Serikbaev Tursunali

Tursunali 11.10.2007-yilda tug‘ilgan. U haqidagi mavjud ma’lumotlarda tug‘ilgan sanasi aniq qayd etilgan bo‘lsa-da, tug‘ilgan hududi ko‘rsatilmagan. Shunga qaramay, uning hozirgi hayoti Toshkent shahri bilan bog‘langan: u aynan shu shaharda yashaydi, o‘qiydi va o‘z ish tajribasini ham shakllantirmoqda.

Toshkentda yashash uning hayot yo‘lining hozirgi markazini tashkil etadi. Bu hudud uning talabaliği va xizmat faoliyati kesishadigan makon sifatida ko‘rinadi. U bir tomondan universitetda yurisprudensiya yo‘nalishini o‘zlashtirayotgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan hokimiyatdagi vazifalari orqali ish muhitining amaliy tomonlarini kuzatib bormoqda. Bu ikki oqimning bir vaqtda davom etishi uning kundalik hayotida vaqtni rejalashtirish va ustuvorliklarni belgilash zaruratini yuzaga keltiradi.

Yosh nomzod haqidagi qisqa bio o‘zida “Yurisprudensiya talabasi | Apparat yordamchisi | Sportsevar | Bo‘lajak prokuror” degan to‘rtta belgini birlashtiradi. Bu so‘zlar shunchaki lavozim yoki qiziqishlar ro‘yxati emas, balki uning o‘zini qanday yo‘nalishlarda ko‘rayotganini ham anglatadi. Talabalik — bilim olish bosqichi, yordamchilik — amaliy tajriba maydoni, sportsevarlik — kundalik qiziqish, bo‘lajak prokuror degan ta’rif esa uzoq muddatli niyatidir.

Tursunali Jamoat xavfsizligi universitetida tahsil oladi. U o‘qiyotgan soha — yurisprudensiya. Bu tanlov uning kelajakda prokuror bo‘lish niyati bilan bevosita bog‘langan, chunki u huquqiy bilimlarni kelajak kasbiy yo‘lining asosi sifatida ko‘rmoqda. Uning javoblarida universitetdagi aniq kursi, fakulteti yoki fanlari keltirilmagan, biroq o‘qish yo‘nalishi ravshan ifodalangan.

Huquqni o‘rganish Tursunali uchun faqat nazariy mazmun bilan cheklanmayotganini uning amaliy ish tajribasi ham ko‘rsatadi. O‘qish va davlat tizimidagi vazifani bir yo‘nalishda olib borish huquqiy masalalarga kitobdagi mavzu sifatida emas, mas’uliyat talab qiladigan amaliy soha sifatida qarashiga ta’sir qilishi mumkin. Bunday uyg‘unlik ayniqsa kelajakda davlat organlaridagi faoliyatni tasavvur qilishda muhim bo‘lishi ehtimol.

Uning fikricha, boshqalar undan til va huquqiy bilimlarni o‘rganishlari mumkin. Bu javob uning o‘zida shakllanayotgan bilimlarni faqat shaxsiy foydalanish uchun saqlamaslik qarashini namoyon etadi. Til bilimi va huquqiy tushunchalarni birga tilga olishi muloqot, tushuntirish hamda mazmunni aniq yetkazish ko‘nikmalariga e’tibor berayotganini ko‘rsatadi. Boshqalarga o‘rgatish niyati bilimni tartibga solish va uni tushunarli shaklda bayon etishni ham talab qiladi.

Tursunali faoliyatini hokimiyatdagi ish bilan bog‘laydi va bu tizimda 2 yil ishlaganini bildiradi. Mazkur muddat uning yosh bo‘lishiga qaramay, amaliy mehnat muhitini yaqindan bilib borayotganidan dalolat beradi. Mavjud ma’lumotlarda u bu faoliyatni aynan qaysi sanadan boshlagani yoki qaysi hududiy bo‘linmada ishlagani aytilmagan, ammo ikki yillik tajriba aniq qayd etilgan.

