Shaxzod Dodayev Shuxratjon o‘g‘li

Uning hayot yo‘li Bekobod shahri bilan boshlanadi. 2005-yil 17-mayda Toshkent viloyatining shu shahrida tug‘ilgan Shaxzod Dodayev Shuxratjon o‘g‘li keyinchalik Toshkent shahrida yashay boshlagan. Tug‘ilgan manzil va bugungi yashash joyi haqidagi bu ikki aniq ma’lumot uning hayotidagi hududiy harakatni ko‘rsatadi: dastlabki nuqta viloyat shahri bo‘lsa, hozirgi bosqich poytaxtdagi ta’lim va izlanishlar bilan bog‘langan.

Toshkent shahrida yashashi uning ayni paytdagi o‘qish jarayoni bilan hamohang. U bu yerda Toshkent davlat yuridik universitetida tahsil olmoqda. Bunda yashash manzili, oliy ta’limdagi faoliyati va huquqiy-diplomatik mavzularga qiziqishi bir davrning turli jihatlari sifatida namoyon bo‘ladi. Biroq uning bolalik yillari, oilaviy muhitining kundalik tafsilotlari yoki maktabi haqida alohida ma’lumot berilmagan; shu sababli biografiyada mavjud bo‘lgan faktlar doirasida tug‘ilgan joy va keyingi yashash hududi asosiy tayanch bo‘lib qoladi.

U ota-onasi va oilasiga katta rahmat aytishini alohida ta’kidlaydi. Bu munosabat uning shaxsiy qadriyatlarida yaqinlarga e’tibor muhim ekanini ko‘rsatadi. U barchani yaqinlarini sevishga chorlaydi. Bunday qarash akademik maqsadlar yoki sport natijalari bilan bir qatorda insoniy munosabatlarni ham qadrlashini anglatadi; u yaqinlar ko‘magini o‘z yo‘lidagi ahamiyatli omil sifatida ko‘rishi mumkin.

Nomzodning odamlar haqidagi mulohazasi ham shu nuqtai nazarni kengaytiradi. Uning fikricha, ba’zan insonni tanimasangiz ham, umumiy qiziqishlaringiz bo‘lsa va u hayotingizning eng yaxshi onlarida siz bilan birga bo‘lgan bo‘lsa, unga minnatdorlik bildirasiz. Ushbu fikr tanish-bilishning davomiyligidan qat’i nazar, umumiy tajriba va hamnafaslikni qadrlashini bildiradi. Bu yerda u aniq bir shaxs yoki hodisani emas, minnatdorlikka doir umumiy hayotiy kuzatuvini bayon qilgan.

U Toshkent yuridik kollejini tamomlagan va o‘rta maxsus ma’lumotga ega. Ushbu bosqich uning huquqiy soha bilan bog‘liq bilimlarni egallashidagi dastlabki rasmiy tayyorgarlikdir. Kollejni bitirgani uning keyingi o‘quv tanlovlari uchun asos yaratganini ko‘rish mumkin, chunki hozirgi yo‘nalishida ham huquqiy masalalar uning qiziqish doirasidan o‘rin olgan.

Faoliyatini maktabdan keyin darhol boshlagani aytiladi. Shuningdek, berilgan ma’lumotga ko‘ra, yuridik fakultetni tugatgandan so‘ng qo‘shma dasturga o‘qishga kirgan. Bu ifoda uning ta’lim yo‘li izchil davom etganini anglatadi: maktabdan keyingi davrda huquqiy tayyorgarlikni tanlagan, undan keyin esa yangi akademik imkoniyatga yo‘nalgan. Biroq “yuridik fakultet” iborasining aynan qaysi muassasa yoki bosqichni bildirishi manbada batafsil ochilmagan.

Hozirda u Grodno davlat universiteti bilan qo‘shma dastur bo‘yicha Toshkent davlat yuridik universitetida o‘qiydi. Qo‘shma dastur uning o‘qish tajribasini ikki universitet hamkorligi doirasiga olib chiqadi. Bu format unga xalqaro mazmundagi bilimlar bilan tanishish imkonini berishi mumkin, ammo dasturdagi fanlar, o‘qish bosqichi yoki davomiyligi haqida qo‘shimcha ma’lumot mavjud emas.

