Qaharova Mohinur Bekzod qizi

Qaharova Mohinur Bekzod qizi Samarqand viloyati, Samarqand shahrida yashaydi. U o‘zini alohida imtiyoz yoki maxsus sharoitda ulg‘aygan inson sifatida emas, oddiy oilada, oddiy joyda dunyoga kelgan o‘quvchi sifatida ta’riflaydi. Uning aytishicha, bolaligida ota-onasi tasavvur qilgan yo‘l ham sodda edi: biror universitetga kirish va kasb egallash. Biroq o‘sha paytda Mohinurning aniq kasbiy maqsadi shakllanmagan edi.

Vaqt o‘tishi bilan u o‘ziga yaqin yo‘nalishni topdi: aniq fanlar, muhandislik, kompyuter sohalari va zamonaviy texnologiyalar. Bu izlanish davomida atrofidagi muhit hamda muloqot qiladigan insonlar o‘zgarganini qayd etadi. U shunchaki yashab o‘tish emas, balki maqsadli va unumli yashash kerakligini shu jarayonlarda chuqur his qilgan. Bu qarash uning keyingi tanlovlarida — mustaqil o‘rganish, savol berish, g‘oyalarni sinab ko‘rish va jamoaviy loyihalarga qo‘shilishida namoyon bo‘ladi.

Mohinur oddiy davlat maktabi va litseyida tahsil olganini alohida ta’kidlaydi; u xususiy yoki elita ta’lim muassasalarida o‘qimagan. Shu sababli uning muvaffaqiyat haqidagi qarashi ta’lim muassasasining nomidan ko‘ra, insonning maqsadliligi va tinimsiz harakatiga yaqin turadi. Uning fikricha, natijaga qayerda o‘qiganlik emas, qanchalik izchil intilganlik ko‘proq ta’sir qiladi.

Bu nuqtai nazar resurslar cheklangan bo‘lishi mumkin bo‘lgan holatlarda ham faollikni saqlashga undaydi. U muhandislik va kompyuter yo‘nalishlarini maktabning o‘zi bilangina cheklanmay, mustaqil o‘rgangan: professorlarga murojaat qilgan, bilim so‘ragan va internetdan ko‘ngilochar vosita emas, o‘rganish manbai sifatida foydalangan. Dastlab ko‘p narsani uddalay olmagani, ammo sinov va xatolar orqali asta-sekin o‘zi yaratishga o‘tgani uning o‘rganish uslubini ko‘rsatadi.

Mohinur hozirda SamDU 2-son akademik litseyining 2-kurs o‘quvchisi. Uning tanlagan ta’lim yo‘nalishi — aniq fanlar va texnik yo‘nalish. Bu tanlov keyinchalik elektronika, quvvat muhandisligi, dasturlash va qayta tiklanuvchi energiyaga oid rejalari bilan mantiqan bog‘lanadi.

Litseyda tahsil olayotgan davrida u nazariy bilimning o‘zi bilan kifoyalanmasdan, uni amaliy g‘oyalar bilan bog‘lashga harakat qildi. 2025-yildan u mustaqil ravishda muhandislik prototiplari, dasturiy va texnologik loyihalar yaratish orqali faoliyatini boshladi. Shu davrdan buyon aniq fanlar hamda zamonaviy texnologiyalarga doir qiziqishlarini real loyihalar shaklida sinab kelmoqda.

Uning faoliyat yo‘nalishlari muhandislik prototiplari, yashil energetika va dasturiy loyihalarni qamrab oladi. Bu uch yo‘nalish Mohinur uchun alohida-alohida emas: muhandislik qurilmaning amaliy tomonini, dasturiy yechimlar boshqaruv yoki raqamli imkoniyatni, yashil energetika esa uzoq muddatli muammoni hal etish istagini ifodalaydi. U aynan shunday uyg‘unlikni kelajakda hardware va software tajribasi orqali rivojlantirishni rejalashtiradi.

Ta’lim jarayonida erishilgan ilmiy natijalar ham uning aniq fanlarga e’tiborini tasdiqlaydi. Al-Xorazmiy nomidagi xalqaro olimpiada maktabi tashkil etgan matematika onlayn olimpiadasida Mohinur 874/1000 ball to‘plagan. Shree Ramkrishna Institute (Hindiston) o‘tkazgan “Microbial Diversity” xalqaro e-quiz viktorinasida esa 100/100 ball bilan qatnashgan. Mazkur ikki natija uning qiziqishlari matematika bilan bir qatorda tabiiy-ilmiy mavzularga ham tegishli ekanini ko‘rsatadi.

