Saidqulova Nargiza Shuxrat qizi

Nargiza 2001-yil 1-sentabrda Jizzax viloyati Baxmal tumanida tug‘ilgan. Biografik ma’lumotlarda uning hozirgi yashash joyi ham ayni tuman ekani qayd etiladi. Shunday qilib, uning tug‘ilgan muhiti va hozirgi hayot manzili bir geografik makonda davom etadi. Bu holat uning shaxsiy hamda kasbiy yo‘li o‘ziga tanish hudud bilan uzviy bog‘langanini ko‘rsatadi.

Baxmal tumani uning hayotidagi shunchaki manzil emas, balki dastlabki shakllanish nuqtasidir. Nomzod ma’lumotlarida bolalik davri yoki oilaviy muhitning boshqa tafsilotlari keltirilmagan bo‘lsa-da, shu hududda tug‘ilib, ayni yerda yashashda davom etishi uning hayot yo‘li izchil kechayotganini anglatadi. Keyinchalik maktabda dars bera boshlagani ham o‘zining yaqin ijtimoiy muhitida bilim ulashish yo‘lini tanlaganini ko‘rsatadi.

Hudud bilan bog‘liqlik Nargizaning kelajak tasavvurida ham ahamiyatli fon bo‘lib turadi. U universitetda professor bo‘lishni rejalashtiradi, ammo bu maqsad bugungi yashash hududidan uzilgan mavhum niyat sifatida emas, amaldagi pedagogik tajriba va o‘qish bilan bog‘langan rejadir. Uning hayot yo‘liga nazar tashlaganda, mahalliy makondan boshlangan ustozlik yo‘li yanada yuqori akademik marraga intilish bilan davom etayotgani ko‘rinadi.

Saidqulova Nargiza Shuxrat qizi Jizzax davlat pedagogika universitetida magistr darajasida tahsil olgan yoki tahsil olmoqda. Mazkur ma’lumot uning ta’lim yo‘li aynan qaysi davrda ekani yuzasidan ikki ehtimolni saqlaydi: magistrlik bosqichi yakunlangan bo‘lishi ham, davom etayotgan bo‘lishi ham mumkin. Biroq har ikki holatda ham universitetdagi magistr darajasi uning kasbiy yo‘nalishida muhim o‘rin tutadi.

U tanlagan yo‘nalish o‘zbek tili va adabiyoti bilan bog‘liq. Bu soha tilning me’yorlari, badiiy meros, matnni anglash va fikrni ifodalash masalalarini o‘zida birlashtiradi. Nargizaning aynan shu yo‘nalishda ishlashi uning pedagogik faoliyati hamda kitob o‘qishga bo‘lgan qiziqishi o‘rtasida tabiiy yaqinlik borligini ko‘rsatadi. Mutolaa uning shaxsiy mashg‘uloti bo‘lsa, ona tili va adabiyoti esa bilimni boshqalarga yetkazish maydonidir.

Magistr darajasi bilan bog‘liq ta’lim yo‘li uning kelajakda universitet professoriga aylanish rejasi bilan mazmunan tutashadi. Professorlik ilmiy va pedagogik kamolot talab qiladigan maqsad bo‘lgani uchun magistrlik bosqichi bu niyatning muhim tayanchlaridan biri sifatida talqin etilishi mumkin. Nargizaning bugungi o‘qishi faqat diplom yoki daraja bilan cheklanmay, kelgusida oliy ta’lim muhitida ishlash haqidagi tasavvurini aniqroq yo‘naltirayotgan jarayon sifatida ko‘rinadi.

Nargiza ta’lim sohasida, o‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishida faoliyat yuritadi. Uning faoliyatga kirib kelishi 2024-yildan maktabda dars berish bilan boshlangan. Bu sana biografiyasidagi aniq kasbiy burilish nuqtasidir: u bilim olayotgan yoki magistrlik darajasi bilan bog‘liq yo‘lini davom ettirayotgan mutaxassis sifatida pedagogik amaliyotga ham qadam qo‘ygan.

