Toirova Matlubaxon Zafarbekovna

Matlubaxon 2007-yilning 3-iyunida, ya’ni 03.06.2007 sanada Farg‘ona shahrida tug‘ilgan. U hozir ham Farg‘ona shahrida yashaydi. Tug‘ilgan va yashayotgan hududining birligi uning hayot yo‘li haqidagi ma’lumotlarda aniq qayd etilgan asosiy nuqtalardan biridir. Tarjimai holida bolalik davriga oid alohida voqealar keltirilmagan bo‘lsa-da, uning keyingi qarashlari oiladagi qo‘llab-quvvatlash bilan uzviy bog‘langanini ko‘rish mumkin.

Uning shaxs sifatida shakllanishida ota-onasining ishonchi katta ta’sir ko‘rsatgan. Bu ishonch Matlubaxonning o‘z kuchiga tayanish, yoshiga qaramay tashabbus ko‘rsatish va oldinga intilish haqidagi qarashlari bilan hamohang. Ota-onaning ishonchi inson uchun tayyor natija emas, balki mas’uliyatni his qilishga undovchi ruhiy tayanch bo‘lishi mumkin. Matlubaxonning bayonlarida aynan shunday tayanchning aksini ko‘rish mumkin: u qadam tashlashda qo‘rquv emas, ishonch ustun bo‘lishini ta’kidlaydi.

U o‘zi haqidagi qisqa ta’rifda sabrli ekanini alohida ko‘rsatadi. Sabr uning faol hayotiy pozitsiyasiga zid emas; aksincha, shoshilmasdan qaror qilish va boshlagan ishni davom ettirish fikrlari bilan bog‘lanadi. Boshqalar undan sabrli bo‘lishni hamda yoshga qaramay harakatni erta boshlashni o‘rganishlari mumkinligini aytadi. Bu nuqtai nazar uning shaxsiy tajribani umumiy undovga aylantirishga intilishini ko‘rsatadi.

Matlubaxonning hayot yo‘liga oid ma’lumotlarda hududiy mansublik, oilaviy ishonch va o‘ziga tayanish bir-birini to‘ldiradi. Farg‘ona shahrida tug‘ilib, shu yerda yashayotgan talaba sifatida u o‘z o‘qishi va ijodiy mashg‘ulotlarini ichki ishonch bilan bog‘laydi. Uning biografiyasidagi bu bosqich aniq bir lavozim yoki voqea bilan emas, kelgusi maqsadlarga yo‘l ochuvchi qarashlarning shakllanishi bilan ahamiyatlidir.

Matlubaxon Toshkent EMU universitetining 3-kursida tahsil oladi. U tanlagan yo‘nalish — Biologiya (turlararo) sud-med ekspertizasi. Ushbu ma’lumot uning o‘quv yo‘li va kasbiy qiziqishlari haqida asosiy tasavvur beradi: u biologiya bilan bog‘liq yo‘nalishda bilim olayotgan talaba sifatida o‘zini shakllantirmoqda. Ta’limdagi hozirgi bosqich uning izlanish olib borish, yozish va kelajak haqida mas’uliyat bilan o‘ylashiga zamin yaratmoqda.

“Turlararo” va “sud-med ekspertizasi” ifodalari uning tanlovida biologik bilimlarni muayyan amaliy yo‘nalish bilan bog‘lash istagi borligini ko‘rsatadi. Biroq uning ma’lumotlarida mazkur soha bo‘yicha aniq ish joyi, amaliyot o‘tagan tashkilot yoki kasbiy loyiha nomi tilga olinmagan. Shuning uchun uning bugungi maqomi universitet talabasi ekani va ayni yo‘nalishda tahsil olayotgani bilan belgilanadi. Bu aniqlik tarjimai holni ortiqcha taxminlardan xoli, haqiqatga yaqin tarzda ko‘rsatish uchun muhimdir.