U xalqaro munosabatlar yo‘nalishi bo‘yicha tahsil olmoqda. Yo‘nalish nomi uning diplomatik, siyosiy va huquqiy mavzularga bo‘lgan qiziqishlari bilan mantiqan uyg‘unlashadi. U bo‘sh vaqtida aynan dunyoga ta’sir qiluvchi global siyosiy, diplomatik va huquqiy masalalarni o‘rganishini aytadi. Shunday qilib, universitetdagi yo‘nalish hamda mustaqil qiziqishlar bir-birini to‘ldiradi: biri akademik tayyorgarlikni, ikkinchisi esa masalalarni mustaqil kuzatish va o‘rganishga moyillikni ifodalaydi.

Bo‘sh vaqtida u dunyoga ta’sir qiluvchi global siyosiy, diplomatik va huquqiy masalalarni o‘rganadi. Bu qiziqish keng mavzular doirasini qamrab oladi: siyosiy jarayonlar, davlatlararo munosabatlar va huquq bilan bog‘liq savollar uning diqqat markazida. Nomzod bunday o‘rganishni alohida hobbi sifatida tilga olgan bo‘lsa-da, u o‘qiyotgan xalqaro munosabatlar yo‘nalishi bilan ham uzviy bog‘lanadi.

U boshqalar siyosiy, diplomatik va huquqiy mavzular yuzasidan undan nimanidir o‘rganishi yoki maslahat olishi mumkinligiga ishonadi. Uning ifodasiga ko‘ra, u har qanday narsani o‘rgata olishiga va har qanday mavzu bo‘yicha maslahat bera olishiga ishonadi; bunda, asosan, aynan shu uch mavzu nazarda tutiladi. Bu fikr o‘z bilimini ulashishga tayyorligini, o‘rganayotgan masalalar yuzasidan muloqot qilishni muhim deb bilishini ko‘rsatadi.

Bunday da’vo hali yakunlangan mutaxassislik maqomini emas, o‘z salohiyatini faol baholayotgan talabaning pozitsiyasini aks ettiradi. U global muammolarning tafsilotlarini o‘rganishga vaqt ajratar ekan, fikr almashish va maslahat berishni ham o‘zining mumkin bo‘lgan kuchli jihati sifatida ko‘radi. Bu qarashda o‘ziga ishonch faqat shaxsiy hissiyot sifatida emas, balki bilimni tartibga solish va boshqa odamlarga tushuntirish istagi bilan bog‘langan.

Nomzodning qisqa biografik ta’rifidagi “siyosiy masalalar tadqiqotchisi” iborasi ham ana shu qiziqishning mazmunini beradi. Bu yerda “tadqiqotchi” so‘zi uning bo‘sh vaqtdagi o‘rganish odatini ifodalaydi; rasmiy ilmiy loyiha, nashr yoki tadqiqot natijalari haqida ma’lumot berilmagan. Shuning uchun uning bu yo‘nalishdagi faoliyatini mavjud faktlarga tayangan holda global masalalarni mustaqil o‘rganish va ular bo‘yicha maslahat berish niyati sifatida ko‘rish o‘rinli.

U O‘zbekiston Respublikasining Belarus Respublikasidagi elchixonasida stajyor bo‘lgan talaba sifatida faoliyat olib borgan. Ushbu tajriba uning oliy ta’limdagi yo‘nalishi bilan amaliy jihatdan bog‘liq muhitni ko‘rishiga imkon bergan bo‘lishi mumkin. Diplomatik vakolatxona doirasidagi stajirovka talabalik davrida qayd etilgan muhim yo‘nalishlardan biri sifatida uning tarjimai holida alohida o‘rin egallaydi.

Stajirovka yakunlari yoki undagi vazifalar tafsiloti berilmagan, ammo u minnatdorchilik xati bilan taqdirlangan. Bu e’tirof uning stajyor talaba sifatidagi ishtiroki qayd etilganini ko‘rsatadi. Minnatdorchilik xati aniq tashkilotdagi amaliy tajribasini tasdiqlovchi muhim natija bo‘lib, u faqat nazariy o‘qish bilan cheklanib qolmaganini bildiradi.