Mohinur hozirda xorijiy professorlar bilan hamkorlikda qayta tiklanuvchi energiya — renewable energy — sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqda. Ushbu yo‘nalish uning quyosh energiyasiga bag‘ishlangan loyiha konsepsiyalari bilan bevosita tutashadi. U uchun tadqiqotlar nazariy bilimlarni real muammolarni hal qilishga tatbiq etishning muhim bosqichi hisoblanadi.

Yashil energetikaga qiziqishi “Smart Solar Window” va “Flexi Solar Mat” konsepsiyalarida ifodalangan. Har ikkala loyiha quyosh energiyasiga asoslangan. Mohinur bu g‘oyalarni faqat nom darajasida qoldirmasdan, ular ustida ishlash va amaliyotga yaqinlashtirishni o‘z oldiga vazifa qilgan. Shuningdek, u mashina modellashtirish loyihalarini ham amalga oshirgan; bu qiziqish uning texnik tasavvuri va dizaynga bo‘lgan e’tiborini ko‘rsatadi.

Mohinur kelajakda quyosh energiyasidan foydalanish samaradorligini oshirish ustida ishlashni istaydi. Uning ta’kidlashicha, hozirda quyosh energiyasidan foydalanish samaradorligi taxminan maksimal 20–21 foizni tashkil etadi. U fotovoltaik hujayralarni yanada arzon va samarali ishlab chiqarish texnologiyalarini yaratish orqali ushbu ko‘rsatkichni oshirishga hissa qo‘shishni maqsad qilgan.

Uning qarashida qayta tiklanuvchi energiya masalasi uzoq muddatli ahamiyatga ega. An’anaviy energiya resurslari tugashi ehtimoli sharoitida quyosh nuri doimiy va tugamaydigan manba sifatida ko‘riladi. Shunday yondashuv “Smart Solar Window”ni oddiy loyiha emas, balki energiya samaradorligi mavzusiga oid muhandislik izlanishi sifatida ko‘rishiga asos bo‘ladi. Hozirda u laboratoriyada ushbu loyihani ishlab chiqarish bosqichida olib bormoqda.

Muhandislikka oid konsepsiyalar bilan birga Mohinur ta’lim texnologiyalari tomonida ham izlanadi. U “MindForge” nomli EdTech loyihasini ishlab chiqqan. Bu tajriba uning qiziqishlari faqat energetika yoki qurilma yaratish bilan chegaralanmasligini, texnologiyaning ta’limdagi o‘rniga ham e’tibor berishini bildiradi.

“Smart Solar Window”, “Flexi Solar Mat”, “MindForge” va boshqa loyihalarni amaliyotga tatbiq etish borasida u Yoshlar ishlari agentligidan qo‘llab-quvvatlash olgan. Bu qo‘llab-quvvatlash uning g‘oyalarini rivojlantirish jarayonida muhim imkoniyat bo‘lgan. “Tashabbuskorlar Marafoni” doirasida u Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Sa’dullayev bilan uchrashib, loyihalari haqida gapirib bergan. Uchrashuvda uning g‘oyasi qadrlanib, amaliy yordam taklif qilingan.

Mohinurning so‘zlariga ko‘ra, ushbu voqea yangi tanishlar orttirishi va konsepsiyasini amaliyotga tatbiq etishiga sezilarli yordam bergan. Bu tajriba tashabbusni faqat tayyor natija bilan emas, balki uni tushuntirish, savollarga javob berish va hamkorlikka ochiqlik bilan ham ilgari surish lozimligini ko‘rsatgan bo‘lishi mumkin. U ochiq muloqot qilish, savol berishdan cho‘chimaslik va savollarga to‘g‘ri javob bera olishni muhim ko‘nikmalar deb biladi.

Startap yo‘nalishida Mohinur “Startup Fest” dasturida jamoasi bilan “The Best Team” nominatsiyasida g‘olib bo‘lgan. Uning startap loyihasi “UZ Combinator” va “Yoshlar Ventures” homiyligidagi Founders Camp dasturiga tanlab olingan. Hozirda u “GrowX” loyihasida koordinator sifatida faoliyat yuritmoqda. Jamoaviy tanlovdagi natija va koordinatorlik vazifasi uning texnik g‘oyalarni tashkiliy jarayonlar bilan birga olib borish tajribasini boyitadi.

