Subxonova Gulniso Jahongir qizi

Gulnisoning tarjimai holidagi aniq boshlang‘ich nuqta 12.12.2008-yil bilan belgilanadi. U ayni paytda Buxoro viloyati, Buxoro tumani, Qavola Mahmud MFY, Qavola Mahmud qishlog‘ida yashaydi. Ushbu hudud uning bugungi ta’limi, qiziqishlari va dastlabki pedagogik amaliyoti shakllanayotgan hayotiy makonidir.

Nomzod o‘z hayotiga ta’sir ko‘rsatgan alohida shaxs yoki voqea borligini bildirmagan. Bu holat uning tanlovlarini biror bitta voqea bilan izohlashga asos bermaydi. Biroq taqdim etilgan ma’lumotlarda uning yo‘nalishi bosqichma-bosqich ravshanlashadi: u oliy ta’limda tarjima sohasini o‘rganadi, bir vaqtning o‘zida o‘quvchilarga dars beradi, o‘z ustida ishlash uchun sertifikat va karyera maktabi imkoniyatlaridan foydalanadi.

U haqidagi qisqa tavsifda besh jihat yonma-yon berilgan: talabalik, ingliz tili o‘qituvchiligi, B2 sertifikati, kitobxonlik va Yoshlar klubi a’zoligi. Bu belgilar uning shaxsiy qiziqishlari bilan kasbiy intilishlari alohida emasligini anglatadi. Kitob mutolaasi va til bilan bog‘liq mashg‘ulotlar o‘qish jarayonini to‘ldirsa, klubdagi ishtirok jamoa ichida bo‘lish tajribasini beradi. Shu tariqa yashash muhiti uning turli yo‘nalishlardagi faoliyati uchun umumiy tayanch vazifasini bajaradi.

U bakalavr ta’lim darajasida tahsil oladi. Hozirda BuxDUning Tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida 2-bosqich talabasi. Bu yo‘nalish tilning mazmuni, matn va nutq bilan ishlash, bir tildagi fikrni boshqa tilda aniq yetkazish kabi ko‘nikmalarga e’tibor qaratishni talab qilishi mumkin. Gulnisoning ta’lim tanlovi aynan til bilan ishlashga bo‘lgan qiziqishi va o‘qituvchilik faoliyati bilan tutashadi.

Tarjima nazariyasi va amaliyoti bo‘yicha o‘qish uning kundalik izlanishlarini tizimli bilim bilan boyitadi. U o‘zini faqat nazariy yo‘nalishdagi talaba deb emas, balki ingliz tili o‘qituvchisi va universitet talabasi sifatida ham ta’riflaydi. Mazkur ikki maqom bir-birini to‘ldiradi: talaba sifatida o‘rganish, o‘qituvchi sifatida esa bilganlarini bolalarga tushuntirish zarurati yuzaga keladi.

Uning B2 til sertifikatiga egaligi til bo‘yicha tayyorgarligini tasdiqlovchi aniq natijalardan biridir. Sertifikat ta’lim va kasbiy rivojlanish yo‘lida muhim mezon bo‘lishi mumkin, ammo Gulniso uning o‘zi bilan cheklanib qolmaganini dars berish tajribasi ham ko‘rsatadi. U til ko‘nikmasini amaliy muloqot, dars rejalash va boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan ishlash jarayonida qo‘llamoqda.

Universitetdagi o‘qish unga kelajakdagi magistratura niyatiga olib boradigan akademik asosni ham yaratadi. Hozirgi 2-bosqich ta’limi yakuniy manzil emas, balki davomli o‘quv yo‘lining bir qismi sifatida namoyon bo‘ladi. U oliy ta’limni keyingi bosqichda ham davom ettirishni rejalashtirgani sababli, bugungi o‘qish davrini maqsadli tayyorgarlik va kasbiy yo‘nalishini aniqlashtirish pallasi deb ko‘rish mumkin.