Hozirda u hokimiyatda apparat yordamchisi bo‘lib ishlaydi. Yordamchi vazifasining mazmuni haqida qo‘shimcha tafsilot berilmagan bo‘lsa ham, bunday lavozim tashkiliy jarayonlar, topshiriqlar ijrosi va ish tartibi bilan tanishish imkonini berishi mumkin. Uning bugungi mehnat tajribasi o‘qiyotgan huquqiy yo‘nalishidan alohida emas, balki davlat xizmatiga qiziqishi bilan tutashib borayotgan tajriba sifatida ko‘rinadi.

U o‘zi haqida qo‘shimcha ma’lumot sifatida oper yordamchisi ekanini ham qayd etgan. Shuningdek, uning hayotiga “oper” ta’sir qilgani aytilgan. Bu iboraning aniq mazmuni berilmagan bo‘lsa-da, u Tursunalining kasbiy qarashlarida huquqni muhofaza qilish yoki tezkor xizmat bilan bog‘liq tasavvurlar muayyan o‘rin tutishini anglatishi mumkin. Ushbu ta’sirni u shaxs, kasb yoki hayotiy voqea sifatida nazarda tutganini aniqlashtirish kelgusidagi biografik bayon uchun muhim bo‘ladi.

O‘qish bilan bir qatorda ishlash Tursunalining yo‘lida mas’uliyat masalasini alohida o‘ringa olib chiqadi. Universitetdagi mashg‘ulotlar nazariy bilim berar ekan, hokimiyatdagi xizmat jarayoni tartib, vazifa va hamkorlik kabi jihatlarni kundalik hayotda his qilishga yordam berishi mumkin. U bu ikki yo‘nalishning aniq kundalik tartibini bayon qilmagan, biroq ular uning hozirgi faoliyatining asosiy qismlaridir.

Apparat yordamchisi sifatidagi ishni tanlagani uning tashkilot ichidagi jarayonlarga qiziqishi borligini ko‘rsatadi. Mazkur tajriba orqali u davlat idorasida ish yuritish madaniyati, topshiriqqa munosabat va jamoaviy mas’uliyat kabi qadriyatlar bilan tanishib borayotgan bo‘lishi mumkin. Bunday ehtiyotkor xulosa uning ish joyi va kelajakdagi prokurorlik maqsadi o‘rtasidagi mantiqiy bog‘liqlikdan kelib chiqadi; biroq uning aniq kundalik vazifalari keltirilmagan.

Tursunalining qisqa bioidagi yordamchilik maqomi uning hozirgi o‘rnini belgilaydi: u hali o‘rganish va tajriba yig‘ish bosqichida. Shu bilan birga, bu maqom faol ishtirokni ham nazarda tutadi. Uning o‘qishdan tashqari ish bilan shug‘ullanishi kasbiy maqsadni uzoqdagi niyat sifatida qoldirmasdan, unga yaqin amaliy muhitda tajriba orttirishga urinayotganini anglatadi. Bu yo‘lda izchillik uning uchun hal qiluvchi omillardan biri bo‘lib qoladi.

Uning hayotiy prinsipi aniq va lo‘nda ifodalangan: «Muvaffaqiyat tasodif emas, balki har kunlik mehnat va intilish natijasidir». Bu fikr Tursunalining natijaga tasodifiy holat sifatida emas, muntazam harakat mevasi sifatida qarashini ko‘rsatadi. U ayni so‘zlarni boshqa yoshlar uchun ham maslahat sifatida bildirgan; demak, bu uning shaxsiy qarashi bilan birga boshqalarga yetkazmoqchi bo‘lgan motivatsion xulosasidir.

Mazkur prinsip uning hozirgi hayotidagi bir necha yo‘nalishga mos keladi. Talabalik bilim olishda davomiylikni, ikki yillik ish tajribasi esa kundalik mas’uliyatni talab qiladi. Sport bilan shug‘ullanish ham doimiy mashq va iroda tushunchalari bilan bog‘lanadi. Shuning uchun uning mehnat va intilish haqidagi qarashi nazariy shior bo‘lib qolmay, hayotida bir vaqtning o‘zida bir nechta vazifani olib borish istagi bilan uyg‘unlashadi.