Uning davlat ishiga qiziqishi 17 yoshidan boshlangan. Bu qiziqishni aniq kasbiy lavozim yoki xizmat faoliyati deb talqin qilish to‘g‘ri bo‘lmaydi, chunki u haqda boshqa tafsilot keltirilmagan. Ammo 17 yoshidayoq mazkur yo‘nalishga e’tibor bergani uning jamiyatdagi mas’uliyatli sohalar, tartib va foydali mehnat haqidagi tasavvurlari erta shakllana boshlaganini anglatishi mumkin. Uning yoshga qaramay harakatni erta boshlash haqidagi fikri ham ana shu holat bilan mantiqan uyg‘unlashadi.

Universitetdagi 3-kurs davri Matlubaxon uchun faqat o‘quv dasturini o‘zlashtirish bosqichi emas, balki yozma izlanishlarni davom ettirish davri hamdir. U 10 dan ortiq ilmiy maqola muallifi ekani bilan qayd etilgan. Ushbu ko‘rsatkich uning o‘qish jarayonini faqat darslar doirasida cheklamaslikka harakat qilganini ko‘rsatadi. Maqola yozish uning bo‘sh vaqtidagi mashg‘ulotlaridan biri sifatida ham berilgani sababli, yozish unda majburiyat va qiziqishning kesishgan nuqtasiga aylanganini anglash mumkin.

Matlubaxonning hayotidagi muhim yo‘nalishlardan biri maqola yozishdir. U 10 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi sifatida tilga olinadi. Bunday natija uning yozma fikrni shakllantirishga e’tibor qaratishini bildiradi. Maqolalarning mavzulari, nashr qilingan manbalari yoki chop etilgan sanalari haqida ma’lumot berilmagan bo‘lsa-da, mualliflik faoliyatining o‘zi uning intellektual qiziqishlari va tartibli mehnatini ifodalaydigan aniq fakt bo‘lib qoladi.

Bo‘sh vaqtida u ilmiy maqola yozadi va kitob o‘qiydi. Bu ikki mashg‘ulot bir-birini to‘ldiradi: mutolaa yangi fikrlar, tushunchalar va qarashlar bilan tanishishga imkon bersa, yozish ularni tahlil qilish hamda izchil ifodalash ko‘nikmasini talab qiladi. Matlubaxonning “Kitobxon” deb ta’riflanishi ham uning vaqtini mazmunli tashkil etishga intilishini ko‘rsatadi. U o‘qish bilan cheklanmay, olgan taassurot va bilimlarini yozma mehnatga yo‘naltiradi.

Maqola yaratish muntazamlik, diqqat va sabrni talab etadigan jarayon. Matlubaxonning o‘zini sabrli deb bilishi shu mashg‘ulot bilan ham bog‘lanishi mumkin. Har qanday yozma ish fikrni tartibga solish, dalillarni tanlash va natijani qayta ko‘rib chiqishni taqozo qiladi. U haqidagi ma’lumotlarda aynan bu jarayonlarning tafsilotlari yo‘q, ammo maqolalar soni hamda mutolaa odati uning bunday mehnatga vaqt ajratishini ko‘rsatadi.

Uning yozishga bo‘lgan munosabatida shaxsiy rivojlanish va boshqalarga ruhiy dalda berish istagi ham birlashadi. Qisqa bioyozuvida “Yoshlar motivatori” degan belgi bor. Bu belgi uning motivatsion fikrlarida ko‘rinadi: u dadil qadam tashlash, tavakkal va oldinga qarashni muhim deb biladi. Kitob o‘qish, maqola yozish va ruhlantiruvchi qarashlarni ulashish uning faoliyatini bir yo‘nalishga jamlaydi: bilim ustida ishlash va ishonchni qo‘llab-quvvatlash.

Matlubaxonning erishgan muhim yutuqlari qatorida ikki ko‘krak nishoni alohida o‘rin egallaydi. U 22.02.2026 sanada “Vatanga sodiq inson” ko‘krak nishoniga sazovor bo‘lgan. Sana va mukofot nomining aniq qayd etilishi bu e’tirofning uning biografiyasidagi muhim voqealardan biri ekanini ko‘rsatadi. Mukofotni taqdim etgan tashkilot yoki uning berilish mezonlari haqida ma’lumot keltirilmagani uchun mazkur e’tirof aynan berilgan nomi va sanasi bilan ifodalanadi.