Maktabda dars berish o‘qituvchidan mavzuni bilish bilangina kifoyalanmaslikni, uni o‘quvchiga tushunarli va mazmunli tarzda yetkazishni ham talab etadi. Nomzodning dars berish uslubi, ishlayotgan maktabi yoki o‘quvchilari haqida alohida ma’lumot berilmagan. Shunga qaramay, faoliyatining aynan maktabdan boshlanishi uning nazariy tayyorgarlik bilan amaliy ustozlik mas’uliyatini bir vaqtda his etayotganini ko‘rsatadi.

O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishida ishlash tilga munosabat, matn bilan ishlash hamda kitobxonlikka qiziqish bilan yaqin aloqadadir. Nargiza bo‘sh vaqtida kitob o‘qishini aytadi. Bu qiziqish maktabdagi dars berish tajribasini bevosita qanday boyitishi haqida aniq dalil keltirilmagan bo‘lsa-da, mutolaa va adabiyot yo‘nalishi bir-birini to‘ldiruvchi ikki jihat ekani uning tanlovlarida namoyon bo‘ladi.

Nargizaning erishgan muhim yutuqlaridan biri — turk tilidan sertifikatga egaligidir. Sertifikat uning turk tili bo‘yicha muayyan tayyorgarligi yoki bilimini tasdiqlovchi natija sifatida biografiyasida alohida qayd etilgan. Sertifikatning darajasi, uni bergan tashkilot yoki olingan sanasi haqida ma’lumot bo‘lmagani sababli, uning mazmuni bundan kengroq talqin qilinmaydi.

Shu bilan birga, til sertifikatining mavjudligi uning asosiy mutaxassisligidan tashqari til o‘rganishga ham e’tibor qaratganini ko‘rsatadi. O‘zbek tili va adabiyoti bo‘yicha pedagogik faoliyat olib borayotgan mutaxassis uchun boshqa til bo‘yicha tasdiqlangan bilimga ega bo‘lish turli til va madaniyatlarga qiziqish ifodasi bo‘lishi mumkin. Bu yerda sertifikat tayyor kasbiy maqomdan ko‘ra, o‘z ustida ishlashga qaratilgan aniq natija sifatida ahamiyatlidir.

Nargiza haqidagi qisqa bioyorliqlarda “Turk tili sertifikati” alohida o‘rin olishi uning bu yutug‘ini shaxsiy tanishtiruvining muhim qismi deb bilishini anglatadi. Mazkur natija magistrlik, maktabdagi ustozlik va kitobxonlik bilan bir qatorda uning qirralarini belgilaydi. Til o‘rganish tajribasi kelgusidagi ilmiy-pedagogik rejalariga qanday aniq ta’sir ko‘rsatishi hali amaliy natijalar orqali shakllanadigan masala bo‘lsa-da, hozirning o‘zida u Nargizaning rivojlanishga intilishini ko‘rsatuvchi dalildir.

Nargizaning shaxs sifatida shakllanishida onajonisi ta’sir ko‘rsatgan. U bu ta’sirning aniq voqealari, mazmuni yoki hayotining qaysi qarorlariga bog‘liqligini batafsil bayon etmagan. Ammo aynan onajonisini hayotida ta’sir ko‘rsatgan inson sifatida tilga olishi yaqin oilaviy qo‘llab-quvvatlash uning qarashlarida muhim o‘rin tutishini anglatadi.

Insonning kasb, o‘qish va maqsadlar haqidagi tasavvurlarida yaqin kishilarning o‘rni ko‘pincha muhim bo‘ladi. Nargiza misolida ham bu ta’sir uning bugungi yo‘lini tushunishda e’tibordan chetda qolmaydigan jihatdir. Maktabda dars berish, magistrlik darajasi bilan bog‘liq o‘qish va professorlikni rejalashtirish kabi yo‘nalishlar qat’iyat hamda ichki ishonchni talab etadi. Onajonisining ta’siri aynan shu ichki tayanchlar shakllanishida ahamiyatli bo‘lgan bo‘lishi mumkin.