Tursunali yoshlar bilan ulashgan fikrida hech qanday tezkor yoki oson yo‘lni va’da qilmaydi. Aksincha, u natija kundalik mehnat orqali kelishini ta’kidlaydi. Bu yondashuv uning kelajak rejasiga ham mos: prokuror bo‘lish katta mas’uliyat bilan bog‘liq maqsad bo‘lgani sababli, unga tayyorgarlikni bosqichma-bosqich davom ettirish zarurligini u anglayotgan bo‘lishi mumkin. Uning prinsipida intilish va harakat bir-biridan ajralmas tushunchalar sifatida namoyon bo‘ladi.

Liderlik haqida so‘ralganda, Tursunali eng muhim fazilat sifatida o‘ziga ishonchni ko‘rsatadi. Bu qarash uning nazarida yetakchilik avvalo shaxsning ichki tayanchidan boshlanishini bildiradi. O‘ziga ishonch qaror qabul qilish, fikr bildirish va vazifaga mas’uliyat bilan yondashish uchun zarur poydevor sifatida talqin qilinishi mumkin.

Uning faoliyatida bu qarashning amaliy ahamiyati bor. O‘qish bilan birga ishlash, kelajak kasbini oldindan belgilash va sportga vaqt ajratish shaxsdan o‘z imkoniyatlariga ishonch hamda tartib talab qiladi. Albatta, u liderlik tajribasi yoki boshqargan jamoalari haqida ma’lumot bermagan. Shunga qaramay, uning o‘ziga ishonchni asosiy fazilat deb tanlashi kelgusida mas’uliyatli vazifalarni bajarishga tayyorlanayotgan shaxsning ichki mezonini ifodalaydi.

Til va huquqiy bilimlarni boshqalarga o‘rgatishi mumkinligi haqidagi fikri ham uning liderlik tasavvuri bilan ma’lum darajada bog‘lanadi. Bilim ulashish uchun mavzuni bilishning o‘zi kifoya emas; uni tushuntirish, savollarga javob berish va suhbatdoshni qo‘llab-quvvatlash ham kerak bo‘ladi. Shu nuqtai nazardan, Tursunalining o‘ziga ishonch haqidagi qarashi individual xususiyat bilan cheklanmay, boshqalarga foyda keltirish istagi bilan ham tutashadi.

Tursunali bo‘sh vaqtida sport bilan shug‘ullanadi. “Sportsevar” ta’rifi uning qisqa biografik belgilaridan biri sifatida berilgani bu qiziqish tasodifiy emasligini ko‘rsatadi. Sport uning kundalik hayotidagi o‘qish va ish bilan bog‘liq yuklamalardan tashqari, jismoniy faollikka e’tibor berishini anglatadi.

U qaysi sport turi bilan shug‘ullanishi, musobaqalarda qatnashishi yoki sportdagi natijalari haqida ma’lumot taqdim etmagan. Shuning uchun sportni uning kasbiy yutug‘i yoki musobaqaviy faoliyati sifatida tasvirlash asosli bo‘lmaydi. Biroq bu mashg‘ulotning uning kun tartibidagi o‘rni haqida ehtiyotkor xulosa chiqarish mumkin: jismoniy faollik tartib, bardoshlilik va dam olish muvozanatini saqlashga yordam beradigan odat bo‘lishi mumkin.

Uning qiziqishi hayotiy prinsipidagi har kunlik mehnat g‘oyasiga hamohang. Sportda ham muntazamlik ahamiyatli bo‘lgani kabi, o‘qish va xizmatda ham izchil harakat muhimdir. Bu yerda sport Tursunalining barcha maqsadlariga bevosita vosita deb ko‘rsatilmaydi, ammo uning hayot tarzidagi faol va tartibli yo‘nalishlardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. Shunday muvozanat yosh mutaxassis shakllanishida o‘z ustida ishlashning turli ko‘rinishlarini birlashtiradi.

Tursunalining aniq kelajak maqsadi — prokuror bo‘lish. Bu niyat uning yurisprudensiya sohasidagi tahsili, hokimiyatda orttirgan tajribasi hamda huquqiy bilimlarni boshqalarga o‘rgatish mumkinligi haqidagi fikri bilan bog‘lanadi. U prokurorlikka erishishning aniq rejasi, vaqt oralig‘i yoki ixtisoslashuvini bayon qilmagan, lekin tanlagan kasbiy manzilini ravshan aytgan.