Oradan qariyb ikki oy o‘tib, 19.04.2026 sanada u “Taraqiyot fidoyisi” ko‘krak nishoniga ham sazovor bo‘lgan. Ikki e’tirofning bir yil ichida qayd etilgani Matlubaxonning faoliyati va intilishlari ko‘rilganini anglatadi. Biroq bu mukofotlarni muayyan loyiha yoki lavozim bilan bog‘lash uchun yetarli ma’lumot yo‘q. Shuning uchun ular uning erishgan aniq natijalari sifatida tilga olinadi, lekin mazmuniga doir qo‘shimcha da’volar qilinmaydi.

U “Millat iftixori ensiklopediyasi”ning rasmiy a’zosi hamdir. Rasmiy a’zolik uning biografiyasida qayd qilingan maqomlardan biri hisoblanadi. Bu holat 10 dan ortiq maqola muallifligi va o‘qishdagi izlanishlari bilan yonma-yon berilganda, uning o‘z ustida ishlashga yo‘naltirilgan qadamlarini ko‘rsatadi. A’zolikning sanasi yoki doirasi haqida ma’lumot berilmagani sababli, uning nomi va rasmiy maqomi o‘zgartirilmasdan saqlanadi.

E’tiroflar Matlubaxon uchun yakuniy manzil emas, balki davom etayotgan yo‘lning belgilari sifatida qaralishi mumkin. Uning hayotiy prinsipida natijadan avval harakat va o‘ziga ishonch turadi. Demak, ko‘krak nishonlari, maqolalar va rasmiy a’zolik alohida-alohida faktlar bo‘lishi bilan birga, uning muntazam izlanish hamda faol bo‘lishga bo‘lgan intilishi bilan bog‘lanadi.

Matlubaxonning hayotiy prinsipi quyidagicha: “Yosh hech narsani hal qilmaydi, muhimi, o‘ziga ishonch bilan oldinga harakat qilish kerak.” Ushbu fikr uning biografiyasidagi muhim sanalar va bosqichlar bilan uyg‘un. U 17 yoshidan davlat ishiga qiziqish bildirgan, universitetda tahsil olmoqda, maqolalar yozmoqda va e’tiroflarga sazovor bo‘lgan. Biroq u o‘z fikrida yoshlikning o‘zini natijaga aylantirmaydi; asosiy o‘ringa harakat va ishonchni qo‘yadi.

Bu prinsip tashabbusni erta boshlash haqidagi qarashi bilan ham bog‘lanadi. U boshqalar undan sabrli bo‘lishni va yoshga qaramay harakatni erta boshlashni o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi. Bu yerda erta boshlash shoshqaloqlik degani emas. Aksincha, Matlubaxon liderlik uchun eng muhim jihatlardan biri sifatida eshitishni bilish va shoshilinch qaror chiqarmaslikni ko‘rsatadi. Uning qarashlarida faollik va vazminlik bir-birini to‘ldiradigan qadriyatlardir.

Eshitishni bilish — boshqalarning fikri, tajribasi va ehtiyojlariga e’tibor qaratish demakdir. Shoshilinch qaror chiqarmaslik esa masalani turli tomondan ko‘rib, mas’uliyat bilan xulosa qilishga intilishni anglatadi. Matlubaxonning bu mezonlari rahbarlikni faqat buyruq berish yoki oldinda yurish sifatida emas, tushunish va mulohaza bilan bog‘liq jarayon sifatida tasavvur qilishini ko‘rsatadi. Bu qarash uning sabrli ekani haqidagi ta’rifi bilan ham bevosita uyg‘unlashadi.

Uning motivatsion fikri ham qat’iyatga da’vat etadi: “Qo‘rqmasdan, Allohga tavakkal qilib, oldinga qarab qadam bosish kerak.” Bu iqtibosda qo‘rquvni inkor etish emas, balki uni harakatga to‘siq qilib qo‘ymaslik mazmuni bor. O‘ziga ishonish, tavakkal va ehtiyotkor qaror berish birgalikda Matlubaxonning qarashlari tizimini hosil qiladi. Uning fikricha, inson faol bo‘lishi bilan birga, tinglashni ham, shoshmaslikni ham bilishi kerak.