Uning boshqalarga o‘ziga ishonishni va hech qachon orzularidan voz kechmaslikni o‘rgata olishi haqidagi fikri ham shaxsiy e’tiqodlari bilan bog‘lanadi. Bu qarash faqat nasihat emas, balki u tanlagan yo‘lning mazmunidir: o‘qishni davom ettirish, pedagogik ishni boshlash va oliy ta’limdagi professorlikni ko‘zlash bir-birini to‘ldiradi. Nargizaning bu nuqtayi nazarida yaqin insondan olingan ruhiy ta’sir va mustaqil maqsadga intilish uyg‘unlashadi.

Nargizaning hayotiy shiori: “Katta orzular, katta jasoratidan boshlanadi”. Bu fikr uning orzu va jasoratni bir-biridan ajratmasligini ko‘rsatadi. Unga ko‘ra, yirik niyatning mavjudligi yetarli emas; uni boshlash uchun jasorat ham zarur. Shior uning kelajakni tasavvur qilish usulini, ya’ni maqsad sari dadil qadam tashlashni qadrlashini ifodalaydi.

Uning liderlik haqidagi qarashi ham ushbu tamoyil bilan hamohang. Nargiza lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat sifatida harakatdan to‘xtamaslikni belgilaydi. Bu yerda liderlik lavozim, nom yoki tashqi mavqedan avval davomiy mehnat bilan o‘lchanadi. Harakatni uzmaslik haqidagi qarash uning magistrlik yo‘li, maktabdagi faoliyati va kelajak rejasi o‘rtasidagi izchillikni anglashga yordam beradi.

Nargizaning prinsiplarida orzu, jasorat va harakat ketma-ketligi mavjud. U kelajakda professor bo‘lishni rejalashtirar ekan, bu niyatini faqat istak darajasida qoldirmaydi: o‘qish, dars berish va shaxsiy rivojlanishga e’tibor uning amaldagi yo‘nalishlaridir. Albatta, professorlikka eltuvchi keyingi ilmiy hamda kasbiy bosqichlar haqida ma’lumot berilmagan. Biroq uning bugungi qarashlari uzoq muddatli maqsadga muntazam harakat orqali erishish istagini yaqqol ko‘rsatadi.

Bo‘sh vaqtida kitob o‘qish Nargizaning doimiy qiziqishlaridan biridir. Uning qisqa bioyorliqlarida “Kitobxon” so‘zining berilgani ham mutolaa u uchun tasodifiy mashg‘ulot emasligini anglatadi. Kitob o‘qish uning shaxsiy dunyoqarashi va kasbiy yo‘nalishi kesishadigan mashg‘ulotdir, chunki u adabiyot bilan bog‘liq fan yo‘nalishida faoliyat olib boradi.

Uning qaysi mualliflar, janrlar yoki asarlarni mutolaa qilishi haqida ma’lumot yo‘q, shuning uchun kitobxonlik doirasiga oid qo‘shimcha xulosa chiqarish mumkin emas. Ammo mutolaaning o‘zi so‘z va mazmun bilan ishlashga qiziqishni bildiradi. O‘qituvchilikda matnni tushunish, fikrni ifodalash va o‘quvchida o‘qishga qiziqish uyg‘otish muhim bo‘lishi mumkin; Nargizaning kitob o‘qishi ana shunday soha bilan uyg‘un shaxsiy odat sifatida ko‘rinadi.

Kitobxonlik uning professorlik niyati bilan ham ma’naviy yaqinlik hosil qiladi. Universitetdagi akademik faoliyat keng o‘qish, izlanish va bilimni tartibli ravishda ulashishni talab qiladi. Nargizaning kitobga bo‘lgan qiziqishi hali bunday maqsadning barcha talablarini qamrab olganini bildirmaydi, lekin unga mos intellektual qiziqish mavjudligini ko‘rsatadi. U mutolaaga vaqt ajratishi orqali kasbiy yo‘nalishidan tashqarida ham o‘zini rivojlantirishga e’tibor qaratadi.