Prokuror bo‘lish istagi uning davlat tizimiga yaqin sohalarga qiziqishini yanada aniqroq ko‘rsatadi. U o‘zini faqat nazariy bilim olayotgan talaba sifatida emas, balki amaliy muhitda ishlayotgan va kelgusida katta huquqiy mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishni istayotgan yosh sifatida ko‘radi. Uning oper yordamchisi sifatida qayd etilgan tajribasi ham bu qiziqish yo‘nalishiga yaqin turadi, garchi lavozimning mazmuni alohida aniqlashtirilmagan bo‘lsa ham.

Uning maqsadi hozirgi holatidan kelib chiqadigan izchil rivojlanish yo‘lini talab qiladi: bilimni boyitish, xizmat tajribasini tahlil qilish va tanlangan kasbning talablariga tayyorlanish. Tursunali ayni damda shu yo‘lning boshlang‘ich, ammo amaliy qadamlari mavjud bo‘lgan bosqichida turibdi. Uning o‘ziga ishonch haqidagi qarashi hamda mehnatni qadrlashi mazkur maqsad sari harakatida ichki yo‘nalish beruvchi omillar bo‘lishi mumkin.

Tursunali haqidagi mavjud ma’lumotlarda tanlovlar, sertifikatlar, loyihalar yoki mukofotlar bo‘yicha yutuqlar qayd etilmagan; bu savolga “Yo‘q” deb javob berilgan. Biroq uning biografik yo‘li faqat rasmiy mukofotlar bilan o‘lchanmaydi. U uchun hozircha o‘qish, ikki yillik xizmat tajribasi va aniq kasbiy maqsad faol shakllanish jarayonining muhim mezonlari bo‘lib turibdi.

Uning bugungi holati yakuniy natijadan ko‘ra, yo‘lni tanlash va unga sodiq qolish masalasi bilan belgilanadi. Toshkent shahridagi hayotida universitet, hokimiyatdagi yordamchilik vazifasi va sport mashg‘uloti bir-biriga qo‘shilgan. Bu yo‘nalishlar uning kelajakdagi maqsadiga tayyorgarlikning turli qirralarini beradi: bilim, ish muhitini tushunish va shaxsiy intizom.

U yoshlar uchun bildirgan mehnat va intilish haqidagi maslahatni o‘zi tanlagan yo‘lda ham qo‘llashga intilayotgandek ko‘rinadi. Prokuror bo‘lish niyati hali reja darajasida, ammo u bu maqsadni yurisprudensiya bo‘yicha tahsil va mahalliy hokimiyatdagi tajriba bilan bog‘lab bormoqda. Shuning uchun uning keyingi qadamlari aynan bugungi bilim va amaliyotini chuqurlashtirish, til hamda huquqiy bilimlardan foydali tarzda foydalanish bilan mazmun topadi.

Serikbaev Tursunali bugun o‘qish, mahalliy hokimiyatdagi amaliy vazifa, sport va shaxsiy intizomni bir yo‘lda olib borishga intilayotgan yosh sifatida ko‘rinadi. U tanlagan huquqiy yo‘nalish, apparat yordamchisi sifatidagi ish tajribasi hamda prokuror bo‘lish maqsadi uning e’tiborini davlat xizmatining mas’uliyatli jihatlariga qaratganini anglatadi. Uning o‘ziga ishonchni liderlikning tayanch fazilati deb bilishi va mehnatga asoslangan hayotiy prinsipi bugungi harakatlari uchun ichki mezon bo‘lib xizmat qilmoqda. Til va huquqiy bilimlarni boshqalarga ulashishga tayyorligi esa o‘z ustida ishlashni faqat shaxsiy natija bilan cheklamaslik istagini ko‘rsatadi. Oldinda u uchun nazariy bilimlarni chuqurlashtirish, mavjud ish tajribasidan oqilona foydalanish va prokurorlik maqsadiga izchil qadam tashlash vazifasi turadi.