Belarus bilan bog‘liq ushbu tajriba uning qo‘shma dasturdagi ta’lim yo‘li bilan ham bir davrda tilga olinadi. Biroq stajirovkaning sanasi, davomiyligi, lavozim vazifalari yoki unga kim rahbarlik qilgani haqida ma’lumot yo‘q. Shu sababli uni kengroq diplomatik faoliyat yoki doimiy ish tajribasi sifatida emas, aniq ko‘rsatilgan talabalik stajirovkasi sifatida baholash lozim.

Shunga qaramay, uning siyosiy, diplomatik va huquqiy masalalarga bo‘lgan qiziqishi bu tajriba bilan mazmunan tutashadi. O‘qishdagi xalqaro munosabatlar yo‘nalishi, mustaqil izlanishlari va elchixonadagi stajirovkasi birgalikda uning kasbiy e’tibori diplomatik mavzularga qaratilganini ko‘rsatadi. Bu yo‘l hali rivojlanish bosqichida bo‘lsa-da, amaliy tajriba unga keyingi tanlovlari uchun tayanch bo‘lishi mumkin.

U jang san’ati — sambo, dzyudo va kurash bo‘yicha ko‘p karra sovrindor sifatida qayd etilgan. Uch sport turi uning yutuqlari orasida birga tilga olinishi jismoniy tayyorgarlik hamda musobaqa muhitidagi qatnashuv uning hayotida muhim yo‘nalish ekanini anglatadi. Aniq turnirlar, medallar darajasi va sanalari keltirilmagan bo‘lsa-da, “ko‘p karra sovrindor” maqomi takroriy muvaffaqiyatlarni bildiradi.

Sambo, dzyudo va kurashdagi ishtirok tartib, mashg‘ulotga sodiqlik va natija uchun ishlashni talab qiladi. Nomzodning to‘xtamaslik haqidagi hayotiy prinsipi bilan sportdagi sovrinlari o‘rtasida mazmuniy yaqinlik ko‘rinadi. Bu bevosita sabab-oqibat sifatida aytilmagan, biroq uning qarashlarida davomiy harakatni qadrlash, sportdagi tajribasida esa natijaga erishish muhimligi namoyon bo‘ladi.

U Belarus Respublikasi ijodiy san’ati mukofoti sovrindori hamdir. Mukofotning aniq nomi, sanasi va berilish mezonlari berilmagan. Shunday bo‘lsa-da, bu e’tirof uning sportdan tashqari yutuqlari ro‘yxatida turadi va faoliyat yo‘li birgina ta’lim yoki jang san’ati bilan cheklanmasligini bildiradi.

Shuningdek, u maktabning eng yaxshi o‘quvchilaridan biri sifatida mukofotlangan hamda Belarusda G‘alaba kuni mukofoti sovrindori bo‘lgan. Mazkur e’tiroflarning tafsilotlari ko‘rsatilmagan, biroq ular uning maktabdagi o‘qish davri va Belarusdagi ishtiroki bilan bog‘liq yutuqlar sifatida qayd etiladi. Turli yo‘nalishdagi bu mukofotlar uning hayotida o‘quv, sport va tadbirlar doirasidagi faollik yonma-yon kelganini ko‘rsatadi.

Nomzod uchun liderlikdagi eng muhim fazilat — o‘ziga ishonch. Bu fikr uning qisqa bio-ta’rifida ham alohida belgi sifatida berilgan. U liderlikni mavqe, lavozim yoki tashqi nufuz bilan emas, avvalo insonning o‘z imkoniyatiga ishonishi bilan bog‘laydi. Bunday qarash uning o‘z faoliyatiga munosabatida ham seziladi.

U har doim xohlagan narsasiga erishishini va hech narsa uni to‘xtata olmasligini ta’kidlaydi. Bu ifoda uning oldinga harakat qilishga qaratilgan ichki pozitsiyasini aniq ifodalaydi. U o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlari haqida batafsil ro‘yxat bermasa-da, ularga yetishish borasidagi qat’iyati ko‘rinadi.

Uning hayotiy prinsipi: «Qanday harakatlanishingiz muhim emas, asosiysi to‘xtamaslik». Ushbu iqtibos yo‘lning tezligi yoki shaklidan ko‘ra, davomiylikni ustun qo‘yadi. Sportdagi ko‘p karra sovrinlar, huquqiy kollejdan universitet qo‘shma dasturigacha bo‘lgan yo‘l va stajirovka tajribasi uning faol harakatni qadrlashiga mos keladigan turli bosqichlardir.