Gulniso 5–6 oydan buyon boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga dars berib kelmoqda. Uning faoliyatidagi eng muhim jihat shundaki, o‘qituvchilik tajribasi universitet ta’limidan keyinga qoldirilmagan. U talabalik bilan bir paytda bolalar bilan ishlashni boshlagan va shu orqali o‘qituvchilikka oid dastlabki vazifalarni amalda his qilmoqda.

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan ishlash tushuntirish usulini yoshga moslashtirish, sabr bilan muloqot qilish va dars jarayonini tushunarli tashkil etishni talab etadi. Nomzod bu boradagi kundalik usullari, dars jadvali yoki fan mazmuni haqida qo‘shimcha ma’lumot bermagan. Shunga qaramay, aynan shu yosh guruhiga dars berayotgani uning kelajakda o‘qituvchi bo‘lish istagini amaliy muhitda sinab borayotganini ko‘rsatadi.

U o‘z faoliyatini ingliz tili o‘qituvchisi sifatida belgilaydi. Tarjima yo‘nalishidagi bilimlar va B2 sertifikati bu faoliyat bilan mazmunan bog‘lanadi: biri tilni o‘rganishning akademik tomonini, ikkinchisi esa ma’lum darajadagi til tayyorgarligini ifodalaydi. Dars berish esa ushbu bilimlarni boshqalarga yetkazish mas’uliyatini qo‘shadi. Shu bois Gulnisoning hozirgi yo‘lida o‘quvchi, o‘qituvchi va o‘rganuvchi sifatlari bir vaqtda mavjud.

Uning sevimli o‘qituvchi bo‘lish rejasiga qaralganda, 5–6 oylik pedagogik faoliyat faqat vaqt ko‘rsatkichi emas. Bu davr uning uzoq muddatli maqsadi uchun dastlabki amaliy poydevor bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Dars berish jarayoni orqali u o‘zi muhim deb bilgan jamoani tushunish, fikrlarni tinglash va hamkorlik qilish kabi tamoyillarni ta’lim muhitida ham anglab boradi.

Gulniso erishgan natijalari orasida Qvzda fakultetlar orasida 2-o‘rinni egallagani qayd etiladi. Qvzning to‘liq nomi yoki tadbir formati berilmagan bo‘lsa-da, mazkur natija fakultetlar miqyosidagi ishtirok va e’tirofni anglatadi. Ikkinchi o‘rin uning muayyan bellashuv yoki baholash jarayonida qatnashganini ko‘rsatuvchi aniq fakt hisoblanadi.

B2 til sertifikati ham uning alohida yutuqlaridan biridir. Til sertifikati o‘z ustida ishlashning o‘lchanadigan natijasi bo‘lib, u tanlagan o‘qish va o‘qituvchilik yo‘nalishi bilan bevosita aloqadordir. Sertifikatning mavjudligi Gulnisoning til bo‘yicha tayyorgarligini hujjatlashtiradi; u esa bu tayyorgarlikni boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan olib borayotgan mashg‘ulotlarida amaliy jihatdan davom ettirmoqda.

U universitetda karyera maktabini tugatgan va sertifikat olgan. Karyera maktabining mazmuni, davomiyligi yoki o‘tilgan mavzulari to‘g‘risida ma’lumot keltirilmagan, ammo uni tugatgani Gulnisoning kasbiy rejalashga befarq emasligini ko‘rsatadi. Universitetdagi asosiy ta’limdan tashqari bunday imkoniyatdan foydalanish uning kelajakdagi kasbini ongli ravishda qurishga intilishini anglatishi mumkin.

Bu uch natija — Qvzdagi 2-o‘rin, B2 sertifikati va karyera maktabi sertifikati — turli yo‘nalishlarga mansub. Birinchisi faol ishtirok va natijani, ikkinchisi til ko‘nikmasini, uchinchisi esa kasbiy rivojlanishga qiziqishni ifodalaydi. Ularni yagona tarzda baholashdan ko‘ra, Gulnisoning o‘qish jarayonida bir necha turdagi imkoniyatlarni qamrab olishga harakat qilayotganini ko‘rsatuvchi dalillar sifatida ko‘rish o‘rinlidir.