Matlubaxonning bugungi hayoti bir nechta aniq yo‘nalishda davom etmoqda: u Toshkent EMU universitetining 3-kurs talabasi, Biologiya (turlararo) sud-med ekspertizasi yo‘nalishida tahsil oladi, maqola yozadi va kitob o‘qiydi. Bu jihatlar uning kun tartibida bilim olish, yozma izlanish va o‘zini rivojlantirish bir-biridan ajralmasligini ko‘rsatadi. Unga berilgan “Biologiya talabasi | Ilmiy maqolalar muallifi | Kitobxon | Sabrli | Yoshlar motivatori” tavsifi aynan shu ko‘p qirrali yo‘lni qisqa ifodalaydi.

Uning erishgan e’tiroflari — “Vatanga sodiq inson” va “Taraqiyot fidoyisi” ko‘krak nishonlari — allaqachon qayd etilgan natijalardir. “Millat iftixori ensiklopediyasi”dagi rasmiy a’zoligi ham uning tarjimai holidagi muhim belgilardan biri bo‘lib turadi. Shu bilan birga, Matlubaxonning asosiy e’tibori tayyor maqomlarni sanashdan ko‘ra, o‘ziga ishonch bilan oldinga harakat qilish g‘oyasiga qaratilgani uning fikrlaridan seziladi.

Kelajakdagi rejalari va orzu-maqsadlari haqida alohida ma’lumot berilmagan bo‘lsa ham, uning hozirgi qadamlarida keyingi rivojlanish uchun tayanch bo‘ladigan yo‘nalishlar mavjud: tanlangan mutaxassislik, maqola yozish tajribasi, mutolaa odati, rasmiy a’zolik va mas’uliyatli qaror haqidagi qarashlar. Bu faktlar uning kelajakda aynan qaysi lavozim yoki loyihani tanlashini oldindan belgilamaydi. Ammo u bilim olish va tashabbus ko‘rsatishdan iborat yo‘lni davom ettirish uchun zarur ichki mezonlarga ega ekanini ko‘rsatadi.

Matlubaxonning yo‘li yoshga oid cheklovlarni emas, imkoniyatni ko‘ra bilish g‘oyasi bilan bog‘langan. U Farg‘ona shahrida tug‘ilib, shu yerda yashayotgan talaba sifatida o‘zining hozirgi bosqichida o‘qish, yozish va mutolaani birlashtirgan. Ota-onasining ishonchi, sabr, tinglashni bilish va shoshmaslik haqidagi qarashlari uning kelgusi qadamlarida muhim tayanch bo‘lib qolishi mumkin. U ilgari surgan dadil, ammo mulohazali harakat talabi bugungi faoliyatini kelajakdagi izlanishlar bilan realistik tarzda bog‘laydi.

Toirova Matlubaxon Zafarbekovnaning bugungi biografiyasi Farg‘ona shahridan boshlangan hayot yo‘li, Toshkent EMU universitetidagi 3-kurs tahsili, biologiya (turlararo) sud-med ekspertizasi yo‘nalishiga qiziqishi, 10 dan ortiq maqola muallifligi va mutolaa odati bilan belgilanadi. 22.02.2026 kungi “Vatanga sodiq inson” hamda 19.04.2026 kungi “Taraqiyot fidoyisi” ko‘krak nishonlari, shuningdek, “Millat iftixori ensiklopediyasi”dagi rasmiy a’zoligi uning yo‘lidagi aniq e’tiroflardir. Biroq uning qarashlarida eng muhim nuqta e’tirofning o‘zi emas, balki o‘ziga ishonib, sabr bilan va mulohazali tarzda harakatni davom ettirishdir. Shu sababli uning kelajak sari yo‘li belgilangan tayyor xulosadan ko‘ra, ta’lim, yozish, kitobxonlik va mas’uliyatli tashabbus orqali tobora mazmun topadigan jarayon sifatida namoyon bo‘ladi.