Nargizaning kelajakdagi aniq rejasi — universitetda professor bo‘lish. Bu niyat uning o‘zini “Bo‘lajak professor” deb ifodalashida ham aks etadi. Bunday maqsad oliy ta’lim va ilmiy-pedagogik yo‘nalishga qiziqishni anglatadi. U hozir maktabda dars berishdan boshlangan tajribaga ega bo‘lib, magistr darajasida tahsil olgan yoki tahsil olayotgan mutaxassis sifatida kelajakni universitet muhiti bilan bog‘laydi.

Professorlik maqsadini uning kasbiy yo‘lidagi hozirgi dalillar bilan bog‘lash mumkin: o‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishida faoliyat, pedagogika universiteti bilan bog‘liq magistrlik bosqichi, dars berish tajribasi, kitobxonlik va til sertifikati. Bu jihatlar kelgusidagi rivojlanish uchun muhim zamin bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, professorlikka erishishning aniq rejasi, ilmiy mavzusi, tadqiqotlari yoki keyingi qadamlari haqida ma’lumot berilmagan; demak, ularni biografiyaga qo‘shish asossiz bo‘lardi.

Uning yoshlarga qaratgan maslahati: “Orzuni maqsadga, maqsadni harakatga aylantir”. Ushbu murojaat Nargizaning o‘z kelajak rejasini ham tushuntiradigan fikrdir. Orzu — professor bo‘lish, maqsad — shu yo‘lni aniq belgilash, harakat esa bugungi o‘qish va ustozlik faoliyatida namoyon bo‘ladi. U boshqalarga o‘ziga ishonish va hech qachon orzularidan voz kechmaslikni o‘rnak sifatida ko‘rsatadi. Shunday yondashuv uning shaxsiy intilishi bilan boshqalarga berayotgan ruhiy dalda o‘rtasida bog‘liqlik yaratadi.

Saidqulova Nargiza Shuxrat qizining bugungi yo‘li maktabdagi pedagogik tajriba, magistr darajasidagi izlanish, kitobxonlik va til sertifikati bilan tavsiflanadi. Uning universitetda professor bo‘lish niyati bir zumda erishiladigan maqom emas, balki uzluksiz o‘qish, amaliy tajriba orttirish va harakatdan to‘xtamaslikni talab qiladigan uzoq kasbiy maqsaddir. Nargiza aynan shu tamoyilni o‘zining liderlik haqidagi qarashi bilan bog‘laydi: uning nazarida oldinga siljishning asosiy sharti — harakatni davom ettirishdir.

Uning “Katta orzular, katta jasoratidan boshlanadi” degan hayotiy shiori ham bugungi faoliyati bilan kelajak rejasini birlashtiradi. Baxmal tumanida yashab, ona tili va adabiyoti yo‘nalishida ishlayotgan, magistrlik bosqichi bilan bog‘liq ta’lim yo‘lini davom ettirayotgan hamda kitob o‘qishni kundalik qiziqish sifatida saqlayotgan yosh mutaxassis uchun professorlik maqsadi ilm va ustozlik mas’uliyatini chuqurlashtirish istiqbolidir. Uning yoshlar uchun bildirgan “Orzuni maqsadga, maqsadni harakatga aylantir” degan murojaati ham shaxsiy niyatni aniq qadamlar bilan ro‘yobga chiqarish zarurligini ifodalaydi.

Nargizaning biografik yo‘lida yaqin inson ta’siri, kasbga kirib kelish, sertifikat orqali tasdiqlangan til ko‘nikmasi va kelajak sari yo‘nalgan niyat o‘zaro tutashadi. U boshqalarga o‘ziga ishonish hamda orzulardan voz kechmaslikni o‘rnak sifatida taklif etadi. Bu qarashlar uning hozirgi pedagogik yo‘li hali davom etayotganini, uni keyingi bilim va tajribalar bilan boyitish istagi mavjudligini ko‘rsatadi.