Gulniso Kompleans talaba yoshlar klubi a’zosi. Klub a’zoligi uning universitet hayotidagi jamoaviy ishtirokini belgilaydi. Bu faoliyat haqida aniq vazifalar yoki tadbirlar ko‘rsatilmagan bo‘lsa-da, klubdagi a’zolik talaba sifatida faqat auditoriya bilan chegaralanmayotganini anglatadi.

Uning liderlik haqidagi qarashi aynan jamoaviylikka asoslanadi. Gulnisoning fikricha, lider bo‘lish uchun jamoani tushunish va hammaning fikri orqali yakuniy xulosa chiqarish muhim. Bu yondashuvda bir kishining fikrini mutlaq deb qabul qilish emas, balki umumiy muhokama asosida qarorga kelish qadrlanadi. Bunday qarash hamkorlikdagi muloqotga e’tibor berishini ko‘rsatadi.

Nomzod boshqalar undan guruh bilan ishlashni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu fikr uning o‘zidagi asosiy amaliy ko‘nikmani qanday baholashini ochib beradi. Guruh bilan ishlash o‘qituvchilikda ham, talaba klubi kabi jamoaviy muhitlarda ham zarur bo‘ladigan yo‘nalishdir. U bu qobiliyatini alohida ustunlik sifatida emas, balki boshqalar bilan birga natijaga erishish vositasi sifatida tasavvur qilayotgandek ko‘rinadi.

Jamoani tushunish tamoyili uning bo‘lajak pedagogik faoliyati uchun ham ahamiyatli bo‘lishi mumkin. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga dars berishda sinfdagi turli qabul qilish usullari va kayfiyatlarni anglash zarurati tug‘iladi. Albatta, u bu bog‘liqlik haqida bevosita izoh bermagan. Ammo liderlikka doir fikri va o‘qituvchilik amaliyoti birgalikda uning muloqot hamda hamkorlikni muhim deb bilishini namoyon etadi.

Bo‘sh vaqtida Gulniso kitob o‘qiydi va inglizcha musiqalarni yodlaydi. Kitobxonlik uning qisqa tavsifida ham alohida ta’kidlangan va u mazkur mashg‘ulotni yoqtirishini qayd etgan. Mutolaa ta’lim jarayonidagi mavzulardan tashqari yangi fikrlar, til birliklari yoki ifoda usullarini kuzatishga xizmat qilishi mumkin, biroq u qaysi janr va mualliflarni tanlashi haqida ma’lumot berilmagan.

Inglizcha musiqalarni yodlash qiziqishi uning til bilan bog‘liq o‘qishi va o‘qituvchilik faoliyati bilan uyg‘unlashadi. Qo‘shiq matnlarini yod olish so‘zlarni eslab qolish, talaffuzga e’tibor berish hamda eshitish orqali tilni qabul qilishga yordam berishi mumkin. Biroq bu uning shaxsiy bo‘sh vaqt mashg‘uloti ekanini saqlash muhim: u ushbu qiziqishni rasmiy o‘quv usuli sifatida taqdim etmagan.

Uning hayotiy shiori «Tajriba — muvaffaqiyat kaliti!» tarzida ifodalangan. Ushbu fikrda jarayonning o‘zi qadrlanadi: inson faqat reja yoki orzu bilan emas, qilgan ishlari, o‘rganishlari va sinovlari orqali natijaga yaqinlashadi. Talabalik, 5–6 oylik dars berish amaliyoti, sertifikatlar va karyera maktabidagi qatnashuvni aynan shu tamoyil doirasida ko‘rish mumkin.

Shior uning hozirgi hayotiy ritmiga ham mos keladi. U oliy ta’limda o‘qiydi, dars beradi, klubga a’zo va bo‘sh vaqtini til hamda kitob bilan bog‘liq mashg‘ulotlarga ajratadi. Bu faktlarning har biri alohida yo‘nalish bo‘lsa-da, ular o‘rganishni turli shakllarda davom ettirishga moyillikni ko‘rsatadi. Uning qarashida muvaffaqiyatga olib boruvchi asos tajribaning o‘zidan hosil bo‘ladigan bilimdir.

