bakalavr dasturida «Milliy g‘oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi» yo‘nalishini tanlagan. Nomzod o‘zini huquq sohasiga yo‘nalgan talaba sifatida ko‘rsatadi. Maktab paytidan davom etgan qiziqishning oliy ta’limdagi yo‘nalish bilan tutashgani uning qarorlarida izchillik borligidan dalolat beradi.

Universitet hayotida u tanlovlarda doimo faol qatnashishini bildirgan. Bu ishtiroklar natijasida ko‘zga ko‘rinarli yutuqlarga ega ekanini ham ta’kidlaydi. Aniq tanlovlarning nomi, o‘rinlari yoki mukofotlari keltirilmagani sababli ularni konkret natijalar bilan izohlash o‘rinli emas. Biroq muntazam faollikning o‘zi Kumushxonning o‘qish muhitida imkoniyatlardan foydalanishga, o‘zini sinashga va jamoaviy akademik hayotda ishtirok etishga moyilligini ko‘rsatadi.

U o‘z faoliyati haqida gapirar ekan, she’rlar yozishini va ilmiy yutuqlarga ega ekanini birga tilga oladi. Bu ma’lumot unda analitik izlanish va ijodiy ifoda yonma-yon borishini ko‘rsatadi. She’riyat insonning ichki kechinmalari hamda fikrlarini badiiy til orqali yetkazish imkonini bersa, ilmiy izlanish dalillilik va tizimlilikni talab qiladi. Kumushxonning ikki yo‘nalishga qiziqishi uning qamrovli intilishlarini anglatadi, ammo bu qiziqishlarning aniq mavzulari taqdim etilmagan.

Uning universitetdagi ishtiroki faqat yutuq qayd etish bilan cheklanmaydi. Bitiruvchi kurs talabasi sifatida bunday jarayonlar bo‘lajak kasbiy qadamlar oldidan tajriba to‘plashga xizmat qilishi mumkin. Tanlovlardagi qatnashuv, o‘qishdagi ilmiy izlanish va yozuvga qiziqish Kumushxonning bilimni faqat dars doirasida qabul qilish bilan cheklanmaslikka intilishini anglatadi. U bu yo‘lda o‘ziga qo‘ygan asosiy talablardan biri sifatida intizomni ko‘radi.

Kumushxonning qiziqishlari orasida Elegant o‘quv markazining pazandachilik kursini tamomlagani alohida o‘rin egallaydi. U mazkur kurs bo‘yicha maxsus sertifikatlarga ega. Bu natija uning oliy ta’limdagi asosiy yo‘nalishidan tashqari amaliy ko‘nikmalarni o‘zlashtirishga ham vaqt ajratganini ko‘rsatadi. Kursning nomi va sertifikatlarning mavjudligi uning bu sohadagi tayyorgarligi muayyan o‘quv jarayoni orqali tasdiqlanganini bildiradi.

Pazandachilikka oid kursni yakunlash Kumushxonning yangi bilimlarni o‘rganishga ochiqligini ko‘rsatadigan faktlardan biridir. Bunda kasbiy reja bilan bog‘liq o‘qish ham, kundalik hayot uchun foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan amaliy mashg‘ulot ham o‘z o‘rniga ega. U mazkur kursni asosiy akademik o‘qishi bilan bir qatorda bosib o‘tgan. Bu holat vaqtni turli maqsadlar orasida taqsimlash va ko‘p qirrali qiziqishlarni saqlashga intilishini anglatadi.

Bo‘sh vaqtida kitob o‘qishi uning o‘z ustida ishlashiga oid yana bir aniq jihatdir. Mutolaa uning shaxsiy mashg‘uloti sifatida qayd etilgan. Kitobxonlik badiiy yoki ilmiy asarlar ro‘yxati bilan batafsil berilmagan bo‘lsa-da, u ijodga qiziqadigan va oliy ta’limda o‘qiyotgan insonning muntazam fikriy mashg‘uloti sifatida ko‘rinadi. She’r yozish va mutolaa bir-birini to‘ldirib, uning so‘zga, mazmunga va fikr almashinuviga e’tiborini kuchaytirishi mumkin.

Uning qisqa ta’rifida shoir va kitobxon degan sifatlar bejiz yonma-yon kelmagan. Kumushxon ijodkorlikni faqat o‘zini tanishtirish uchun aytmaydi: u maktab yoshidan yozishga qiziqqanini, hozir ham she’rlar yaratishini ochiq bildiradi. Shu bilan birga, u o‘zini qiziqchi, kamtar va aqlli inson deb tariflaydi. Bu sifatlar uning talabalikdagi akademik harakatlari, amaliy kursdagi tajribasi va ijodiy mashg‘ulotlari bilan birga uning ko‘p qirrali shaxsiy qiyofasini hosil qiladi.

Kumushxonning hayotiy mezoni «Kech bo‘lsa ham harakat qil, zero muvaffaqiyat yosh tanlamaydi» degan jumlada mujassam. Ushbu shior harakatni boshlash uchun vaqtni bahona qilmaslik g‘oyasini ilgari suradi. U uchun natija yoshga bog‘lanib qolmaydi; asosiysi, insonning qadam tashlashi va izchil urinishi. Bu qarash uning maktab davridan boshlangan qiziqishlarni oliy ta’lim va qo‘shimcha kurslar orqali davom ettirganida ham namoyon bo‘ladi.

Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — o‘ziga ishonch. Bu qarashda yetakchilik avvalo insonning o‘z imkoniyatlariga munosabati bilan bog‘lanadi. O‘ziga ishonch unga qaror qabul qilish, rejalari sari qadam tashlash va murakkab jarayonlarda taslim bo‘lmaslik uchun ichki tayanch sifatida ko‘rinadi. Bunday yondashuv uning shioridagi harakatga undovchi mazmun bilan hamohangdir.

Kumushxon boshqalar undan kuchli intizom va ortga qaytmaslikni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu fikr o‘zini ta’riflash emas, balki o‘zi qadrlaydigan odatlarni ochib beradi. Intizom uning nazarida maqsad sari yo‘naltirilgan mehnatni tartibga soladigan sifat bo‘lsa, ortga qaytmaslik tanlangan yo‘ldan voz kechmaslikni anglatadi. Bu ikki tushuncha uning talabalik, tanlovlardagi ishtirok va qo‘shimcha o‘quv kursidagi faoliyatini bog‘laydi.

U yoshlarga murojaatida avvalo o‘zining manfaatli kelajagi uchun harakat qilish, shu bilan birga ota-onaning orzusini amalga oshirish kerakligini maslahat beradi. Bu da’vat individual maqsad va yaqinlar oldidagi mas’uliyatni birlashtiradi. Onasini o‘z hayotiga eng katta ta’sir qilgan shaxs deb bilishi ushbu qarashning shaxsiy asosini ko‘rsatadi. Kumushxon uchun muvaffaqiyat faqat shaxsiy natija emas, balki oila ishonchi va orzulariga munosib bo‘lish intilishi bilan ham bog‘liq.

Kumushxon kelajakdagi aniq maqsadini prokuror bo‘lish deb belgilagan. Bu niyat uning hozirda o‘qiyotgan «Milliy g‘oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi» yo‘nalishi hamda maktab yoshidan mazkur sohaga bildirgan qiziqishi bilan tutashadi. Maqsadning aniq ifodalangani uning o‘qish davriga yo‘nalish beradi: u bo‘lajak kasbini nazariy tayyorgarlik, faollik va shaxsiy fazilatlar bilan bog‘laydi.

Prokurorlikni maqsad qilishi uning mas’uliyat, qat’iyat va tartibni qadrlashiga mos keladi. Albatta, uning kelajakdagi ish joyi, kasbiy amaliyoti yoki shu maqsadga yetish uchun rejalashtirgan keyingi qadamlari haqida qo‘shimcha ma’lumot berilmagan. Ammo u aytgan kuchli intizom, ortga qaytmaslik va o‘ziga ishonch kabi tushunchalar kelgusidagi niyatiga tayyorgarlikning shaxsiy mezonlari sifatida ko‘rinadi.

Bugungi kunda u bitiruvchi kurs talabasi, ijodkor, kitobxon va Elegant o‘quv markazi kursi bitiruvchisi sifatida turli tajribalarni birlashtirib kelmoqda. Universitet tanlovlarida doimo faol qatnashgani va ilmiy yutuqlari borligini bildirgani uning ta’lim jarayonidagi izlanishini ko‘rsatadi. She’r yozishga bo‘lgan qiziqishi esa kasbiy niyat bilan yonma-yon davom etayotgan shaxsiy ijodiy yo‘nalishdir.

Shunday qilib, Kumushxonning hozirgi bosqichi o‘zida tug‘ilgan qishlog‘i bilan bog‘liqlik, oila ta’siri, maktabda boshlangan qiziqishlar, universitetdagi o‘qish, tanlovlardagi faollik, mutolaa va amaliy mahoratni jamlaydi. U bularning har birini kelajak maqsadidan ajratmaydi. Uning yo‘li o‘ziga ishonch bilan harakat qilish, ortga qaytmaslik va ota-ona orzusiga munosib bo‘lish istagi bilan davom etmoqda.

Bugun Nabijonova Kumushxon Jo‘raqo‘zi qizi bitiruvchi kurs talabasi sifatida o‘zining kasbiy va shaxsiy yo‘lini izchil davom ettirmoqda. Maktab yoshidan shakllangan sohaga qiziqishi, universitet tanlovlaridagi faolligi, Elegant o‘quv markazida egallagan amaliy ko‘nikmalari, kitobxonligi va she’riyatga moyilligi uning qiziqishlari bir yoqlama emasligini ko‘rsatadi. U o‘zidan boshqalar o‘rganishi mumkin deb bilgan kuchli intizom hamda ortga qaytmaslikni kelgusi yo‘lining muhim tayanchlari sifatida ko‘radi.

Uning prokuror bo‘lish niyati hozirgi o‘qish yo‘nalishi bilan uzviy bog‘langan. Bu maqsad unga talabalik davrida o‘z ustida ishlash, o‘ziga ishonchni mustahkamlash va bilim doirasini kengaytirish uchun aniq yo‘nalish beradi. Onasining ta’siri, ota-ona orzusini amalga oshirish haqidagi qarashi hamda «Kech bo‘lsa ham harakat qil, zero muvaffaqiyat yosh tanlamaydi» degan shiori Kumushxonning intilishlarini harakat bilan bog‘lashini anglatadi.

U yoshlarga beradigan maslahatida inson avvalo o‘zi uchun harakat qilishi, ayni paytda ota-onasining orzularini ro‘yobga chiqarishga intilishi kerakligini ta’kidlaydi. Bu fikr uning shaxsiy mas’uliyat va oilaviy qadriyatlarni bir-biridan ajratmasdan tushunishini namoyon etadi. Kelgusida tanlagan kasbiga yetib borish yo‘lida uning bugungi bilim olishi, tanlovlardagi ishtiroki, ijodiy qiziqishlari va qat’iyati muhim tajriba maydoni bo‘lib qoladi.