Mohinur hayotiga eng katta ta’sir ko‘rsatgan inson sifatida mentori — professor Petro Altermatni tilga oladi. U birinchi g‘oyasini shakllantirish davrida professorga murojaat qilgan. Javobning kechikishi uni birmuncha tushkunlikka solgan bo‘lsa-da, keyinchalik professor tomonidan berilgan javob va motivatsiya uning umidini tiklagan.

Mohinur professor Petro Altermat bilan bir necha bor suhbatlashganini, bu suhbatlar uni yana ruhlantirganini qayd etadi. Mentor ilmiy va muhandislik ishlarida doimiy yordam bergan hamda uning kelajakdagi yo‘lini tanlashiga ma’naviy va akademik jihatdan ta’sir ko‘rsatgan. Muvaffaqiyatsizlik paytlarida fizika o‘qituvchisi ham uni qo‘llab-quvvatlab, ruhlantirib keladi.

Bu tajribalar Mohinurning o‘rganishdagi asosiy odatini ochadi: bilmagan narsasida to‘xtab qolmasdan, bilimli insonlarga murojaat qilish. U boshqalardan o‘rganish mumkin bo‘lgan jihatlardan biri sifatida resurs yo‘qligini bahona qilmaslikni aytadi. Uning fikricha, hammadan yordam kutib o‘tirish emas, o‘z harakati bilan natijaga intilish muhim.

Mohinurning hayotiy prinsipi quyidagi jumlada jamlangan: “Keyin afsuslangandan ko‘ra, hozir tavakkal qilgan yaxshi”. Unga ko‘ra, hech narsaga oson erishib bo‘lmaydi; maqsadga harakat va tinimsiz mehnat orqali yetiladi. Shu bois u qo‘rqmasdan sinab ko‘rishni, keyin esa natijadan xulosa chiqarishni afzal biladi. U muvaffaqiyat uchun shunchaki aqlli bo‘lish emas, aqlli qarorlar qabul qilishni o‘rganish zarur, deb hisoblaydi.

Mohinurning faolligi texnik va ilmiy mavzular bilan cheklanmaydi. U “Ibrat Debate” tanlovida “Best Speaker” unvoniga sazovor bo‘lgan. Bu natija fikrni asosli ifodalash, bahs jarayonida muloqot qilish va tinglovchi bilan ishlash ko‘nikmalarini ko‘rsatadi. U Model United Nations — MUN — konferensiyalarida ham ishtirok etgan.

U xalqaro va milliy miqyosdagi tadbirlarda faol volontyor sifatida qatnashib kelmoqda. Volontyorlik va MUN ishtiroki turli qarashdagi insonlar bilan hamkorlik qilish tajribasini kengaytiradi. Mohinur aynan odamlar bilan ochiq muloqotda bo‘lishni, savol berish va javob izlashni o‘z rivojlanishida muhim deb biladi.

Liderlik haqidagi qarashi ham shu tajribalar bilan uyg‘un. Uning fikricha, liderlik jamoani boshqarish yoki uning ustidan hukmronlik qilish emas. Haqiqiy lider jamoa bilan birga ishlashi, uni chin dildan tushunishi va jamoadoshlari bilan bitta maqsad yo‘lida birlashishi kerak.

Mohinur liderning vazifasini jamoani ortidan sudrab yurish deb emas, u bilan yelkama-yelka oldinga siljish deb tasavvur qiladi. “Startup Fest”dagi jamoaviy g‘alaba hamda “GrowX”dagi koordinatorlik faoliyati ushbu qarashni amaliy vazifalar ichida sinab ko‘rish imkonini bergan. Bunday yondashuvda natija individual da’vodan ko‘ra, vazifalarni tushunish va hamkorlikni yo‘lga qo‘yishga bog‘lanadi.

Mohinur bo‘sh vaqtining katta qismini oila davrasida o‘tkazishni yaxshi ko‘radi. Faol ta’lim va loyihalar jarayonida oila bilan vaqt o‘tkazish uning kundalik hayotidagi muhim jihatlardan biridir. U bo‘sh vaqtini faqat dam olishga emas, ijodiy va bilishga qaratilgan mashg‘ulotlarga ham ajratadi.

U illustratsiyalar chizadi va tegishli tanlovda 2-o‘rinni qo‘lga kiritgan. Bundan tashqari, ilmiy-fantastik hikoyalar yozish bilan shug‘ullanadi, mashinalar uchun dizayn yaratishga qiziqadi. Illustratsiya, hikoya va avtomobil dizayniga oid qiziqishlar uning muhandislikka faqat hisob-kitoblar majmui sifatida emas, tasavvur va shakl bilan bog‘liq soha sifatida ham qarashini anglatishi mumkin.