Gulniso kelajakda magistraturada ham tahsilini davom ettirishni rejalashtiradi. Bu maqsad uning bakalavr bosqichidan keyin ham akademik rivojlanishni to‘xtatmaslik niyatini bildiradi. Hozir u Tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishining 2-bosqichida bo‘lgani uchun magistratura rejasi uzoqroq istiqbolga qaratilgan, ammo bugungi o‘qish, til sertifikati va kasbiy izlanishlar bilan bog‘langan.

Uning ikkinchi katta maqsadi sevimli o‘qituvchi bo‘lishdir. Bu niyat ayni paytda olib borayotgan boshlang‘ich sinflarga dars berish faoliyati bilan bevosita tutashadi. Sevimli o‘qituvchi bo‘lish faqat fan bilimi bilan emas, o‘quvchini tushunish, muloqot qila olish va darsga qiziqish uyg‘otish bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin. Gulniso jamoani tushunish va hammaning fikrini eshitish muhimligini aytgani uchun, uning pedagogik tasavvurida ham insoniy munosabatlar muhim o‘rin tutishi ehtimol.

U boshqa yoshlarga qat’iyat haqidagi fikrini aniq va ota-onaning umidi bilan bog‘lab murojaat qiladi: «Taslim bo‘lish — maqsad va orzulardan kechishdir. Hech kim ishonmaganda ham ota-onangizning sizga umid bilan boqqan ko‘zlarini esdan chiqarmang.» Bu so‘zlar uning orzu va maqsadlarni tashlab qo‘ymaslik kerakligi haqidagi shaxsiy nuqtayi nazarini ifodalaydi. Murojaatda tashqi ishonch yetishmagan vaziyatlarda ham ichki iroda va oilaning ishonchini eslash g‘oyasi bor.

Uning kelajak rejalari bugungi faoliyati bilan uzviy bog‘langan: tarjima ta’limi tilga doir ilmiy yo‘nalishni beradi, o‘qituvchilik esa pedagogik tajriba yaratadi, karyera maktabi kasbiy rejalashga e’tiborini ko‘rsatadi. Shuning uchun magistratura va sevimli o‘qituvchi bo‘lish orzusi mavhum istak emas, balki hozirgi qadamlar bilan to‘ldirilayotgan maqsad sifatida ko‘rinadi.

Gulniso Jahongir qizining hozirgi yo‘li ta’lim olish, til ko‘nikmalarini mustahkamlash va boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan ishlashni bir nuqtada birlashtiradi. U o‘qishni davom ettirayotgan paytidayoq dars berish amaliyotiga kirishgani kasbiy maqsadini sinab ko‘rishga imkon yaratmoqda. B2 sertifikati, fakultetlar o‘rtasidagi Qvzda ikkinchi o‘rin, karyera maktabining sertifikati hamda Kompleans talaba yoshlar klubidagi ishtiroki uning o‘zini turli ta’limiy va jamoaviy muhitlarda rivojlantirishga harakat qilayotganini ko‘rsatadi.

Uning kelajak rejasi magistraturada tahsilni davom ettirish va sevimli o‘qituvchi bo‘lishdan iborat. Bu niyat bugungi kundagi kundalik dars berish amaliyoti, kitobxonlikka qiziqishi, inglizcha musiqalarni yodlash odati va jamoa fikrini tinglashga asoslangan liderlik qarashlari bilan bog‘langan. «Taslim bo‘lish — maqsad va orzulardan kechishdir. Hech kim ishonmaganda ham ota-onangizning sizga umid bilan boqqan ko‘zlarini esdan chiqarmang», degan murojaati uning maqsad sari qat’iyat bilan yurish haqidagi qarashlarini ifodalaydi. Shu ma’noda uning keyingi bosqichi ta’limdagi bilimlarni chuqurlashtirish, o‘qituvchilikdagi dastlabki tajribani kengaytirish va o‘zi istagan pedagogik qiyofaga izchil yaqinlashish bilan belgilanadi.