Bu prinsip ayni paytda realistik mazmunga ham ega: yutuqqa erishish yo‘li har doim bir xil kechmaydi. Nomzodning fikrida to‘xtamaslik shoshilish degani emas, balki tanlangan yo‘nalishda izchillikni saqlashdir. Uning liderlik haqidagi qarashi ham shu bilan bog‘lanadi: inson boshqalarga ta’sir ko‘rsatishidan avval o‘z imkoniyati, qarori va harakatiga ishonishi kerak, degan nuqtai nazar unda seziladi.

Uning boshqa yoshlarga bergan maslahati: «Xatolar yo‘lning bir qismidir, muvaffaqiyatsizlik emas. Har bir muvaffaqiyatsizlik har qanday darslikdan tezroq o‘rgatadi». Bu iqtibos sinov va kamchiliklarni faqat salbiy hodisa sifatida emas, tajriba manbai sifatida qabul qilishga chaqiradi. U yoshlarni natijadan qo‘rqmaslikka emas, yuz bergan holatlardan saboq chiqarishga undaydi.

Ushbu fikr uning to‘xtamaslik prinsipini takrorlamasdan to‘ldiradi. Birida harakatning davomiyligi muhim bo‘lsa, ikkinchisida yo‘ldagi muvaffaqiyatsizlikning o‘rgatuvchi qiymati ta’kidlanadi. Bu ikki qarash birgalikda uning o‘z ustida ishlashga oid yondashuvini beradi: maqsad sari borishda xato ham tajribaning bir qismi sifatida qabul qilinadi.

Kelajak rejalari, maqsadlari va orzulari haqida u aniq reja yo‘qligini bildirgan. U shunchaki maqsad va, albatta, o‘z g‘alabalarini tilga oladi. Bu holat uning hozircha kelajakni qat’iy bir lavozim, tashkilot yoki muddat bilan belgilamaganini anglatadi. Shuning uchun uning nomidan aniq kasbiy va’dalar yoki rejalashtirilgan loyihalarni bayon qilish uchun asos yo‘q.

Ammo bugungi faktlar uning e’tibori qaysi tomonlarga qaratilganini ko‘rsatadi: xalqaro munosabatlar bo‘yicha o‘qish, global diplomatik va huquqiy masalalarni kuzatish, amaliy stajirovka tajribasi, sportdagi intizom hamda bilim ulashishga tayyorlik. U kelajakka aniq sxema bilan emas, harakatni to‘xtatmaslik, o‘ziga ishonch va g‘alabalarga intilish ruhida qaraydi. Bu qarash uning hali davom etayotgan yo‘lini ochiq, ammo maqsadli saqlab turadi.

Shaxzod Dodayev Shuxratjon o‘g‘lining bugungi biografik manzarasi Bekobodda boshlangan hayot yo‘li, Toshkentdagi o‘qish, huquqiy tayyorgarlik, xalqaro munosabatlar bo‘yicha qo‘shma dastur, diplomatik stajirovka va jang san’atlaridagi yutuqlardan tarkib topadi. Uning Belarus Respublikasidagi elchixonada stajyor sifatida minnatdorchilik xati olgani, sambo, dzyudo va kurashda ko‘p karra sovrindor bo‘lgani, shuningdek, boshqa e’tiroflari faoliyatining turli qirralarini aniq ko‘rsatadi.

U global siyosiy, diplomatik va huquqiy masalalarni o‘rganishni davom ettirar ekan, o‘ziga ishonchni liderlikning asosiy fazilati deb biladi. Oila va yaqinlarni qadrlash, umumiy qiziqishlar hamda birga o‘tgan yaxshi lahzalar uchun minnatdor bo‘lish haqidagi qarashlari uning qat’iyatini insoniy munosabatlar bilan muvozanatlashtiradi.

U hali kelajagini batafsil rejalashtirib bermagan bo‘lsa-da, uning tanlagan ta’lim yo‘nalishi, qiziqishlari va amaliy tajribasi keyingi izlanishlar uchun aniq asos yaratadi. «Qanday harakatlanishingiz muhim emas, asosiysi to‘xtamaslik» degan prinsip bugungi talabalik, sport va izlanishlar bosqichini bog‘lab turuvchi asosiy nuqtadir. Maqsadlari va o‘z g‘alabalariga intilish bilan u o‘z yo‘lini davom ettirmoqda.