Sport turlaridan u shaxmat, tennis va voleybol o‘ynashni yoqtiradi. Shaxmat strategik fikrlashni talab qilsa, tennis va voleybol jismoniy faollik hamda tezkor qaror qabul qilishni talab qiladi. Bu mashg‘ulotlar haqida u og‘ir ish kunidan so‘ng dam olish va bo‘sh vaqtni samarali o‘tkazish vositasi sifatida so‘zlaydi.

Mohinur ensiklopediyalar o‘qish va turli hujjatli filmlarni tomosha qilishni ham yoqtiradi. Mazkur qiziqishlar uning bilimni turli manbalardan izlash odati bilan mos keladi. Itronix Solutions tashkilotining Investment Banking Professional Certification sertifikati, The Digital Adda platformasining Content Marketing sertifikati hamda IELTS imtihonidan olingan 6.0 ball uning rivojlanish doirasi muhandislikning o‘zi bilangina chegaralanmasligini ko‘rsatadi.

Mohinur kelajakdagi rejalarini bir necha bosqichda ko‘radi. Birinchi navbatda, u top universitetlardan biriga o‘qishga kirib, muhandislik sohasini, xususan, elektronika va quvvat muhandisligini — power engineering — mukammal o‘rganishni maqsad qilgan. Bu reja uning hozirgi aniq fanlar va texnik ta’limi hamda quyosh energiyasi sohasidagi tadqiqotlariga tayangan holda shakllangan.

U o‘qish bilan bir qatorda hozir olib borayotgan loyihalarini oxirigacha yetkazishni xohlaydi. Xususan, “Smart Solar Window”ni xalqaro bozorga olib chiqish va uni butun dunyo bo‘ylab tanitish uning eng katta rejalaridan biridir. Laboratoriyadagi ishlab chiqarish bosqichi ushbu niyatning amaliy tomoni ustida ishlayotganini bildiradi.

Yaqin kelajakda o‘z kompaniyasiga asos solish ham uning maqsadlari qatorida turadi. Mohinur yoshi sababli bu jarayon sekinroq kechayotganini aytadi, biroq hardware va software sohalarida tajriba orttirgani bu ikki yo‘nalish uyg‘unligidan foydalanish rejasini kuchaytiradi. U texnik mahsulot, dasturiy imkoniyat va bozordagi talab o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganishga intiladi.

Uzoq muddatli maqsadi o‘z mamlakatida dunyoga tanilgan yirik korxona tashkil etish, mahsulotlarini xalqaro bozorlarda savdoga chiqarish va boshqa muhandislik loyihalari ustida ham izchil ishlashdan iborat. Bu niyatlar katta ko‘lamli bo‘lsa-da, Mohinur ularni bugungi kunda ta’lim olish, laboratoriya ishlari, ilmiy hamkorlik, loyihalarni sinovdan o‘tkazish va jamoa bilan ishlash kabi aniq qadamlar orqali bog‘lashga harakat qilmoqda.

Qaharova Mohinur Bekzod qizining bugungi yo‘li SamDU 2-son akademik litseyidagi texnik ta’lim, mustaqil muhandislik izlanishlari, qayta tiklanuvchi energiya tadqiqotlari, startap faoliyati va jamoatchilik ishtirokidan tarkib topadi. Matematika olimpiadasidagi 874/1000 natija, “Microbial Diversity” viktorinasidagi 100/100 ball, “Startup Fest”dagi “The Best Team” nominatsiyasi, “Ibrat Debate”dagi “Best Speaker” unvoni hamda laboratoriya bosqichiga yetgan loyihalar uning turli yo‘nalishlarda amaliy tajriba orttirayotganini ko‘rsatadi.

Uning keyingi qadamlari elektronika va quvvat muhandisligini chuqur egallash, quyosh energetikasi yechimlari samaradorligini oshirish, “Smart Solar Window”ni xalqaro bozorga olib chiqish va hardware hamda software uyg‘unligida kompaniya yaratish istagi bilan bog‘langan. Mohinur bu yo‘lda tavakkal qilish, savol berish, mustaqil o‘rganish va jamoa bilan yelkama-yelka ishlashni asosiy tayanch deb biladi. Uning yoshlarga qaratilgan fikri shu yo‘lning mazmunini aniq ifodalaydi: “O‘zingizga ishoning — chunki sizdan boshqa hech kim sizning yo‘lingizni bosib o‘ta olmaydi.”